Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
03 Феврал, 2026   |   15 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:12
Қуёш
07:33
Пешин
12:42
Аср
16:00
Шом
17:46
Хуфтон
19:00
Bismillah
03 Феврал, 2026, 15 Шаъбон, 1447

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорат биҳиштға (Қирқ учинчи мавзу)

26.02.2021   1918   2 min.
МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорат биҳиштға (Қирқ учинчи мавзу)

ОЗ-ОЗ ЎРГАНИБ ДОНО БЎЛУР...

*   *   *

Заҳируддин Муҳаммад Бобур хазиналари

*   *   *

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ

*   *   *

ИЙМОН-ЭЪТИҚОД  КИТОБИ

*   *   *

НАЗМ

 

     

Даража жаннат ичрадур секкиз,

Тенгри гар лутф қилса, еткайсиз.

Тенгри жаннатқа кимниким тергай,

Амалиға яраша ер бергай.

Анда ҳуру қусуру ғилмондур,

Неча лаззатки, ақл ҳайрондур.

Ҳар фароғатки эл хаёл этар,

Андин ортиқ биҳишт элига етар.

Жовидон ерларида бўлғайлар,

Ғам била ғуссадин қутулғайлар.

Барчадин яхши лаззати дийдор,

Бизга қилғай насиб, ё Ғаффор!

 

НАСРИЙ БАЁН

 

Жаннат (ҳақлиги) баёни

 

Жаннат ичида саккизта даража бор, агар Аллоҳ лутфу карам қилса, унга етгайсизлар. Аллоҳ жаннат учун кимни танласа, унга амалига яраша (жаннатдан) жой беради. У ерда ҳурлар, қасрлар, ғилмонлар бор, яна ақл ҳайрон қоладиган неча лаззатлар бор.

 

Одамлар хаёл қилган ҳар неки фароғат – роҳат-ҳаловат бор бўлса, жаннат аҳлига ундан ортиқроғи тегади. (У мўъминлар) жаннат ерларида абадий қоладилар, ғам ва ғуссадан (мангу) қутуладилар.

 

Ҳаммасидан яхшиси Аллоҳнинг дийдори лаззатидир. Эй Ғаффор – мағфирати чексиз бўлмиш кечиримли Зот! Бизга ҳам у неъматни насиб айла!

 

ИЗОҲ. Аҳли суннат эътиқодига кўра, мўъминлар охиратда Аллоҳни кўрадилар, кофирлар кўрмайдилар (Байзовий). “Барчадин яхши лаззати дийдор” сатрига далил ушбу ояти карималардир:

 

Қиёмат сураси, 22-23-оятлар Маъноси: «Бир қанча юзлар у кун Раббилари (жамоли)га боқиб, ял-ял яшнаб тургувчидир».

 

Юнус сураси, 26-оят маъноси: «Яхшилик қилувчилар ва гўзал ҳаракат этувчилар учун янада гўзалроғи ва зиёдаси (Аллоҳнинг жамоли) бордир». 

 

“Бу ояти каримадаги «зиёда» сўзи Аллоҳни (охиратда) кўз билан кўрмоқ деган маънода тафсир қилинган” (Муҳаммад Зоҳид Қўтқу ибн Иброҳим ал-Бурсавий: «Аҳли суннат вал-жамоат ақоиди», 1-китоб, с. 39).

 

Насрий баён ва шарҳ муаллифи:

Мирзо КЕНЖАБЕК.

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Зикрларни 33 тадан кўпроқ айтиш керакми?

03.02.2026   689   2 min.
Зикрларни 33 тадан кўпроқ айтиш керакми?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Айрим зикрлар, тасбиҳлар борки, улар шунча ададда айтилади дейилган. Масалан, намоздан кейин субҳаналлоҳ, алҳамдулиллаҳ, Аллоҳу акбарни 33 марта айтиш. Шуларда 33 та айтиш керакми ёки ундан кўпроқ айтса ҳам бўладими?


Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Зикрлар икки турга бўлинади. Бири ҳеч қандай адад ёки вақт билан белгиланмаган бўлса, иккинчиси махсус ададлар, ҳолатлар ва вақтлар билан белгиланган бўлади. Биринчи турдаги зикрларни инсон истаган вақтда, истаган ададда қилиши мумкин.

Масалан, Оиша онамиз розияллоҳу анҳодан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар доим Аллоҳ таолони зикр қилардилар, дейилган.

Иккинчи турга беш вақт намоздан кейин қилинадиган зикрлар, уйқудан аввал ва кейин, тонги ва кечки зикрлар киради. Мана шу турдаги зикрларни айтилган ададда айтишни уламолар тавсия қилганлар.

Масалан, машҳур аллома Ибн Ҳажар Асқалоний раҳимаҳуллоҳ “Зикрларда махсус саноққа риоя қилиш эътиборлидир. Баъзи уламолар намозлардан кейин айтиладиган зикрлар каби махсус саноқдаги зикрлар учун хос савоб айтилган бўлса ва зикр қилувчи уни айтилган саноқдан кўпроқ айтса, унга мазкур зикр учун хос бўлган савоб берилмайди. Чунки ўша ададларда ўзига хос ҳикмат ва хусусият бўладики, ундан ошириб юбориш сабабли ана шу фазилатлар бой берилади”, деганлар. Алломанинг бу фикрини кўплаб олимлар маъқуллаган.

Махсус саноқдаги зикрларнинг яна бир тури борки, унга қўшимча қилиш, саноғини кўпайтиришни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мақтаганлар. Бундай зикрларда саноқдан ошириш мумкин бўлади.

Масалан, бир ҳадиси шарифда “Ким тонг отганда ва кеч кирганда юз марта Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳини айтса, қиёмат куни бирор киши у келтирган нарсани келтира олмайди. У айтган нарсани айтган ёки ундан зиёда қилган киши мустасно”, дедилар.

Мазкур ҳадисда юзтадан кўп зикр қилган кишининг кўпроқ савоб олиши айтилмоқда. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво
маркази.

Мақолалар