Ehromda er-xotin bir-birini qo‘llarini ushlab yurishlari joizmi?
Savol: Umraga borganda bir holatga guvoh bo‘ldim. Madinada ham, Makkai mukarramada, tavof va sa’ylarda ham ayrim er-xotinlar qo‘llarini ushlab yurishibdi. Ular orasida yoshi kattalar ham, yoshlar ham bor. Bu narsa ehromga ta’sir qilmaydimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Ehromdagi er va xotin jinsiy yaqinlik va unga olib boruvchi amallardan saqlanishi lozim. Bu hukm oyati karima va hadisi shariflarga asoslangan. Ammo ehromdan tashqari vaqtda ruxsat beriladi.
Savolda aytilgandek, er va xotin bir-birlarini qo‘llarini ushlab yurishgani kuzatiladi. Chunki u yerlarda tumonat odam to‘plangani uchun bir-birini yo‘qotib qo‘yishdan qo‘rqishadi va shu bois qo‘llarini ushlab olishadi. Lekin bunday narsalarga hojat bo‘lmay, qo‘l ushlashib yurish yaxshi emas.
Chunki muqaddas makonlarga sayru sayohatga, tomosha qilishga borilmaydi, balki tavba-tazarru va Alloh taologa yanada qurbat hosil qilish, ulkan ajru-savoblarga erishish maqsadida boriladi. Ziyoratga otlanib turgan inson asosiy maqsadni unutib qo‘ymaslik lozim.
Ehromdalik vaqtida bunga ahamiyatli bo‘lish lozim. Chunki agar er va xotin ehromda bir-birlarining qo‘llarini ushlaganda shahvat, jinsiy yaqinlikka moyillik paydo bo‘lsa, jonliq so‘yish lozim bo‘ladi. Shahvatsiz ushlasa, jarima bo‘lmaydi.
Ulamolar mazkur masalaga bir qancha hadislar va oyati karimani dalil qilganlar. Alloh taoloning: “Haj ma’lum oylardir. Kimki ularda o‘ziga hajni farz qilsa, hajda shahvoniy narsalar, fisq va janjal yo‘qdir”, so‘zidagi “shahvoniy narsalar” deb tarjima qilingan so‘z oyatda “rafas” deb aytilgan. Bu so‘zning ba’zi tafsirlarida jinsiy yaqinlik va ushlash va o‘pish kabi unga olib boruvchi ishlar deyilgan. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Tarixni buzib ko‘rsatmaslik uchun
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida "Islom ma’rifati, hadis ilmi va Imom Buxoriy merosi" o‘quv kursi o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan yodgorlik majmuasi gid-ekskursovodlari uchun o‘tkazilgan mashg‘ulotlar doirasida ekskursiya faoliyati bilan bog‘liq huquqiy, nazariy va amaliy masalalar ko‘rib chiqildi, xabar bermoqda “Samarkandskiy vestnik” nashri.
- Bu yerga tashrif buyurgan har bir ziyoratchi faqat ibodat qilish uchun emas, balki ma’naviy "oziq" olish uchun ham borishi kerak, - deydi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Sh.Ziyodov. - Bu yerda faoliyat yuritayotgan gidlarning malakasini oshirish tizimini yo‘lga qo‘yar ekanmiz, ularga Imom Buxoriyning bizga qoldirgan merosini, bu merosning tarixiy manbalarini chuqur o‘rgatishimiz shart.
Kurs doirasida majmuaga birinchi marta tashrif buyurgan mehmonlar bilan muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari muhokama qilindi. Xorijlik ziyoratchilarga nafaqat Imom al-Buxoriy hayotidagi faktlar va diniy qadriyatlarimizni yetkazish, balki boy madaniy merosimizni asrab-avaylash va yetkazish kabi dolzarb masalalar ko‘tarildi.
Gid-ekskursovodlar ham o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, kelgusidagi ishlarni tashkil etish bo‘yicha takliflar berdilar. Bu bevosita ekskursiyalarni o‘tkazish paytida yuzaga keladigan masalalarni muhokama qilish imkonini berdi.
Kurs O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Diniy ta’lim sohasida kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, viloyat hokimligi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasini saqlash va uning atrofini obodonlashtirish departamenti tomonidan tashkil etildi.
Tarixiy obidalar va ziyoratgohlar turizm salohiyatining muhim qismi bo‘lgan Samarqand viloyati uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Mehmonga tashrif buyuriladigan joyning tarixi qanchalik to‘liq va tushunarli ochib berilishi gidning professionalligiga bog‘liq. Shuning uchun ham gid-ekskursovodlarning malakasini muntazam oshirib borish, ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini takomillashtirish hamda zamonaviy xizmat ko‘rsatish standartlarini joriy etish Samarqandda turizm xizmatlari sifatini oshirishda ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
- «
- »