Sayt test holatida ishlamoqda!
22 Yanvar, 2025   |   22 Rajab, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:20
Quyosh
07:43
Peshin
12:40
Asr
15:46
Shom
17:30
Xufton
18:47
Bismillah
22 Yanvar, 2025, 22 Rajab, 1446
Maqolalar

Duoibad qilish - osmonga tosh otgandek gap

29.10.2024   3100   5 min.
Duoibad qilish - osmonga tosh otgandek gap

Qo‘lingizga qog‘oz-qalam olib, mahzun paytlaringizda xoh oshkora, xoh maxfiy aytadigan so‘zlaringizni eslab, yozib ko‘ring. Bu –aytayotgan har bir so‘zingizni o‘ylab gapirishga odatlantiradigan mashqdir. O‘zingizni yaxshilab taftish qiling. Og‘zingizdan chiqayotgan so‘zlarga harfma-harf e’tiborli bo‘ling. Bu mashqni taxminan bir oy davom ettiring. Oxirida yozib chiqqan so‘zlaringiz haqida yaxshilab o‘ylab ko‘ring. Bu yozuvlar sizning aslida qanday odam ekaningizni ko‘rsatadi. Xafa bo‘lganingizda yaxshi gap aytasizmi yoki so‘kinasizmi – ixtiyor o‘zingizda!

G‘amga botgan paytlaringizda o‘zingizni duoibad qilganmisiz? Natija qanday bo‘lgan?

 

Pokiza singlim!

Bugun bir yaxshilab o‘ylab ko‘ring! Sizga yo‘liqqan musibat-balolarni, kasalliklarni bir sarhisob qilib chiqing! Keyin esa o‘zingizga «Mana shu sinovlarni o‘zimga o‘zim tilab olgan ekanmanmi?» deya savol bering. So‘zimdan ajablanayotgan bo‘lishingiz mumkin, lekin boshingizga tushgan sinovlarga bir nazar tashlasangiz, avval qilgan duoibadlaringizni eslab ko‘rsangiz, ko‘p narsa ayon bo‘ladi. Hozirda sizni qiynab kelayotgan ba’zi muammolarga avval qilgan duoibadingiz sabab bo‘lgan bo‘lishi, siz esa buni hatto yodingizdan chiqarib yuborgan bo‘lishingiz mumkin. Bunday holat Yusuf alayhissalomda ham bo‘lgan. U zot tutqunlikda ko‘p yillar qolib ketganlarida Alloh taologa nido qilib, «Yo Robbim! Zindonda uzoq qolib ketdim», deydilar. Shunda Alloh taolo: «Buni o‘zing so‘ragansan! Sen zindon so‘rading, Men esa uni berdim. Buning o‘rniga ofiyat so‘raganingda, duoingni ijobat qilgan bo‘lardim», deydi.

Darhaqiqat, Yusuf alayhissalom ayollar bilan bo‘lib o‘tgan fitnada bunday deb yuborgan edilar:

«Robbim, ular meni chorlayotgan narsadan ko‘ra men uchun zindon yaxshiroq. Ularning hiylasini O‘zing mendan nari qilmasang, ularga moyil bo‘lib, johillardan bo‘lib qolaman» (Yusuf surasi, 33-oyat).

 

Shuning uchun Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam Allohdan bir kecha-kunduzda ikki marta afv va ofiyat so‘rab duo qilar edilar. U zot bu duoni yillar davomida, uzluksiz qilganlar.

Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam kech kirganda ham, tong otganda ham shu duoni kanda qilmas edilar: «Allohim! Menga dinimda, dunyoimda va oxiratimda afv va ofiyat bergin. Allohim, dinimda, dunyoimda, ahlimda va mol-mulkimda afv va ofiyat bergin. Allohim, avratimni (gunohlarimni) yashirgin, qo‘rqinchlarimni omonlikka aylantirgin. Allohim, meni oldimdan, ortimdan, o‘ngimdan, so‘limdan va ustimdan muhofaza qilgin, suiqasdga qolishdan O‘zing panohingda asragin».

 

Bir qiz aytadi:

«Turmushga chiqishimdan oldin siqilgan paytlarimda o‘zimni o‘zim duoibad qilar edim. Ko‘p yillar shunday o‘tdi. Ba’zan bir kunda bir necha marta o‘zimni qarg‘ar edim. Qachon biror narsadan siqilsam, «Allohim, o‘lsam qutulamanmi? Meni qo‘l-oyog‘imdan, ko‘zimdan judo qilgin!» deb baqirardim. Shunga o‘xshash har xil yomon gaplar aytib, o‘zimni o‘zim qarg‘ar edim. Oilamdagilar esa bu so‘zlarimga parvo qilmas, o‘zini eshitmaganga olishardi. Alloh taolo esa meni har safar kechiravergan ekan, yangi-yangi imkoniyatlar beraverargan ekan.

Bu illatdan turmushga chiqqanimdan keyin ham qutulolmay, o‘zimga yomonlik, o‘lim, bedavo dard va shu kabi balolarni so‘rab duo qilaverdim. Allohning marhamatini qarangki, turmush o‘rtog‘im bu duoibadlarimga qattiq e’tibor berar, meni bundan qaytarar edi. Lekin men o‘zimni o‘zim qarg‘ashdan to‘xtamasdim. Bir kuni u meni bu ishdan qaytarish uchun ajoyib hiyla o‘ylab topdi. O‘zimni duoibad qilayotganimni eshitsa, «Alloh mening qayerimni shol qilsin? O‘ng tarafimni yoki chapimnimi? Faqat qo‘llarim ishlamay qolsinmi yoki oyoqlarim hammi?» der edi.

Men esa erimning bu so‘zlaridan battar jahlim chiqib, yana ham ko‘proq qaysarlik qilishga o‘tardim. Shu yo‘sinda o‘n yil o‘tdi. Alloh ayblarimni yashirar, meni ofiyatda saqlar edi. Lekin ko‘za kunida sindi – to‘satdan yomon dardga chalindim: bir oyog‘im ishlamay qoldi. Shunaqangi g‘am-g‘ussaga botib qoldimki, yig‘idan to‘xtamay qoldim. Bir kuni: «Nima uchun Alloh shunday navqiron yoshimda menga bu dardni ravo ko‘rdi?» deb hasrat qilib o‘tirsam, erim: «Bu necha yillardan buyon o‘zingiz Allohdan tilab olganingiz-ku! Shol bo‘lishni o‘zingiz duo qilib so‘rardingiz-ku? Nega endi so‘raganingizni berganida xafa bo‘lyapsiz?» dedi.

Odam g‘amga botgan, g‘azablangan paytida ham o‘zini qarg‘ab, duoibad qilmasligi kerakligini shundagina tushundim. Duoibadni duoi xayrga almashtirib, nima bo‘lganda ham Allohdan sog‘lik, omonlik so‘raydigan bo‘ldim».

 

Muhtarama singlim!

O‘zingizni duoibad qilishingiz xuddi osmonga tosh otgandek gap. O‘sha tosh boshingizga kelib tushishi mumkin. O‘sha duoibadlaringiz Alloh duolarni ijobat qiladigan vaqtga to‘g‘ri kelib qolishi mumkin. Qarabsizki, duolaringiz ijobat bo‘lib, o‘sha balo boshingizga kelishi mumkin.

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Jabroil alayhissalom eng ko‘p tavsiya qilgan amal

22.01.2025   1453   4 min.
Jabroil alayhissalom eng ko‘p tavsiya qilgan amal

Islom dini jamoat, ittifoqlik, do‘stlik va mehr-oqibat dinidir. Bir mahalla, bir uyda yashaydigan qo‘shnilar insonga yaqin birodaridan ham yaqinroqdir. Qo‘shnilar o‘rtasidagi o‘zaro totuvlik, yaxshi aloqalar jamiyatning salohiyati va kuchi bo‘lishini ta’minlaydi. Zeroki, Islom dini qo‘shnilarga e’tibor berish, o‘zaro yordam va samimiy aloqalarni tiklashga chaqiradi va bu orqali birlik, ittifoqda bo‘lgan kuchli jamiyatni barpo qilishni talab qiladi.

Bas shunday ekan har bir musulmon qo‘shnisiga e’tibor berib, ularga go‘zal muomala qilishi va shariatga zid kelmagan haqlarini ado etishi kerakdir. Qo‘shnisiga yomonlik qilish, ozor berish musulmonning xulqi emasdir.

Imom Buxoriy va Muslim o‘z sahihlarida Ibn Umar roziyallohu anhu va Oisha roziyallohu anholardan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu haqda bunday deganlar:

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرَّثُهُ». مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.

Ibn Umar roziyallohu anhu va Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Jabroil menga qo‘shni xususida tavsiya beraverganidan uni menga merosxo‘r qilib qo‘yarmikan, deb o‘ylab qoldim”, dedilar. Muttafaqun alayhi.

Qo‘shnilarining haqlariga rioya qilmaslik, ularga yomonlik qilish, ozor berish musulmonni eng yomon, ayanchli oqibatlarga olib keladi. Musulmon uchun imon sifatidan mosuvo bo‘lishdan ham ayanchli oqibat bo‘lmasa kerak?! Imondan mahrum bo‘lishdan, oxiratda jahannamga uloqtirilishdan ham ulkan halokat bo‘lmasa kerak?! Bu holga tushishdan Alloh asrasin!

Bunday ayanchli holatga tushib qolishdan ogohlantirib, bunday past, razil ishlardan qaytarib, Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar:

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: واللهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ قِيلَ: مَنْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «الَّذِي لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ ، مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Allohga qasamki, mo‘min emas! Allohga qasamki, mo‘min emas! Allohga qasamki, mo‘min emas!” deganlarida, “Kim u, yo Allohning Rasuli?” deyildi. Shunda u zot: “Yomonliklaridan qo‘shnisi omonda bo‘lmagan kishi”, dedilar. Muttafaqun alayhi.

 

Hadisdan biz o‘rgangan foydali o‘gitlar:

1. Qo‘shnilar bilan o‘zaro totuvlikda yashash.
2. Qo‘shniga go‘zal muomala qilishning zarurligi.
3. Qo‘shnilar bilan yaxshi, samimiy aloqalar o‘rnatish, qo‘shnilarga e’tibor berish, qiyinchilik vaqtida, tuy va marosimlarda yordam qo‘lini cho‘zish.
4. Qo‘shnining shunday haqlari borki, ularga rioya qilish musulmonning vazifasidir.
5. Kim qo‘shnisiga ozor bersa, uning imoni mukammal emas.
6. Qo‘shniga yomonlik qilish musulmon axloqiga ziddir.
7. Har bir musulmon kishi qo‘shnilariga e’tibor berib, ularga go‘zal muomala qilishi va haqlarini ado etishi. Qo‘shnining haqlaridan: salom berish, bemor bo‘lsa, borib ko‘rish, shariatga zid kelmagan marosim va munosabatlarda ishtirok etish va ularda ko‘maklashish.
8. Qo‘shni zinasidagi chiroqni o‘chirib qo‘yish, ozor beradigan darajada televizor va radio ovozini baland qilish, qo‘shnining ayoli va qizlariga nazar solish, qo‘shnilarni poylab, josuslik qilish, istirohat vaqtlarida shovqin solish, o‘yin o‘ynash kabi holatlar bilan qo‘shnilarga ozor bermaslik.

Beknazar Muhammad Shakur,
Hadis ilmi maktabi katta o‘qituvchisi.