Murid uchun  zarur  shartlardan biri Alloh oldidagi burchini bajarishda yo‘l qo‘ygan xatolari uchun ko‘nglini hayo olovi bilan doimiy yoqishidir.

Fuzayl ibn Iyoz deydilar: “Baxtsizlikning besh alomati bor: bag‘ritoshlik, ko‘z yoshi to‘kmaslik, behayolik, dunyoga harislik, uzun va bitmas orzular ummonida suzish”.

Donolar demishlar: “Insonni Allohdan qo‘rquv va hayo tark etgan bo‘lsa unda boshqa hech qanday yaxshilik qolmaydi”.

Bandaning Allohdan qay darajada hayo qilishi uning iymoni va dunyoga bo‘lgan muhabbati miqdoridan kelib chiqib belgilanadi.

Ulug‘lar demishlarki: “Hayo va uns (xotirjamlik) ko‘ngil eshigini qoqib ko‘radi. Agar unda zuhd (dunyo sevgisidan voz kechish) va vara’ (parhezgorlik)ni topishsa qo‘nim topadilar, aks holda tark etadilar”.

Alloh marhamat qiladi: “Batahqiq, (xotin) unga intildi. U ham, agar Robbining burhon-hujjatini ko‘rmaganida, (xotinga) intilar edi” (Yusuf surasi, 24-oyat).

Burhon-hujjat haqida aytilganki: “Zulayho libosi bilan xona burchagida turgan but ustini yopib qo‘ydi. Buni ko‘rib Yusuf alayhissalom undan: “Nima qilyapsan?”– deb so‘raganlarida ayol: “Buning oldida gunoh qilishga uyalaman”, – deb javob berdi. Shunda Yusuf alayhissalom: “Mening Allohim hayo qilishligim uchun bu jonsiz butdan ko‘ra munosibroq emasmi?!” – dedilar".

“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.