Азқ қудуғи (بئر عذق) — Мадинаи мунавварадаги машҳур қудуқлардан бири бўлиб, Қубо масжидидан тахминан 150-200 метр ғарбда жойлашган. Қудуқ ҳозирги кунда "Мустазол" (сояланиш жойи) деб номланувчи боғ ичида жойлашган.
Мадина аҳли Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳижрат қилиб келганларида айнан шу қудуқ яқинида кутиб олишган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага етиб келиб, Бану Амр қавми маҳалласига, Кулсум ибн Ҳадм розияллоҳу анҳуникида тўхтаганлар. Қавм У зотга шу ердаги боғнинг "мирбад"ини, яъни хурмо териб, қуритиладиган жойни ҳадя қилган.
Ушбу жойга Пайғамбаримиз алайҳиссалом Ислом тарихидаги илк масжид Қубо масжидининг пойдеворини чизиб, қуришни бошлаганлар.
Ҳозирги кунда Азқ қудуғи кўмилиб кетмаган, ҳануз фойдаланилмоқда. У ерга сув насоси ўрнатилган бўлиб, зиёратчилар Сарвари коинот соллаллоҳу алайҳи васаллам давридагидек, ундан таҳорат олишлари ва ичишлари мумкин.
Тошкент ислом институти
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев
Шу йилнинг 7–11 ноябрь кунлари Ўзбекистоннинг делегацияси Саудия Арабистонида бўлиб ўтадиган Ҳаж хизматлари халқаро кўргазмаси ва конференциясида қатнашади. Шунингдек, муборак сафарни юқори даражада ўтказиш билан боғлиқ вазифалар юзасидан икки томонлама музокаралар олиб борилади.
Мазкур делегация таркибидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг диний-маърифий масалалар бўйича маслаҳатчиси Музаффар Камилов, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқжон Тошбоев, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Вазирлар Маҳкамаси масъул ходими Орифхон Закиров, “Ҳаж” ва “Умра” бўйича атташе Шуҳрат Амоний ҳамда бир қатор соҳа мутахассислари ўрин олган.
Ушбу анжуманнинг асосий ўзига хослиги — зиёратчиларга хизмат кўрсатиш сифатини янги босқичга олиб чиқишдир. Хусусан, тадбирда ҳаж сафарини ташкил этишда рақамли технологиялар, сунъий интеллект имкониятлари ва илғор инновацион лойиҳалар тақдимоти ўтказилиши кутилмоқда.
Сафар давомида «Ҳаж–2027» мавсумини юқори савияда ва кўтаринки руҳда ўтказиш мақсадида делегациямиз томонидан бир қатор муҳим вазифалар амалга оширилади:
Саудия Арабистони Ҳаж ва умра вазирлиги раҳбарияти билан бўлажак мавсумга пухта ҳозирлик кўриш юзасидан музокаралар олиб бориш;
Бўлғуси ҳожиларимиз учун мўлжалланган меҳмонхоналар ва транспорт хизматларининг сифатини бевосита кўздан кечириш;
Мино, Арафот ва Муздалифа водийларида зиёратчиларга яратиладиган шарт-шароитлар ва хизмат кўрсатиш ҳолатини ўрганиш;
Ҳаж жараёнларига масъул бўлган бошқа ҳамкор идоралар билан ўзаро алоқаларни муҳокама қилиш ва мустаҳкамлаш;
Ҳаж сафарини ташкил этишдаги муҳим йўналишлар бўйича ўқув-семинарларида иштирок этиш.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати