9–11 апрель кунлари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Амир Темур таваллудининг 690 йиллигига бағишланган халқаро илмий конференция бўлиб ўтади. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил этилган мазкур тадбир жаҳон тарихи ва маданиятида Амир Темур ҳамда Шарқ Ренессанси цивилизациясининг ўрнини муҳокама қилиш учун йирик халқаро майдонга айланади.
Конференцияда дунёнинг 20 дан ортиқ мамлакатидан 300 нафардан зиёд иштирокчи — етакчи олимлар, экспертлар, дипломатлар ва жамоатчилик вакиллари қатнашади. Таклиф этилганлар орасида халқаро ташкилотлар ва илмий марказлар, жумладан ICESCO, Оксфорд ислом тадқиқотлари маркази, IRCICA ва «Ал-Фурқон» жамғармаси вакиллари ҳам бор.
Конференция ташкилотчилари сифатида Ислом цивилизацияси маркази, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси ҳамда Ташқи ишлар вазирлиги иштирок этмоқда. Тадбир Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича Жаҳон жамияти (WOSCU) билан ҳамкорликда ўтказилмоқда.
Дастур доирасида иштирокчилар Темурийлар даврининг асосий жиҳатларини муҳокама қиладилар: давлат бошқаруви ва дипломатия, ҳарбий санъат ва стратегия, меъморчилик ва шаҳарсозлик, шунингдек фан, таълим ва маданият ривожи. Амир Темур меросининг жаҳон цивилизацияси, сиёсат ва иқтисодиёт шаклланишига таъсирига алоҳида эътибор қаратилади.
Халқаро анжуман дастуридан Ислом цивилизацияси марказига ташриф, мавзули кўргазмалар, «Амир Темур ва Донна Мария» бадиий фильми намойиши, мэппинг-шоу, шунингдек «Конигилда тўй» саҳналаштирилган театр томошаси ҳам ўрин олган.
Конференция якунида илмий тавсиялар ишлаб чиқилади ва буюк Темурийлар меросини янада ўрганиш ҳамда оммалаштиришга қаратилган йўл харитаси қабул қилинади. Ёпилиш маросими давомида Ислом цивилизацияси маркази билан қатор етакчи халқаро илмий ва маданий ташкилотлар ўртасида ҳамкорлик меморандумлари имзоланади.
Ушбу конференциянинг ўтказилиши халқаро илмий мулоқотни мустаҳкамлаш ва Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий меросини жаҳон ҳамжамиятида тарғиб этишда муҳим қадам бўлади.
t.me/islommarkazi
Ислом цивилизацияси марказида нуфузли халқаро анжуман доирасида тарихий ва маданий аҳамиятга эга воқеа юз берди. ТУРКСОЙ томонидан Марказнинг Ислом цивилизацияси маркази “Туркий дунёдаги энг яхши музей” деб эътироф этилди. Сертификат ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев томонидан тантанали равишда тақдим этилди. Бу эътироф Марказнинг қисқа вақт ичида халқаро майдонда юқори баҳоланаётганидан далолат беради.
Шунингдек, ТУРКСОЙ номидан Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” 100 жилдлик китоблар тўплами ҳам сертификатга сазовор бўлди. Бу каби кенг қамровли нашр турк дунёсида илк бор амалга оширилди ва “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” сифатида эътироф этилди.
— Бугун биз ТУРКСОЙ халқаро ташкилоти номидан учта сертификат тақдим этдик. Биринчи сертификатимиз Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” номли 100 жилдлик китоблар тўпламига берилди. Таъкидлаш жоизки, бу каби кенг қамровли 100 жилдлик нашр ҳозиргача турк дунёсида амалга оширилмаган. Бу, албатта, Ўзбекистоннинг катта ташаббуси бўлди. Бугунги кунда Қозоғистон, Озарбайжон ва Қирғизистон каби давлатлар ҳам ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаб, турли ҳажмдаги — 20, 30, 40, 50 жилдлик китоблар нашр этмоқда. Шунинг учун биз ушбу тўпламни турк дунёсидаги ўзига хос адабий дурдона сифатида эътироф этиб, “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” деб баҳолаб, сертификат тақдим этдик. Иккинчи сертификат эса Ислом цивилизацияси марказига “Туркий дунёдаги энг яхши музей” номинацияси бўйича берилди. Буни ТУРКСОЙ нинг юксак эътирофи, деб айтиш мумкин. Шунингдек, мазкур музей ТУРКСОЙнинг Турк дунёси музейлари ассоциациясига ҳам қабул қилинди, - деди ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев.
Анжуманда Туркия, Франция, Италия, Германия, АҚШ, Буюк Британия, Россия, Хитой, Ҳиндистон, Эрон ва Қозоғистондан келган етакчи олимлар иштирок этди. Улар Темурийлар даври тарихи, сиёсий тизими, шаҳарсозлик анъаналари, илм-фан ва маданият ривожи бўйича ўз тадқиқот натижаларини тақдим этдилар.
– ТУРКСОЙнинг бу эътирофи ҳурматли Президентимиз ташаббуслари билан қурилган марказимизга берилган муносиб баҳо бўлди деб ўйлайман. Халқаро туркий маданият ташкилоти – ТУРКСОЙ Ислом цивилизацияси марказининг доимий ва ишончли ҳамкорларидан бири. Биз бу ташкилот билан узоқ вақтдан бери ҳамкорлик қилиб келамиз. Жорий йилда ҳам ТУРКСОЙ билан ҳамкорликда халқаро ёшлар форуми, туркий давлатлар ҳунармандлари фествали сингари бир қатор тадбирларни ўтказишга келишиб олдик, - деди марказ директори Фирдавс Абдухолиқов.
Хорижий иштирокчилар ҳам Темурийлар меросининг глобал аҳамияти, Европа ва Осиё цивилизациялари ўртасидаги маданий алоқалардаги ўрни ва халқаро илмий ҳамкорликдаги аҳамиятини алоҳида таъкидладилар.
Туркий дунёдаги энг яхши музей ва дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа сифатида эътироф этилган ушбу Марказ ва нашрлар, Ўзбекистоннинг маданий ва маънавий ривожланишидаги катта ютуқ сифатида тарихда қолади.
iccu.uz