— Yaqinda shom namozidan keyin kasal ko'rgani borgan edim. Bemorning yaqinlari shomdan so'ng kasal ko'rilmaydi, deb meni bemorning oldiga qo'yishmadi. Yana sut, qatiq kabi oqliklarni ham shomdan keyin olib bo'lmaydi, degan gaplar ham bor… Shu to'g'rimi?
— Bemorni ziyorat qilish, uni ko'rishga borish sunnati muakkada hisoblanadi, hatto Imom Buxoriy rahimahulloh vojib ham deganlar. Abu Muso Ash'ariy roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda Nabiy alayhissalom: “Ochni to'ydiringlar, bemorni ziyorat qilinglar, asirni ozod qilinglar”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Kasal ko'rishga borish aynan biror vaqtga belgilab qo'yilmagan. Odamlarning vaqti va bemorning sharoitiga qarab ziyoratga borilaveradi.
Hazrati Ali roziyallohu anhudan rivoyat qiladi: Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: “Kim ertalab kasal ko'rgani borsa, u bilan birga etmish ming farishta birga boradi va kun botgunicha u uchun istig'for aytadi. U jannatda xurmo mevalari bilan mukofotlanadi. Kun botganidan keyin kasal ko'rgani borgan kishi bilan ham etmish ming farishta birga boradi va tong otguncha unga istig'for aytadi hamda u jannatda xurmo mevalari bilan mukofotlanadi” (Imom Abu Dovud rivoyati).
Demak, kecha-yu kunduz bemorlarni ziyorat qilish mumkin. Muhimi, bemorga malol keladigan vaqtda ziyorat qilmasa bas.
Sut, qatiq kabi oqliklarni ham shomdan keyin olib bo'lmaydi, degan gaplarning dinga umuman aloqasi yo'q. Asosi bo'lmagan gaplardir.
Muhammad Ayyub HOMIDOV
Azq qudug‘i (بئر عذق) — Madinai munavvaradagi mashhur quduqlardan biri bo‘lib, Qubo masjididan taxminan 150-200 metr g‘arbda joylashgan. Quduq hozirgi kunda "Mustazol" (soyalanish joyi) deb nomlanuvchi bog‘ ichida joylashgan.
Madina ahli Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamni hijrat qilib kelganlarida aynan shu quduq yaqinida kutib olishgan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Madinaga yetib kelib, Banu Amr qavmi mahallasiga, Kulsum ibn Hadm roziyallohu anhunikida to‘xtaganlar. Qavm U zotga shu yerdagi bog‘ning "mirbad"ini, ya’ni xurmo terib, quritiladigan joyni hadya qilgan.
Ushbu joyga Payg‘ambarimiz alayhissalom Islom tarixidagi ilk masjid Qubo masjidining poydevorini chizib, qurishni boshlaganlar.
Hozirgi kunda Azq qudug‘i ko‘milib ketmagan, hanuz foydalanilmoqda. U yerga suv nasosi o‘rnatilgan bo‘lib, ziyoratchilar Sarvari koinot sollallohu alayhi vasallam davridagidek, undan tahorat olishlari va ichishlari mumkin.
Toshkent islom instituti
katta o‘qituvchisi Po‘latxon Kattayev