Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) Muoz (roziyallohu anhu)ni Yamanga yuborayotganlarida: “Mazlumning duosidan ehtiyot bo‘l. Zero, uning duosi bilan Allohning orasida parda-to‘sik yo‘kdir”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Saudiya Arabistonining Jidda shahrining chorrahalardan birida kichik yuk mashinasi bilan yengil avtomashina to‘qnashib ketdi. Yuk mashina haydovchisi sudanlik, yengil mashina egasi saudiyalik bo‘lib, to‘qnashuv natijasida ikkala mashinaga ham jiddiy darajada zarar yetmadi.
Saudiyalik jahl bilan mashinasidan tushib, to‘qnashuv uning xatosi natijasida bo‘lganiga qaramay, sudanlikni haqoratlab, oldiga bordi-da, yuziga tarsaki tortib yubordi. Zarbaning kuchidan sudanlik haydovchining ko‘zi chiqib ketishiga bir baxya qoldi. Lekin u “Alloh taolo senga kifoya qilsin. Ishimni unga topshirdim. Sening haqqingda xato qilgan bo‘lsam, Alloh taoloning O‘zi meni hisob-kitob qilsin. Agar menga zulm qilgan bo‘lsang, Alloh taolo sendan kechiktirmasdan, tezlik bilan o‘ch olsin”, deya oldi, xolos.
Sudanlik kishi voqeaning davomini hikoya qiladi: “U yerdan ketdim. Ichimda bir olov yonar, qayta-qayta “Hasbiyalloh, hasbiyalloh (Alloh taolo menga kifoya qiladi)” deb aytardim.
Bir necha kun o‘tgach mol bozoriga borib, mashinamni bir chetga qo‘ydim. Shu payt, yuzimga tarsaki tushirgan kishi oldimga yugurib kelib, “Meni taniyapsanmi?” dedi. Men yana o‘sha kungidek “U ishni huzurida haqlar zoye bo‘lmaydigan Zot (Alloh)ga topshirganman”, deb javob berdim.
Shu vaqt uning ko‘zlariga yosh keldi:
– “Qaniydi o‘shanda ustimdan arz qilganingda yoki meni urib qasosingni olganingda...
Sen ishingni topshirgan Zot o‘sha voqeaning ertasigayoq mendan qasos oldi. Avtohalokatga uchradim, ikki farzandim halok bo‘ldi...
O‘n besh kundan beri ko‘chalarni kezib, kechirim so‘rash, roziligingni olish uchun seni qidiraman. Musibatlarga sabr qildim, ularni zulmim uchun dunyoda berilgan jazo deb bildim. Lekin aniq ishonamanki, oxiratdagi hisob-kitobdan qochib qutulib bo‘lmaydi. Sendan o‘tinib so‘rayman: “Mendan qasosingni ol, xohlagan ishingni qil, lekin meni kechir!”.
Uning og‘ir ahvolda, yig‘layotganini ko‘rib rahmim keldi. Unga:
– “Kechirimli kishi hurmatga sazovordir. Alloh taolo seni kechirsin, gunohlaringni mag‘firat qilsin”, dedim.
U ketdi. Oldimdan uzoqlashar ekan, qayta-qayta “Alloh taologa qasamki, bundan keyin hech kimga zulm qilmayman!” deb aytardi.
Mazlumning duosidan ehtiyot bo‘ling. Odamlarga ozor berib, “Tabiatan shunday odamman”, deb o‘zingizni oqlamang. Jim turgan har qanday kishi javob qaytarishdan ojiz emas. Shunday kishilar bo‘ladiki, qalbi og‘riyotgani, agar gapirsa, bu og‘riq yanada kuchayib ketishi tufayli jim turadi. Shundaylar bo‘ladiki, gapirgan gapi foyda bermasligini bilgani uchun ham sukut saqlaydi. Yana shunday odamlar bo‘ladiki, boshqalarga zarar yetkazmaslik uchun g‘azabini yutadi.
Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bunday deganlar: «Mazlumning duosidan saqlaninglar. Zero, u bulutga ko‘tariladi. Alloh: “Izzatim va ulug‘ligimga qasamki, garchi ozginadan keyin bo‘lsa-da senga, albatta, yordam beraman”, deydi» (Imom Tabroniy rivoyati).
Bilmaganlarga bildirganlar va unutganlarga eslatganlarga O‘zi yordamchi, himoyachi va ko‘makchi bo‘lsin! Alloh taolo barchamizni mazkur voqeadan ibrat oladigan va yomon amallardan saqlanadiganlardan qilsin.
Bahodir MUHAMMAD,
“Kulol-qo‘rg‘on” jome masjidi imom noibi
Islom sivilizatsiyasi markazida nufuzli xalqaro anjuman doirasida tarixiy va madaniy ahamiyatga ega voqea yuz berdi. TURKSOY tomonidan Markazning Islom sivilizatsiyasi markazi “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” deb e’tirof etildi. Sertifikat TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev tomonidan tantanali ravishda taqdim etildi. Bu e’tirof Markazning qisqa vaqt ichida xalqaro maydonda yuqori baholanayotganidan dalolat beradi.
Shuningdek, TURKSOY nomidan Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” 100 jildlik kitoblar to‘plami ham sertifikatga sazovor bo‘ldi. Bu kabi keng qamrovli nashr turk dunyosida ilk bor amalga oshirildi va “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” sifatida e’tirof etildi.
— Bugun biz TURKSOY xalqaro tashkiloti nomidan uchta sertifikat taqdim etdik. Birinchi sertifikatimiz O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” nomli 100 jildlik kitoblar to‘plamiga berildi. Ta’kidlash joizki, bu kabi keng qamrovli 100 jildlik nashr hozirgacha turk dunyosida amalga oshirilmagan. Bu, albatta, O‘zbekistonning katta tashabbusi bo‘ldi. Bugungi kunda Qozog‘iston, Ozarbayjon va Qirg‘iziston kabi davlatlar ham ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlab, turli hajmdagi — 20, 30, 40, 50 jildlik kitoblar nashr etmoqda. Shuning uchun biz ushbu to‘plamni turk dunyosidagi o‘ziga xos adabiy durdona sifatida e’tirof etib, “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” deb baholab, sertifikat taqdim etdik. Ikkinchi sertifikat esa Islom sivilizatsiyasi markaziga “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” nominatsiyasi bo‘yicha berildi. Buni TURKSOY ning yuksak e’tirofi, deb aytish mumkin. Shuningdek, mazkur muzey TURKSOYning Turk dunyosi muzeylari assotsiatsiyasiga ham qabul qilindi, - dedi TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev.
Anjumanda Turkiya, Fransiya, Italiya, Germaniya, AQSH, Buyuk Britaniya, Rossiya, Xitoy, Hindiston, Eron va Qozog‘istondan kelgan yetakchi olimlar ishtirok etdi. Ular Temuriylar davri tarixi, siyosiy tizimi, shaharsozlik an’analari, ilm-fan va madaniyat rivoji bo‘yicha o‘z tadqiqot natijalarini taqdim etdilar.
– TURKSOYning bu e’tirofi hurmatli Prezidentimiz tashabbuslari bilan qurilgan markazimizga berilgan munosib baho bo‘ldi deb o‘ylayman. Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti – TURKSOY Islom sivilizatsiyasi markazining doimiy va ishonchli hamkorlaridan biri. Biz bu tashkilot bilan uzoq vaqtdan beri hamkorlik qilib kelamiz. Joriy yilda ham TURKSOY bilan hamkorlikda xalqaro yoshlar forumi, turkiy davlatlar hunarmandlari festvali singari bir qator tadbirlarni o‘tkazishga kelishib oldik, - dedi markaz direktori Firdavs Abduxoliqov.
Xorijiy ishtirokchilar ham Temuriylar merosining global ahamiyati, Yevropa va Osiyo sivilizatsiyalari o‘rtasidagi madaniy aloqalardagi o‘rni va xalqaro ilmiy hamkorlikdagi ahamiyatini alohida ta’kidladilar.
Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey va dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha sifatida e’tirof etilgan ushbu Markaz va nashrlar, O‘zbekistonning madaniy va ma’naviy rivojlanishidagi katta yutuq sifatida tarixda qoladi.
iccu.uz