O‘tgan solihlarning Allohdan haqiqiy, soxtaliksiz, samimiy hayo qilganliklari to‘g‘risida ko‘plab hikoyalar va misollar bizgacha yetib kelgan. Goho ayrim taqvodorlar Allohga qandaydir kichik itoatsizlik qilib qo‘yganlari uchun hatto masjiddan ham, Allohning uyi bulganligi sabab uyalib, o‘zlarini tortganlar...
Namozini masjiddan tashqarida o‘qiyotgan bir solihni ko‘rib, so‘rabdilar:
– Nega namozingi masjidda ado etmayapsan?
Javob beribdiki:
– Allohning oldida uning uyiga kirishdan uyalaman, chunki hozir bir itoatsizlik qilib qo‘ydim .
Solihlarning oralarida Allohdan o‘zga biror bir narsadan qo‘rqishdan hayo qiladiganlar ham bo‘lgan ekan. Shunday hikoya qilinibdi:
“Bir tunda quyuq o‘rmonda ketayotib, uxlayotgan kishiga duch keldik. Yaqinida oti o‘tlab yurardi. Biz uni uyg‘otib so‘radik:
– Bunday xatarli joyda uxlashdan qo‘rqmaysanmi, axir atrofda yirtqichlar izg‘ib yurishibdi-ku?!
U boshini ko‘tarib:
– Allohdan o‘zga narsadan qo‘rqishga hayo qilaman, – dedi-da, o‘grilib yana uyquga ketdi”.
Abu Bakr al-Varroq quddisa sirruhu aytgan ekanlar: “Ba’zan ikki rakat namoz o‘qib, namozjoyini tark etaganimda meni shunday bir hayo chulg‘ab oladiki, go‘yo o‘g‘riligi sabab xijolatda qolgan o‘g‘riga o‘xshayman”.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.
Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari yig‘ilishi doirasida ulug‘ mutafakkir, tasavvuf olimi Sayyid Yahyo Bokuviy merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya o‘z ishini boshladi.
Ushbu nufuzli tadbirda Turkiy davlatlar tashkiloti, Butunjahon musulmon donishmandlar kengashi, IRCICA, ICESCO, Al-Azhar ulamolar kengashi vakillari hamda yetuk sharqshunos va islomshunos olimlar ishtirok etmoqda.
Anjumanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ma’ruza qildilar.
Muftiy hazratlari Sayyid Yahyo Bokuviyning tasavvuf tarixidagi maqomi va uning ta’limoti haqida to‘xtaldilar. Shuningdek, nutqda alloma nafaqat tasavvuf, balki diniy ilmlar, tabiiy va aniq fanlarni egallagan qomusiy olim bo‘lgani, o‘ttizga yaqin asarlari inson nafsini tarbiyalashda muhim qo‘llanma ekani ta’kidlandi.
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Qur’oni karim va hadisi shariflarga tayangan holda qalb salomatligi va pokligi inson hayotining bosh mezoni ekanini bayon etib, turkiy xalqlarni bog‘lab turgan umumma’naviy ildizlarga alohida urg‘u berdilar:
«Hazrat Ahmad Yassaviy, Bahouddin Naqshband va Sayyid Yahyo Bokuviy kabi buyuk zotlar ilgari surgan nafs tarbiyasi, insonparvarlik va yuksak axloq g‘oyalari bugun ham qardosh xalqlarimizni birlashtirib turuvchi mustahkam ma’naviy ko‘prikdir. Bunday ulug‘ siymolar merosini hamkorlikda o‘rganish xalqlarimizning ma’naviy birligini mustahkamlash va yoshlarimizni sog‘lom e’tiqod ruhida tarbiyalashga xizmat qiladi».
Uch kunlik anjuman davomida O‘zbekiston ilmiy jamoatchiligi ham ma’ruzalar bilan ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati