Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
03 Феврал, 2026   |   15 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:12
Қуёш
07:33
Пешин
12:42
Аср
16:00
Шом
17:46
Хуфтон
19:00
Bismillah
03 Феврал, 2026, 15 Шаъбон, 1447

Араб хатидаги қадимий қўлёзма топилди

04.03.2021   1996   1 min.
Араб хатидаги қадимий қўлёзма топилди

Косон туманидаги эски уй деворларидан араб тилида ёзилган қадимий қўлёзма топилган.
«Новости Кашкадарьи», нашри ҳабарига кўра, қўлёзма ва бошқа бир қанча қоғоз тўпламлар деворда махсус қурилган токчада жойлашган бўлиб, бунинг натижасида қурувчилар дарҳол топилмани топишган, бироқ, қоғозга бирозгина зарар етказишган.

– Холам бу уйда 60 йилдан ортиқ яшаб, кейин уйини синглимга берган, – дейди Мақсуда Бобоқулова. – Опамнинг илтимосига кўра, эски уй-жойни бузиб, янгисини қуришга қарор қилдик. 3 хонали уйнинг деворларидан бирини бузиш пайтида қурувчилар бўшлиқни пайқаб, улар эски қўлёзмани ва яна бир нечта қоғоз тўпламларни топдилар. Бу уйни ким ва қачон қургани номаълум. Холасининг сўзларига кўра, бу уйни отаси Ҳасан Султонов кичиклигида сотиб олган.

Қарши Давлат университети филология фанлари доктори, профессор Нафас Шодмоновнинг айтишича, кўҳна уй деворидан топилган қўлёзма 18-асрнинг иккинчи ярмига тўғри келади. Профессор, шунингдек, қўлёзма муаллифи аёл эканлигини таъкидлади. Бу 200 йил олдин Косон туманида аёл котибларнинг авлоди яшаганини кўрсатади. Топилмани олдиндан текшириб кўриб, филология фанлари доктори бир эмас, бир-бирига аралашиб кетган бир неча қўлёзмалар борлигини айтди. Кўриниб турибдики, бу китобни девордан чиқариш пайтида содир бўлган.

Тарихчилар ва педагоглар қўлёзманинг нима учун деворга яширинганини ва унда қимматли нарсаларни ўрганишлари керак.

Хуллас, Муғжагул маҳалласидаги 90 квадрат метр майдонда жойлашган кўҳна уй-жой эгалари илмий изланишлар якунида топилмани Қашқадарё вилояти Тарих ва маданият давлат музейига топширишга қарор қилишди.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 1 далил

03.02.2026   1397   3 min.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 1 далил

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Инсон шундай яратилганки, у бошқаларнинг табиати, камоли ва жамолидан таъсирланиб, уларга муҳаббат қўяди, уларни севади. Аллоҳ таоло Набийи карийм соллаллоҳу алайҳи ва салламга энг олий камолотларни ато қилган. Шунинг учун ҳар бир мўмин киши ўзининг суюкли пайғамбари Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни сохталикларсиз, чин дилдан севади, муҳаббат қўяди. Қуйида у зотни севишимизнинг сабаблари келтирилади.

 

1. У ЗОТ – АЛЛОҲ ТАОЛОНИНГ МАҲБУБИДИР

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни севишимизнинг энг биринчи ва асосий сабаби шуки, У зот Аллоҳ таолонинг маҳбуби (суюклиси)дирлар. Бутун оламларнинг Робби Аллоҳ таоло у зотни севар экан, биз уммат нима учун севмайлик? Қуръони карим у зотнинг камоллари ва жамолларига энг катта гувоҳдир.

Қуръони каримнинг амалий тафсири – Набийимиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳаётларидир. Қуръони каримнинг илмий ажойиботлари тугамаганидек, сийрати набавийянинг ҳам амалий ажойиботлари тугамайди.

Бу муборак зотга муҳаббат қилиш – туғма ва табиий ҳолатдир. Аллоҳ таоло Ўз маҳбуби Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламга жуда кўплаб иззат-икром ва қадр-қиммат кўрсатди. Қуръони каримнинг бир неча ўринларида улар очиқ-ойдин келтирилган. Қуйида ана шу далилларни санаб ўтамиз.

 

БИРИНЧИ ДАЛИЛ

Алллоҳ таоло Қуръони каримда бир неча ўринда Ўзининг набийлари билан бўлиб ўтган суҳбатини келтириб, уларга ўз исми билан хитоб қилади:

يَا آدَمُ – «Эй Одам» (Аъроф сураси, 19-оят).

يَا نُوحُ – «Эй Нуҳ» (Ҳуд сураси, 46-оят).

يا زَكَرِيَّا – «Эй Закариё» (Марям сураси, 7-оят).

يَا اِبْرَاهِيْمُ – «Эй Иброҳим» (Соффаат сураси, 104-оят).

يَا دَاوُودَ – «Эй Довуд» (Сод сураси, 26-оят).

يَا عِيْسَى – «Эй Ийсо» (Оли Имрон сураси, 55-оят).

يَا مُوسَى – «Эй Мусо» (Тоҳа сураси, 17-оят).


Лекин Ўз маҳбубига ҳеч қачон у зотнинг исми билан мурожаат этмади, балки қуйидаги лафзлар билан хитоб қилди:

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ – «Эй Набий» (Аҳзоб сураси, 1-оят).

يَا أَيُّهَا الرَّسُوْلُ – «Эй Расул» (Моида сураси, 67-оят).

يَا أَيُّهَا الْمُزَمِّلُ - «Эй ўраниб ётган» (Муззаммил сураси, 1-оят).

يَا أَيُّهَا الْمُدَثِّرُ – «Эй бурканиб ётган» (Муддассир сураси, 1-оят).

Маълумки, шарқда фарзандлар отани, шогирдлар устозни, аёллар эса эрни исми билан чақирмайдилар. Ўзимиздан ёш жиҳатдан катта бўлган кишиларни ҳам ҳурмат юзасидан исмини тилга олиб чақирмаймиз. Бундан шу нарса ойдинлашадики, Аллоҳ таоло Ўз маҳбубини ниҳоятда икром билан эъзозлайди, уни севади.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:

﴿اِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرَهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهَذَ النَّبِيُ﴾

«Одамларнинг Иброҳимга ҳақлироғи – унга эргашганлардир ва мана бу Набийдир» (Оли Имрон сураси, 68-оят).

Бу оятда Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломнинг зотий исмларини келтирди, лекин Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг зотий исмлари ўрнига «Набий» лафзини келтириб, у зотга муҳаббатини ифода этди. Аллома Саховий раҳматуллоҳи алайҳ бу оятни мана шу мазмунда шарҳлаганлар.

"Илоҳий Расул" китобидан
Нодир Одинаев таржимаси

Мақолалар