Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
23 Март, 2026   |   3 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:03
Қуёш
06:22
Пешин
12:35
Аср
16:49
Шом
18:42
Хуфтон
19:55
Bismillah
23 Март, 2026, 3 Шаввол, 1447
Мақолалар

Рамазон - ахлоқий тарбия ва нафсни поклаш ойи

20.03.2025   11347   3 min.
Рамазон - ахлоқий тарбия ва нафсни поклаш ойи

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Гўзал ахлоқ биз мўмин-мусулмонлар учун энг муҳим одоблардан биридир. Чунки у таянч нуқтаси, доиранинг маркази ва унинг ҳаётидаги фаол ўрнидир. Шунинг учун ислом ахлоқий тарбияга катта эътибор берган, ҳатто умматнинг муаллими бўлган Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни Аллоҳ таоло: Албатта, Сиз буюк хулқ узрадирсиз! (Қалам сураси, 4-оят) дея мадҳ этган.

Рамазон ойи – мусулмонлар учун нафақат рўза тутиш, балки ахлоқий тарбия ва нафсни поклаш ойидир. Бу муборак ойда гўзал ахлоқни ривожлантириш, сабр-тоқатли бўлиш, ҳалимлик, ирода кучи, кечиримлилик, тенглик, эҳсон қилиш, садақа бериш, яхши муомала, раҳм-шафқат, меҳрибонлик, бошқаларни севиш ва ишончлилик каби фазилатларни амалга ошириш муҳим аҳамиятга эга. Бу фазилатлар нафақат шахсий ривожланишимизга, балки жамиятимизда ҳам яхшилик ва тинчликнинг қарор топишига хизмат қилади.

Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Мусулмон бошқа мусулмонлар унинг тили ва қўлидан омонда бўлган кишидир” (Имом Бухорий ривояти).

Бу ҳадис мусулмон кишининг бошқаларга нисбатан мулойим ва зарарсиз бўлиши кераклигини таъкидлайди. Рамазон ойида биз нафақат ўзимизнинг ибодатларимизга, балки бошқалар билан бўлган муносабатларимизга ҳам эътибор қаратишимиз лозим.

Рўза тутиш нафақат очлик ва чанқоқликни ҳис қилиш, балки нафсни тарбиялаш, сабр-тоқатни ошириш, нафс истакларини назорат қилиш ва ҳис-туйғуларни бошқаришга қаратилган ибодатдир.

Рамазон ойида нафсимизни юқорида зикр қилинган яхши хислатлар билан тарбиялаб борсак, улар доимий одатга айланиб, қолган ойларга ҳам ўз таъсирини ўтказади ва комил инсон бўлишимизга ёрдам беради.

Рамазон ойида баъзи рўзадорлар ўзларининг тез асабийлашиши ва сабрсизлигини рўза тутиш билан оқлашга ҳаракат қиладилар. Аммо бу ҳолат рўзанинг асл мақсадига зиддир. Рўза тутиш нафақат очлик ва чанқоқликни ҳис қилиш, балки нафсни тарбиялаш, сабр-тоқатни ошириш, нафс истакларини назорат қилиш ва ҳис-туйғуларни бошқаришга қаратилган ибодатдир.

Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Рўза қалқондир; агар сиздан бирортангиз рўза тутган куни бўлса, у фаҳш сўзларни айтмасин ва ғазабли бўлмасин, агар кимдир уни сўкса ёки у билан урушса, у: “Мен рўзадорман”, десин (Имом Бухорий, имом Муслим ривояти).

Бу ҳадис рўзадор кишининг ўзини тутиши ва бошқалар билан муомалада қандай бўлиши кераклигини кўрсатади.

Шунинг учун Рамазон ойида ўз ахлоқимизни яхшилашга, гўзал хулқ-атворни сўз ва амалларимизда намоён этишга ҳаракат қилайлик. Бу нафақат рўзамизнинг қабул бўлишига, балки жамиятда ҳам эзгулик хотиржамликнинг тарқалишига ҳисса қўшади.

Аллоҳ таоло барчамизни гўзал ахлоқли, сабр-тоқатли ва бир-биримизга меҳрибон бўлишимизни насиб этсин.

 

Доктор Солиҳ бин Али Абу Аърроднинг
“Рамазон мактублари” китобидан
Илёсхон Аҳмедов тайёрлади.

 

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Йил бўйи рўзадор бўлишни истасангиз

24.03.2025   23728   1 min.
Йил бўйи рўзадор бўлишни истасангиз

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

من صام رمضان ثم أتبعه بست من شوال كان كصوم الدهر

Абу Айюб Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким Рамазон рўзасини тутиб, кетидан Шавволдан олти кун рўза тутса, йил бўйи рўза тутгандек бўлади”, дедилар (Имом Муслим ривояти).

Рамазон рўзаси ўттиз кунининг ўн баробари ўн ой (300 кун), Шаввол ойининг олти кун рўзаси эса (60 кун) икки ой бўлади. Жами 360 кун (бир йил)ни ташкил этади. Натижада, киши бутун йил бўйи рўза тутгандек бўлади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Кимки (бир) ҳасана (савобли иш) қилса, унга ўн баробар (кўпайтириб ёзилур)(Анъом” сураси, 160-оят).

عن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلَّ الله عليه وسلم قال من صام رمضان واتبعه ستاً من شوال خرج من ذنوبه كيوم ولدته

Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким Рамазон рўзасини тутиб, ортидан Шаввол ойида олти кун рўза тутса, ҳудди онадан туғилгандек гуноҳлардан фориғ бўлади”, деганлар (Имом Табароний ривояти).

Уламолар: "Шаввол ойи рўзасини ой бошида кетма-кет олти кун ёки ой давомида бўлиб-бўлиб тутиш ҳам жоиз", деганлар. Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Шаввол ойи рўзаси кетма-кет олти кун тутилса ҳам, бўлиб-бўлиб тутилса ҳам фазилати тенгдир”.

Аллоҳим, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига эргашимизга тавфиқ ато эт!

Даврон НУРМУҲАММАД