Hijriy 256 yil muhaddislar sultoni Muhammad ibn Ismoil Buxoriy rahimahulloh vafot etdi.
Samarqand yaqinidagi Hartang nomli kichik qishloqqa minglab odamlar olimning dafn marosimiga shoshilishdi. Imom Buxoriyning muborak jasadi yerga qo‘yilgan lahzada, tuproqdan xushbo‘y hid tarqala boshladi. Odamlar ilgari hech hidlamagan, mushkdan ham yoqimli bir hid atrofga yoyildi...
G‘ayrioddiy bu mo‘jizaga minglab odamlar uch kun davomida o‘z ko‘zlari bilan guvoh bo‘lishdi. Ko‘pchilik insonlar hayratga tushib, ko‘z yoshlarini tiya olmay, qayta-qayta “Subhanalloh” deb aytardilar.
Bu voqea haqidagi xabar zudlik bilan butun dunyoga tarqaldi. Oradan necha asrlar o‘tsa ham bu voqea “yashab” kelmoqda. Bu hodisa ayni haqiqat, aslo to‘qima emas...
Bu voqeadan xabar topganlar tuproqdan hovuchlab olib keta boshladilar. Bir kun ichida shunchalik ko‘p tuproq olib ketildiki, ertasi kuni qabrni yana qayta to‘ldirishga ehtiyoj tug‘ildi. Bu voqea ertasi kuni va undan keyingi kun ham takrorlandi.
Uch kun ketma-ket yoqimli hid tarqaldi. Uzoq yurtlardan xushbo‘y hidni olib ketish uchun kelgan olomon ko‘paygani sababli qabrni qayta-qayta to‘ldirish kerak bo‘ldi.
Nihoyat, olimlar bu mo‘jiza odamlarni bid’atga olib borishidan xafsirab, Allohdan hidni tugatishini so‘rab duo qildilar. Va o‘sha kuni xushbo‘y hid chiqishi to‘xtadi.
Bu minglab odamlar guvoh bo‘lgan voqea edi...
Bu g‘ayrioddiy voqea Imom Buxoriy rahimahullohning vafotlaridan keyin bo‘lgan bo‘lsa, u zot tiriklik vaqtlarida ham bir qancha “mo‘jizaviy” holatlar ko‘p uchragan. Masalan, dengizdagi sinov va ming dinor oltindan taqvo qilganlari, har bir hadisni qog‘ozga tushirishdan oldin tahorat olib, (nafl) namoz o‘qishlari, ilm uchun 14 ming km. yo‘lni bosib o‘tganlari va yana juda ko‘p boshqa hodisalar ham “mo‘jiza” emasmi?
Alloh taolo muhaddisni mag‘firat aylab, jannatning yuqori darajalari bilan mukofotlasin.
Davron NURMUHAMMAD
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida "Islom ma’rifati, hadis ilmi va Imom Buxoriy merosi" o‘quv kursi o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan yodgorlik majmuasi gid-ekskursovodlari uchun o‘tkazilgan mashg‘ulotlar doirasida ekskursiya faoliyati bilan bog‘liq huquqiy, nazariy va amaliy masalalar ko‘rib chiqildi, xabar bermoqda “Samarkandskiy vestnik” nashri.
- Bu yerga tashrif buyurgan har bir ziyoratchi faqat ibodat qilish uchun emas, balki ma’naviy "oziq" olish uchun ham borishi kerak, - deydi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Sh.Ziyodov. - Bu yerda faoliyat yuritayotgan gidlarning malakasini oshirish tizimini yo‘lga qo‘yar ekanmiz, ularga Imom Buxoriyning bizga qoldirgan merosini, bu merosning tarixiy manbalarini chuqur o‘rgatishimiz shart.
Kurs doirasida majmuaga birinchi marta tashrif buyurgan mehmonlar bilan muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari muhokama qilindi. Xorijlik ziyoratchilarga nafaqat Imom al-Buxoriy hayotidagi faktlar va diniy qadriyatlarimizni yetkazish, balki boy madaniy merosimizni asrab-avaylash va yetkazish kabi dolzarb masalalar ko‘tarildi.
Gid-ekskursovodlar ham o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, kelgusidagi ishlarni tashkil etish bo‘yicha takliflar berdilar. Bu bevosita ekskursiyalarni o‘tkazish paytida yuzaga keladigan masalalarni muhokama qilish imkonini berdi.
Kurs O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Diniy ta’lim sohasida kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, viloyat hokimligi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasini saqlash va uning atrofini obodonlashtirish departamenti tomonidan tashkil etildi.
Tarixiy obidalar va ziyoratgohlar turizm salohiyatining muhim qismi bo‘lgan Samarqand viloyati uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Mehmonga tashrif buyuriladigan joyning tarixi qanchalik to‘liq va tushunarli ochib berilishi gidning professionalligiga bog‘liq. Shuning uchun ham gid-ekskursovodlarning malakasini muntazam oshirib borish, ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini takomillashtirish hamda zamonaviy xizmat ko‘rsatish standartlarini joriy etish Samarqandda turizm xizmatlari sifatini oshirishda ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati