muslim.uz

muslim.uz

Нобель мукофотининг 23 нафар совриндори БМТ хавфсизлик йиғилишида Мьянмадаги мусулмонларга бўлаётган зўравонликларни тўхтатиш масаласига эътиборни қаратди. Машҳур олимлар ташкилот номига очиқ мактуб йўллаб, “Мьянмадаги этник тозалашлар натижасида содир бўлаётган инсоният фожиаси”га эътибор қаратишни талаб қилишган.

"Бордию бунга бирор чора кўрилмаса, одамлар ё ўқлардан, ё очликдан ҳалок бўлади", - дейилади мактубда.
Эслатиб ўтамиз, бундай мурожаатга Мьянманинг шимоли-ғарбидаги Ракхайн штатида мусулмон-рохиньяларга қарши зўравонликлар сабаб бўлган. БМТ маълумотларига кўра, сўнгги 4 йил ичида мазкур минтақадаги 120 минг одам тазйиқлар туфайли ўз уйини ташлаб кетишга мажбур бўлган.

  1. Аллоҳ таоло Солиҳ (алайҳиссалом)га мўъжизали туя ато этган.

«Самуд қавмига биродарлари Солиҳни (пайғамбар этиб) юбордик. (У) деди: Эй қавмим! Аллоҳга сиғининг! Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Раббингиздан сизларга ҳужжат келди. Ушбу – Аллоҳнинг мўъжиза тарзидаги туяси. Уни (ўз ҳолига) қўйингиз – Аллоҳнинг ерида ўтласин! Унга ёмонлик (нияти) билан тега кўрмангиз! Акс ҳолда, сизларни аламли азоб тутгай» (Аъроф, 73).

«Эй қавмим! Мана бу – Аллоҳнинг мўъжизали туяси. Бас, уни Аллоҳнинг ерида ўтлаб юришига қўйиб берингиз ва унга бирор ёмонлик етказмангиз. Акс ҳолда сизларни яқин (фурсатда) азоб тутар» (Ҳуд,64).

  1. Мусо (алайҳиссалом) Аллоҳ берган мўъжизали асо билан Фиръавннинг сеҳргарларини мағлуб этганлар.

«Қўлингдаги нарсани (асойингни) ташлагин – улар ясаган нарсаларни ютиб юборсин! Уларнинг ясагани фақат бир сеҳргарнинг макридир. Сеҳргар эса, қаерда бўлмасин зафар топмагай» (Тоҳо,69).

«Асойингни (ерга) ташла!» Бас, қачонки, (Мусо) уни илондек қимирлаётганини кўргач, ортига қарамай қочди. (Унга дейилди:) «Эй Мусо, қайт ва қўрқма! Зеро, сен (хавфу-хатардан) омонликдаги кишилардандирсан» (Қасас, 31).

Мусо (алайҳиссалом) асоларини денгизга уриш билан денгиздан йўл очиб, Фиръавн таъқибидан қавмларини озод қилганлар.

«Бас, Биз Мусога: «Асойинг билан денгизни ургин!» – деб ваҳий юбордик. Бас, (денгиз) бўлиниб, ҳар бир бўлак (сув баландга кўтарилиб) улкан тоғ каби бўлди» (Шуаро, 63).

«Биз Мусога: «Сен бандаларимни (Исроил авлодини Мисрдан) тунда олиб кет ва (ортингдан) етиб келишдан хавф қилмаган ва (ғарқ бўлишдан ҳам) қўрқмаган ҳолингда денгиздан уларга қуруқ йўл оч! – деб ваҳий юбордик» (Тоҳо, 77).

  1. Аллоҳ таоло Исо (алайҳиссалом)га берган мўъжизалари қуйидаги оятда баён қилинади:

«Шунингдек, уни Исроил авлодига пайғамбар (қилиб юборади ва у айтади): «Мен сизларга Раббингиз ҳузуридан (пайғамбарлигимга далолат қилувчи) мўъжиза билан келдим; мен сизларга лойдан қуш шаклини ясаб, унга дам урсам, у Аллоҳнинг изни билан (чинакам) қуш бўлади. Кўр ва песни тузатаман. Аллоҳнинг изни билан ўликларни тирилтираман ҳамда сизларнинг еяётган ва захирада сақлаётган нарсаларингизни айтиб бераман. Агар мўмин бўлсангиз, албатта, бу ишларда сизлар учун аломат бордир» (Оли Имрон, 49).

«Эсланг, Аллоҳ: «Эй Исо ибн Марям! Сенга ва онангга берган неъматимни ёдингга ол, қайсики, Сени Руҳул-Қудус (Жаброил) билан қувватладим, одамларга бешикда ва вояга етганингда гапирдинг. Сенга ёзувни, ҳикматни, Таврот ва Инжилни таълим бердим. Менинг изним билан лойдан қуш шаклини ясадинг. Сўнгра унга дам урганингда, у Менинг изним билан (чинакам тирик) қушга айланди. Менинг изним билан кўр ва песни тузатдинг. Менинг изним билан ўликларни (қабрларидан тирик ҳолда) чиқардинг. Шунингдек, Исроил авлодига ҳужжатларни келтирганингда, сени улар (ғазаби)дан асраганимни эсла. Уларнинг кофирлари: «Бу аниқ сеҳрдан бошқа нарса эмас», – деган эдилар» (Моида, 110).

  1. Юсуф (алайҳиссалом) кўзлари ожиз бўлиб қолган оталари Яқуб (алайҳиссалом)нинг юзларига кўйлакларини ташлаганларида оталарининг кўзи яна аввалгидек кўра бошлаган.

«Бас, хушхабарчи келиб, уни (кўйлакни Яъқубнинг) юзига ташлагач, у кўрадиган бўлиб қолди. “Сизларга мен Аллоҳнинг (меҳрибонлиги ҳақида) сизлар билмайдиган нарсаларни билурман, демаганмидим”, деди у» (Юсуф, 96).

 

  1. Шоҳ Намруд Иброҳим (алайҳиссалом)ни оловга ташлашга буйруқ берганда Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилган: «Биз айтдик: “Эй олов! Иброҳимга салқин ва омонлик бўл!”» (Анбиё, 69).
  2. Сулаймон (алайҳиссалом) мўъжизалари:

«Сулаймонга эса бўронли шамолни (бўйин сундириб), унинг амри билан Биз муборак қилган замин (Шом) сари эсадиган (қилиб қўйдик). Биз барча нарсани билувчидирмиз» (Анбиё, 81).

Сулаймон (алайҳиссалом)га шамолдан ташқари жинлар ҳам бўйсундириб қўйилган эди. Жинлар ул зотнинг амрига муте эди. 

«Сулаймон (хизмати) учун жин, инс ва қушлардан иборат лашкарлари тўпланиб, тизилган ҳолларида турдилар» (Намл, 17).

  1. Аллоҳ таоло Сулаймон ва Довуд (алайҳиссалом)ларга ҳайвонлар тилини тушуниш қобилиятини берган.

«Сулаймон (пайғамбарлик ва подшоҳликда) Довудга ворис бўлди ва айтди: “Эй одамлар! Бизга қушлар тили ва бошқа нарсалар билдирилди. Албатта, бу аниқ фазлнинг ўзидир”» (Намл, 17).

«Бас, Биз уни Сулаймонга англатдик. Биз ҳар иккисига ҳикмат (пайғамбарлик) ва илм ато этдик. Тоғлар ва қушларни Довуд билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб бўйин сундириб қўйдик. Биз шундай қила олувчидирмиз» (Анбиё, 79).

 

Севикли Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)нинг баъзи мўъжизалари:

Макка аҳли Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)дан ҳақиқий Пайғамбар эканликларига далил сифатида мўъжиза кўрсатишни сўрадилар. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) дуо қилганларида Аллоҳ таолонинг марҳамати билан ой иккига бўлинди. Икки бўлакнинг орасида Ҳиро ғори кўриниб турарди (Имом Бухорий ривояти).

Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бирга эдик, ичишга сувимиз қолмади. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бор сувни йиғиб келишга буюрди. Сувларни йиғиб келганимизда у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) идишга қуйиб, қўлларини тиққанларида, бармоқлари орасидан сув чиқа бошлади”.

Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) касал, майиб ва мажруҳларни ҳам даволаган. Бу ҳам узот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ўзларига хос мўъжизаларидир.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

тайёрлади

Маълумки, сўнгги йилларда глобаллашув турли-туман қарашлар асосида, деярли барча ижтимоий ҳодисалар билан боғлиқ равишда талқин этилаётган муаммолардан бирига айланди. Ҳозирги кунда ёшларимиз онгига ҳар хил ёт ғоялар сингиб, уларнинг ақлий фаолиятига ўз таъсирини ўтказмай қолмаяпти. Ёшларнинг ўз маданияти, урф-одатлари, қадриятларидан воз кечиши ва маънавиятининг сустлашиб бориши глобаллашув жараёнининг бевосита таъсири ҳисобланади.

Глобаллашув ёшлар онгига турфа кўринишлар орқали сингиб келмоқда. Биламизки, ХХI аср – ахборот ва технологиялар асри ҳисобланади. Бугунги кунда интернетга бўлган эҳтиёж кун сайин ортиб бормоқда. Ҳар нарсанинг бир манфаати бўлиш билан бирга зарари ҳам бўлиши табиий. Жумладан, интернет ҳам айрим манфур кимсалар учун “қурол” вазифасини бажармоқда. Мана шу қурол орқали маънавиятимиз ҳамда миллий қадриятларимизга ўз  таъсирини ўтказмоқда. Бу эса, ўз-ўзидан маънавий таҳдидни юзага келтиршга сабаб бўлмоқда. Ушбу иллат инсон эркинлиги, уни ўзига ғоявий қарам қилиш, руҳий дунёсини издан чиқаришга қаратилган бўлиб, у жозибали шиорлар ва ғоялар остида яширинган бўлади, албатта. Диний ва миллий ришта-ю қадриятлар томирига болта уради, ёшларнинг қалбини ва онгини эгаллашга, уларнинг дунёқарашига зарарли тушунчаларни сингдиришга ҳаракат қилади, охир-оқибат мамлакат хавфсизлиги ва миллий манфаатларга таҳдид солиб, жамиятни инқироз кўчасига олиб келади. Шу ўринда “маънавий таҳдид” жумласига биринчи Президентимиз И.А.Каримовнинг мазкур ибораларини келтириб ўтиш ўринлидир: “Маънавий таҳдид деганда, аввало тили, дини, эътиқодидан қатъий назар, ҳар қайси одамнинг том маънодаги эркин инсон бўлиб яшашига қарши қаратилган, унинг айнан руҳий дунёсини издан чиқариш мақсадини кўзда тутадиган мафкуравий, ғоявий ва информацион хуружларини назарда тутиш лозим, деб ўйлайман”.

Ҳозирги кунда  интернет овчилари қабиҳ ниятларини амалга ошириш учун ёш, ҳали маънавияти тўла қонли шаклланмаган ва ғўр ўғил-қизларни ўз қармоқларига ҳеч қийинчиликсиз илинтирмоқда. Бунинг сабаби нима?! Нима учун ёшларимиз бундай ёт ғояларга ишонувчан? Нима сабабдан ҳозирги кунда интернет ёшларнинг овунчоқ масканига айланди?! Буларнинг асосий сабабларидан бири, уларнинг маънавияти сустлиги ва дангасалигидандир. Маънавиятнинг сустлиги эса, китобхонликдан четда бўлиш, тарбиясизлик, келажакка бефарқлик, ялқовлик, лоқайдлик ва шу каби салбий тушунчалар орқали юзага келади. Яна бир мисолга эътибор қаратадиган бўлсак, оилаларимизда фарзандга эътиборнинг йўқлиги ҳисобланади. Ўсмир ёшдаги болалар эътибор талаб, қизиқувчан, тез-тез фикрини ўзгартирувчи, қайсар бўлиб қолади. Бу даврда ёшларни ўз ҳолига ташлаб қўйиш, уларни ўз йўлини топиб кетади дейишнинг оқибати яхши эмаслиги барчага маълум. Ота-онанинг бефарқ ва лоқайдлиги туфайли фарзанд меҳрни бошқалардан излай бошлайди. Бунинг натижасида интернет овчиларининг қўлига тушиб қолади. Қаерда бепарволик ва лоқайдликлик ҳукм сурса, шубҳасиз, ўша жой парокандаликка юз тутади. Лоқайд одамдан ҳеч қачон яхшилик чиқмайди. Бу борада Пайғамбаримиз (с.а.в.): “Мўмин зийрак, эҳтиёткор ва оқил бўлади” дея таъкидлаган.

Глобаллашувнинг ёшлар тарбиясига ўтказаётган салбий таъсири қуйидагиларда намоён бўлмоқда:

- Информацион воситаларнинг юксак ривожланиши натижасида интернет, уяли алоқа воситаси, телекоммуникациялар ва турли ахборот нашрларининг кириб келишида ота-она ва устозларнинг эьтиборсизлиги.

- “Оммавий маданият”нинг турли хил кўринишлари ёшлар орасида тобора кенг тарқалиши. Бундай ҳолатлар асосан кийиниш маданиятида, турли ғарбона одатларга қизиқишларда, бўш вақтини бекорга  сарфлашда, миллий қадриятларга салбий муносабатда бўлишларида намоён бўлмоқда.

- Ёшлар орасида тақлидчилик, ғарбона “идеал”ларга кўр-кўрона эргашиш каби ҳолатлар ҳам кузатилмоқда. Бунда, хорижда кенг тарқалган ахлоқий ва маънавий юриш-туриш андозаларининг кинофильмлар, мода ва турли хил рекламалар орқали ёшларнинг онгини чулғаб олаётганлигини сезиш қийин эмас. Оқибатда, ёшлар ўртасида китоб ўқишдан кўра компютер ўйинлари олдида вақтини бекорга ўтказиш, мазмунан саёз бўлган турли хил жанрдаги фильмларни томоша қилиш одат тусига кириб бормоқда.

Хулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, бизнинг бундай салбий ҳолатларга қарши қуролимиз глобаллашувнинг маънавиятга салбий таъсирини бартараф этиш, ғоялар кураши даврида ёшлар дунёқарашини кенгайтириш, миллий-маънавий қадриятларимизни улар онгига сингдириш, жамият  асоси бўлмиш оилаларда соғлом муҳитни  шакллантиришдир. Ёшларимизнинг маънавий оламида бўшлиқ вужудга келмаслиги учун уларнинг қалби ва онгида соғлом ҳаёт тарзи, миллий ва умуммиллий қадриятларга ҳурмат-эҳтиром туйғусини болалик пайтидан бошлаб шакллантиришимиз зарур.

 

Хадичаи кубро аёл-қизлар

ўрта махсус ислом билим юрти

4-курс талабаси Алишержонова Моҳирахон

Вторник, 03 Январь 2017 00:00

Бойсунда замонавий масжид

Сурхондарё вилояти, Бойсун тумани, Қўшчинор МФЙ, Сайроб қишлоғида жойлашган “Сайроб” жоме масжиди шу йилнинг декабрь ойида ҳашар йўли билан тўлиқ қайта таъмирдан чиқарилиб, намозхонлар учун фойдаланишга топширилди.

Масжид қишлоқ номидан келиб чиқиб, “Сайроб” деб номланган. Мазкур масжид биноси 1992 йил халқ ҳашари йўли билан қурилган. Ҳозирги кунда 700 нафар намозхонни сиғдира олади. Хонақоҳ ва меҳроб ўзига хос миллий нақшлар билан безатилган. Хонақоҳга шарқона услубда қурилган эшиклар ўрнатилган.

Ҳовли саҳнига замонавий рангли қуйма ғиштлар (брусчатка) ётқизилган. Таҳоратхона биноси ҳам замонавий услубда безатилиб, барча қулайликлар яратилган.

Шукрлар бўлсинки, истиқлол шарофати ила бу каби хайрли, савобли ишлар кўплаб амалга оширилмоқда. Ҳукуматимиз томонидан мўмин-мусулмонларга яратиб берилган кенг имкониятлар ҳамда шароитлар натижасида “Сайроб” жоме масжидининг қайта таъмирдан чиққан биносининг фойдаланишга топширилиши ҳам истиқлол ҳамда тинчлик шарофатидандир.

Ҳозирда мазкур масжидда “Хожа Бухорий” ўрта махсус ислом билим юртини тамомлаган Қаршиев Саттор имом-хатиб вазифасида фаолият олиб бормоқда.

Қўйида масжиднинг эски  ҳолатидаги расмлари

 Сарвар Муҳаммадиев,

ЎМИ Масжидлар бўлими ходими

Бутун олам яратгувчиси бўлган Аллоҳ Таолога беадад ҳамдлар ва оламларга раҳмат қилиб юборилган Расули Акрам (с.а.в.) салоту саломлар бўлсин.

Биламизки, давлат ўз мустақиллигига эришгандан сўнг у бошқа  давлатлар билан ўзаро алоқа қилиши орқали жаҳон миқёсида ўз ўрнига эга бўлади. Албатта, Давлатнинг ташқи сиёсати жамият тараққиётида муҳим ўрин касб этади.  “Дипломатия”  ҳам ташқи сиёсатнинг асосий жиҳатларидан бири ҳисобланади. Мадомики, бу борада сўз юритилар экан аввало, бу тушунчанинг маъносини билиб олиш зарур ҳисобланади. “Дипломатия” деганда “давлатнинг айрим органлари билан сиёсий мақсадда халқаро муносабатларнинг турли соҳаларида вакил орқали ҳамкорлик қилишдаги саъй-харакатлар мажмуи”тушунилади..

Энди унинг тарихига назар солсак, Дипломатия – халқаро ҳуқуқнинг энг қадимги соҳалардан бири бўлиб, давлат тушунчаси пайдо бўлгандан бошлаб, дипломатия сўзи    ҳам муомалага киритилган.

Давлатлар орасида бирдамликни таъминловчи, ўртада воситачи вазифасини бажарувчи шахс бу элчидир. Элчи ўз санъати ва қобилияти билан уни юборган  мамлакати номидан турган мамлакатда мустақил иш олиб боради. Шу сабабдан ҳам элчиликка оқил, зукко, тадбирли ва ҳар қандай вазиятдан чиқиб кета оладиган шахс тайинланади.

Исломда, яъни ислом дипломатиясидаги  элчилар мақоми ҳақида сўз юритганда,  уларнинг ўрни беқиёслигини таъкидлаб ўтиш жоиз. Исломнинг олий кучга эга бўлган Қуръони Каримдаги  элчиларга доир ояти карималарда  соф ақидавий жиҳатдан ёндашилса, элчи – Аллоҳнинг каломини етказиш учун ёлланган ёхуд махсус танланган шахс ёки фаришта дейилади.

Тарихимиздан бизга маълумки, ота-боболаримиз  бошқа юрт подшоҳлик, амирликлари билан ўзаро алоқа қилиш учун чопар юборишган ва улар орқали кўп масаларни ҳал этишган. Масалан, Амир Темур Кастилия ва Леон қироли Дон Энрике III (айрим манбаларда – Испания қироли Генрих III), Франция ҳукмдори Шарл VI (айрим манбаларда – Карл VI деб ҳам қайд этилади), Англия қироли Генрих IV саройларига элчилар юбориб, мутаносиб равишда испаниялик, франциялик, англиялик, хитойлик ва бошқа бир қатор – жами 20 дан ортиқ хорижий давлатлар элчиларини ўз салтанатида қабул қилгани ҳақида атрофлича баён этилган кўплаб тарихий ва илмий асарлар бу фикрни яққол тасдиқлайди.

Жамиятда дипломатик муносабатларнинг долзарблиги шундан иборатки, у муайян давлатнинг ташқи сиёсатини ривожлантириш мақсадида бошқа мамлакатлар билан тинчлик ва дўстона ҳамкорлик муносабатларини ўрнатишдир. Икки давлат орасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва ўзаро низоларга барҳам бериш учун хизмат қилувчи “масъул шахс” эса, “элчи”деб номланишини юқорида билиб ўтдик. Демак, жамият ва давлат равнақи учун муҳим омил ҳисобланган дипломатия соҳасининг ривожида элчининг ўрни беқиёсдир.

Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, ҳозирги “тинчлик” деган тушунча давлатлар орасида ноёблашиб бораётган бир замонда, барча давлатлар бир-бирларини қўллаб-қувватлаши ва бундай ҳолатларга тезда барҳам бериш учун бирикишлари лозимдир.

Биламизки, бугун дунёни ташвишга солаётган энг долзарб муаоммо бу – диний экстремизм ва терроризм ҳисобланади. МДҲ ва БМТ томонидан бундай таҳликали вазиятларга барҳам бериш учун чоралар кўриб чиқилмоқда. Бундай замонда барча давлатлар ўзаро ҳамкорликда иш олиб боришлари, ўзга давлат елчиларини ҳурмат қилишлари, тинчлик йўлида қабул қилинаётган қонунлар, чора тадбирларни тўғри йўналтира олишлари мақсадга мувофиқдир.  

Элчилик қанчалар масъулиятли ва ўз ўрида шарафли касб. Бир юртнинг тинч ёки нотинч бўлиши унинг олиб бораётган сиёсатига боғлиқ. Шу сабабдан ҳам сўзимни Юсуф Хос Хожиб ўз асарида элчиларга берган таърифини  келтириш билан якунлаш ўринлидир:

 

Эй Хоқон, бу ишда билимни ишга сол,

Бу ишга бутун эр сараси керак-

Билимли, уқувли, етук шер керак.

Одамзод наслининг энг сайлангани,

Кишилар эзгуси-элчи бўлгани.

Элчи билан битар бўлган барча иш,

Элчи билан бўлар букур зўр юмуш"

 Хадичаи Кубро аёл-қизлар ўрта

махсус ислом билим юрти 4-курс талабаси

 Моҳирахон Алишержонова

 

Страница 10 из 164
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…