Мақолалар

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Ким бирор балога йўлиққан кишини кўрганида: “Уни мубтало қилган бу нарсалардан мени омон қилган ва мени Ўзи яратган кўплаб махлуқотларидан афзал қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин!” деб (ихлос ила махфий) айтса, ўша бало унга ҳеч қачон етмайди» (Имом Ибн Можа ривояти).

Ҳар қандай кўнгилсизлик, бало ва мусибатлар аслида банда учун имтиҳон, синовдир. Шунинг учун дунёда бахтлилару бахтсизларни, бойлару йўқсилларни, соғлару беморларни, ориғу семизларни, новчаю паканаларни учратасиз.

Албатта, бундай хилма-хилликнинг замирида кўплаб ҳикматлар бор. Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳудан ривоят қилиб айтади: «Аллоҳ таоло “Алмийсоқ” кунида Одам зурриётларининг барчасини руҳлар ҳолида жамлаб, уларга сурат-шакл бериб, улардан аҳду паймон олди… Одам алайҳиссалом уларга назар солиб, бойини ҳам, фақирини ҳам, чиройлисини ҳам, хунук бўлганларини ҳам кўргач: “Эй Раббим! Бандаларингни ўзаро тенг, бир хил қилиб қўйсанг эди”, деди. Шунда Аллоҳ таоло: “Мен уларнинг шукр қилишларини яхши кўраман (яъни ҳар ким ўзидан ёмонроқ аҳволда бўлганларни кўриб, ўзининг ҳолига шукр қилади)”, деб марҳамат қилди».

Имом Ибн Можа келтирган юқоридаги ҳадисда ана шундай ҳолатда банда қандай йўл тутиши баён қилинмоқда.

“Ким бирор балога йўлиққан кишини кўрганида…” У бало дард-иллат, фақирлик, чорасизлик ёки бошқа ҳар қандай мусибат бўлиши мумкин.

“Кўриш”дан мурод назар солиш, у ҳақда эшитиш каби хабардор бўлишнинг ҳар қандай туридир.

“Уни мубтало қилган бу нарсалардан мени омон қилган ва мени Ўзи яратган кўплаб махлуқотларидан афзал қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин!” Яъни ушбу калималар би лан ўзига берилган неъматлар, офият ва омонликлар учун Аллоҳ таолога шукрона, ҳамд айтади… Албатта, буни мусибатзада киши эшитмайдиган қилиб, паст овозда, пинҳона айтиши керак. Акс ҳолда, унинг ярасига туз сепгандек бўлади.

“…деб (ихлос ила махфий) айтса, ўша бало унга ҳеч қачон етмайди”, яъни ана шу шукронаси, уни ўша балога йўлиқмаслигига сабаб бўлади. Чунки ҳеч ким бундай балога йўлиқмаслигидан кафолатланмаган. Зеро, Аллоҳ таоло бандани унинг қилган холис дуоси туфай ли асрайди ва унга раҳм қилади.

Шундай экан, банда ҳар доим Аллоҳнинг унга берган неъматларини эслаб юриши, бошқа бандаларнинг ҳолатига қараб ибрат олиши ва ўзидаги бор неъматларнинг барчаси фақатгина Аллоҳ таолодан эканини эътироф этиши лозим.

Азизбек ХОЛНАЗАРОВ
тайёрлади.

“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 15-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws