Савол: Аёллар намозда сажда қилганида оёқ бармоқлари учи қиблага қараб туриши керакми ёки йўқми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Фақиҳларимиз намоз ўқишда аёл ва эркак ҳолатларининг фарқли жиҳатларини баён қилиб берганлар. Масалан, аёллар намозни эркаклар каби овоз чиқариб ўқимайди, рукуда ҳам эркаклардек белини тўлиқ букмайди ва тиззаларини тик тутмайди ва ҳоказо.
Саволда сўралган саждадаги ҳолатга келсак, эркаклар оёқларини тик қилиб, бармоқларини қиблага қаратиб турадилар. Аёллар эса, оёқларини тик қилмайдилар, балки оёқ бармоқларининг уст томонини ерга қўйиб, сажда қиладилар. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қатода ибн Диъома[1] исмли олим ҳикоя қилади: “Басра шаҳрида Утба ибн Абон исмли зоҳид, тақводор, маҳзунликда Ҳасан Басрийга ўхшаган, доим рўза тутадиган киши яшаб ўтган бўлиб, унинг Мисвар исмли кекса бир қўшниси бор эди. Қўрқуви қаттиқлигидан Қуръонни тинглашга бардоши етмасди. Агар унинг олдида Қуръондан бир-икки оят ўқилса, қаттиқ қичқириб, бир неча кун ақлини йўқотгандек юрарди. Бир куни унинг ёнига Хасъам қабиласидан бир киши келди. Ёнига ўтиргач, Қуръони каримдаги:
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمَنِ وَفْداً
“Тақводорларни Роҳман ҳузурига меҳмон ҳайъати этиб тўплаган кунимизда”
وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَى جَهَنَّمَ وِرْداً
“Жиноятчиларни жаҳаннамга чанқоқ ҳолларида ҳайдаймиз” (Марям сураси, 85-86-оятлар) оятларини ўқиди. Буни эшитган қария “Мен жиноятчиман. Тақводорлардан эмасман. Эй қори, ҳозир ўқиган оятларни яна ўқи!” деди. Бояги киши оятларни яна ўқиди. Қария баланд овозда бақириб, “Оҳ!” деди-ю, омонатни топширди”.
Аҳмад ибн Иброҳим Саълабийнинг
"Қуръон ошиқлари" китобидан олинди
[1] Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ Қатода ҳақида “Қуръон тафсири ва уламоларнинг турфа хил қарашларининг билимдони эди” деганлар.