Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Yanvar, 2026   |   1 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:21
Quyosh
07:44
Peshin
12:39
Asr
15:43
Shom
17:28
Xufton
18:45
Bismillah
20 Yanvar, 2026, 1 Sha`bon, 1447

Ramazon – ibodat mavsumi

15.05.2019   35425   3 min.
Ramazon – ibodat mavsumi

Ezgulik va ehson, ibodat mavsumi Ramazonga yetganimiz ulug‘ bir ne’mat. Alloh taolo bu oyda gunohlardan poklanishimiz, nafslarimizni tarbiyalab, toatlarga o‘rgatishimiz uchun bizga ro‘zani farz qildi, Qur’on tilovatiga, kechalari qoim bo‘lishga, xayr-ehson qilishga undadi.

Shubhasiz, bu oyning eng ulug‘ ibodati ro‘zadir. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) aytdilar: “Odam bolasining har bir (yaxshi) amali savobi o‘n barobardan yetti yuz barobargacha ko‘paytirib beriladi. Alloh taolo aytdi: “Faqat ro‘za mustasno. Albatta, u Men uchun va unga O‘zim mukofot beraman. Banda shahvati va taomini Men uchun tark qiladi”” (Imom Muslim rivoyati).

Ro‘za insonni yolg‘izlikda ham, odamlar orasida ham Alloh taoloni unutmaslikka, toatlarga sabrli bo‘lishga, doim go‘zal xulqli bo‘lishga, Alloh qaytargan narsalardan uzoq bo‘lishga o‘rgatadi.

Ramazon – tarovih oyi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) mag‘firatga noil bo‘lish, ajru savoblarni ko‘paytirib olish uchun bu oy kechalarida ibodat bilan qoim bo‘lishga targ‘ib qilib: “Kim Ramazon kechalari imon bilan, savob umidida qoim bo‘lsa, o‘tgan gunohlari kechiriladi”, deganlar (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati).

Tungi namoz mo‘minlar sharafi, solihlar odati, obidlar unsidir. U bandani Alloh taologa yaqinlashtiruvchi eng afzal amaldir. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) aytdilar: “Tungi namozni kanda qilmang. U sizlardan oldin o‘tgan solihlar odati, Rabbinggizga yaqinlik, gunohlarga kafforat, ma’siyatlardan qaytaruvchidir” (Imom Ahmad va Termiziy rivoyati).

Ramazon – Qur’on oyi. Alloh taolo marhamat qiladi: “Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir(Baqara, 185). Ro‘zador bu oyni Qur’oni karim tilovati uchun g‘animat bilishi kerak. Qur’on ro‘zadorga shafoatchi va guvohdir. Nabiy (sollallohu alayhi va sallam) aytdilar: “Ro‘za va Qur’on qiyomat kunida bandaga shafoat qiladi. Ro‘za: “Ey Rabbim, men uni kunduzi taomdan va shahvatlardan tiydim, meni unga shafoatchi qil”, deydi. Qur’on: “Men uni tunda uyqudan qoldirdim, meni unga shafoatchi qil”, deydi va ikkalovi shafoatchi qilinadi” (Imom Ahmad va Tabaroniy rivoyati).

Ramazon – xayru saxovat oyi. Bu oyda boshqa oylarga qaraganda ko‘proq saaxovat ko‘rsatishga targ‘ib qilingan. Zero bu oyda qilingan sadaqa va ehsonlar savoblari ko‘paytirib beriladi. “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) odamlarning eng saxiyi edilar. U zotning eng saxiy bo‘ladigan vaqtlari Ramazonda – Jabroil (alayhissalom) bilan uchrashganlarida bo‘lar edi. U zot Jabroil (alayhissalom) bilan Ramazonning har tunida uchrashib, Qur’onni dars qilishar edi. O‘shanda Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) saxovatda esayotgan shamoldan-da tez bo‘lib ketar edilar” (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati).

 Jamshid Shodiyev tayyorladi.

 

Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zingizni taftish qilib turing

20.01.2026   900   2 min.
O‘zingizni taftish qilib turing

Inson hayoti doimiy harakat, qaror va tanlovlardan iborat. Bu yo‘lda inson o‘zini oqlab yashashi ham, o‘zini tarbiyalab, kamolga intilishi ham mumkin. Shuning uchun ham aql egalari har kuni o‘zini taftish qilib turishni hayot qoidasiga aylantirgan. O‘zingizni taftish qilish — bu o‘zgani ayblash emas, balki o‘z qalbingizga rost qarashdir. Nima ish qildim? Qanday so‘z aytdim? Birovning haqqiga xiyonat qilmadimmi? Birovning ko‘nglini og‘ritmadimmi? Mana shu savollar insonni to‘g‘ri yo‘lda ushlab turadi.

Islom ta’limotida ham nafsni hisobga tortish ulug‘ amal sifatida ta’kidlangan. Hazrati Umar roziyallohu anhu: «Hisobga tortilmasdan oldin o‘zingizni hisobga torting», deganlar. Bu gap tasodifiy emas. Chunki o‘zini taftish qilgan inson xatosini vaqtida anglaydi, pushaymon bo‘ladi va tuzatishga harakat qiladi.

Agar inson o‘zini tekshirmasa, kamchilikni faqat boshqalardan qidiradi. Bunday holat esa kibr, g‘urur va adovatga olib boradi. Holbuki, jamiyatdagi ko‘p muammolarning ildizi ham aynan o‘z-o‘zini nazorat qilmaslikdan kelib chiqadi.

O‘zingizni taftish qilishning eng qulay payti — kun oxiri. Kechqurun bir oz to‘xtab, uxlashga shoshilmasdan, o‘tgan kunni taftishdan o‘tkazing. Yaxshi amallar uchun shukr qiling, xato va kamchiliklar uchun istig‘for ayting. Shu oddiy odat insonni ma’nan poklaydi, qalbni yumshatadi.

Shuningdek, o‘zingizni taftish qilish atrofdagilarga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Chunki o‘zini nazorat qilgan odam so‘ziga ehtiyot bo‘ladi, adolatli ish tutadi, mas’uliyatni his qiladi. Bunday inson oilada ham, jamoada ham ishonchli bo‘ladi.

Xulosa qilib aytganda, o‘zingizni taftish qilib turish — o‘zingizdan kamchilik izlash emas, balki kamolga, xatolarni kamaytirishga intilishdir. Bu odat insonni xato yo‘ldan qaytaradi, vijdonni uyg‘oq qiladi va oxirat uchun ham, dunyo uchun ham manfaatli bo‘ladi.

 

Akbarshoh Rasulov

Ibratli hikoyalar