Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
Сохта салафийлар шундай даъво қилишади: "Ашъарийлар ва мотуридийлар "Аллоҳ макон ва томондан беҳожатдир" дейишади. Агар ҳеч бир макон ва томонда бўлмаса, Аллоҳ умуман йўқ бўлиб қолади. Демак, улар йўқ зотга, яъни умуман мавжуд бўлмаган илоҳга ибодат қилишар экан-да!"
Эътибор беринг улар бу ерда калом илмини ишлатишяпти.
– Келинг, аввало, калом илмига оид бу икки атамани кўриб чиқамиз:
• «Макон» (المكان) – бу жисм (الجسم)нинг узунлиги, кенглиги ва баландлиги билан тавсифланган бўшлиқ.
• «Томон» (الجهات) – бу икки объект орасидаги нисбий тушунча, агар бу икки объект бўлмаса, бу нисбийлик ҳам йўқ.
Калом илми, Қуръон ва ҳадис матнларидан маълумки, Аллоҳ бор эди ва У билан бирга ҳеч нарса йўқ эди, яъни: олам (العالم): инсонлар, жинлар, фаришталар, ҳайвонлар ва ўсимликлар олами, Ер, осмонлар, Арш ва бошқа ҳамма нарса Аллоҳ борлигида мавжуд бўлмаган.
Шундай қилиб, агар У зотдан макон ва томонни инкор қилиш Унинг мавжудлигини инкор қилишга олиб келса, демак, бу мантиққа кўра, олам яратилишидан олдин Аллоҳ ҳам йўқ бўлгани келиб чиқади.
— Иккинчидан, ниманидир пайдо қилиш учун макон ва томон бўлиши шарт эмас. Масалан:
1. Зайд Макка шаҳрида яшайди.
2. Макка Арабистон ярим оролида, яъни Ерда жойлашган.
3. Ер Қуёш тизимида жойлашган.
4. Қуёш тизими «Сомон йўли» галактикасида.
5. Сомон йўли коинотда жойлашган.
Лекин коинот қаерда жойлашган? Ҳеч қаерда. Шундай экан, биз коинот мавжуд эмас, деб айта оламизми? Табиийки йўқ.
Хулоса, "салафийлар"нинг юқоридаги даъволари мутлақо асоссиздир.
Кўкалдош ўрта махсу ислом билим юрти ходими
Рустам Охунжонов тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Cавол: Рамазон ойидан кейин тутиладиган олти кунлик рўза ҳақида батафсил маълумот берcангиз. Олдиндан раҳмат.
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Рамазон ойидан кейин ҳижрий-қамарий тақвимнинг ўнинчи ойи ҳисобланадиган Шаввол келади. Ушбу ой ҳам фазилатли ва баракотли ойлардандир. Айниқса бу ойда соғлиғи ва имкони бор кишилар нафл рўза тутсалар, кўплаб ажру-савобга эга бўлишлари ваъда қилинган. Жумладан Абу Айюб Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Ким Рамазон рўзасини тутиб, ортидан шаввол ойидан олти кун рўза тутса, йил бўйи рўза тутгандек бўлади” (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоятлари).
Демак, ушбу ҳадиси шарифга амал қилиб, шавволнинг олти кунида рўза тутган киши умр давомида рўза тутганлик савобини қозонар экан. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Кимки (бир) ҳасана (савобли иш) қилса, унга ўн баробар (кўпайтириб ёзилур)...” (Анъом сураси, 160-оят).
Бу олти кунлик рўзани Рамазон ҳайитининг эртасидан бошлаб тутиш мумкин. Шунингдек шаввол ойи давомида тутса ҳам бўлади. Бу ҳақда “Зоҳирийя” ва “Хулоса” номли фатво китобларимизда Шаввол ойидаги олти кунлик рўзани кетма-кет тутилиши шарт эмаслиги, балки ой давомида тутиб ҳам адо этиш мумкинлиги айтиб ўтилган.
Шавволнинг олти кунида рўза тутишнинг яна фойдаларидан бири шуки, у Рамазон рўзасидаги йўл қўйилган камчилик-нуқсонларга каффорат бўлади. Зеро беайб – Парвардигори олам! Банда камчилик ва хатолардан холи эмас. Бу – худди фарз намозлар ортидан ўқилган суннат намози кабидир. Ушбу суннатлар фарзда билиб-билмай йўл қўйилган камчиликларни бартараф қилади. Қиёмат куни банданинг нафл ибодатлари унинг фарз-вожиб амалларда йўл қўйган нуқсонларини тўлдиради.
Қолаверса, шавволнинг олти кунида рўза тутиш ўз моҳияти билан мусулмон кишининг рўзадан зерикмаганига, балки унга рағбати кучли эканига далолат қилади. Зеро, бу ойдаги рўзанинг ҳикмати ҳақида Аллома Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ бундай деган: “Рамазон ойидан кейин рўза тутиб юришга одатланиш – Рамазон ойи рўзасининг қабул бўлгани белгисидир. Чунки Аллоҳ таоло бандасининг бирор амалини қабул қилса, ундан кейин уни (бошқа) солиҳ, хайрли ишларга бошлайди, давомли қилади”. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази