18 Август, 2026, 5 Рабиъул аввал, 1448
18 Август, 2026, 5 Рабиъул аввал, 1448
Бу тўрт мазҳабнинг боқий қолишига қуйидаги омиллар сабаб бўлган:
1. Уларнинг тўғри ақийда усулларидаги мукаммал иттифоқлари. Улар Аҳли суннанинг ҳақиқий имомларидир.
2. Уларнинг ҳаёт тарзлари бир-бирларига яқинлиги ва бошқаларининг мазҳабидан истифода олишга ҳамда кўплаб масалаларда ўзгаларнинг фикри билан ўртоқлашишга бўлган эҳтиёж сабабли бир-бирлари билан учрашишлари.
3. Уларнинг аксарият шариат масалаларида бино бўлган усулга иттифоқ қилишлари. Шариат усуллари: Қуръони Карим, Суннат, ижмоъ ва қиёсдир. Уларнинг ўртасида кейинчалик содир бўлган ихтилофларга сабаб, баъзиларининг наздида масолиҳи мурсала бўлган
нарса бошқалариниг наздида истисҳоб, яна бошқаларининг наздида эса истиҳсон" бўлганидир. Бу ҳақиқий ихтилоф дейишга арзимайдиган нарсалардир.
4. Мазҳаб имомларининг ўрталарида ўзаро келиш. мовчилик ҳамда ҳасадга йўл қўймайдиган нарсалардан яна бири, бир-бирларига нисбатан яхши гумонда бўлганликларидир. Ҳасад ҳам бир дард бўлиб, замондош ёки бир-бирига яқин бўлган камдан-кам инсонлар ундан саломат бўладилар.
5. Уларнинг илмни етказиш ва тарқатишга, инсонларга Аллоҳ таоло учун насиҳат қилишга ва уларнинг ўзлари Аллоҳ таолога ибодатлар билан ва сулук билан жуда гўзал ҳолда ҳамда дунё ва унинг фитналарига тақво билан юзланишга бўлган ажойиб қизиқишлари. Мана шу хислатлар уларнинг қалбидан дунё талабини ва уни талаб қилувчиларга ҳавас қилиш ҳиссини кетказди. Бу эса ўз навбатида уларга замондош бўлган уламолар ва омманинг қалбида ўзига хос ўрин эгаллади. Бу нарсани фарзандлар оталаридан мерос қилиб олдилар ва бизларгача етиб келди.
6. Аллоҳ таоло мазкур имомларнинг пешонасига улуғ шогирдларни битиб қўйди. Улар сидиқ ва ихлосни, илмга муҳаббатни, уни устозларидан олиб, бошқаларга тарқатишга бўлган қизиқишни мерос қилиб олдилар. Натижада устозларининг сўзларини ёд олдилар, илмларини ёзиб қўйиб, сўнгра уларни инсонларга тарқатдилар.
7. Тўрт мазҳаб имомларининг сўзлари ишончли йўллар ва илмий омонатга риоя қилинган ҳолда накл қилиниши.
Бу борада Аллоҳ таоло сақлаб қўйган яна бошқа бир қанча ҳикматлар борки, У Зот уларни Ўзи хоҳлаган бандаларигагина билдиради.
Толибжон Шарипов
Туркиянинг “CNN-Türk” телеканалида эфирга узатилган “Тафаккур доираси” дастурида сўзга чиққан таниқли олим, Миллий мудофаа университети ректори, профессор Эрҳан Афёнжу Ўзбекистоннинг бой тарихий мероси ва сайёҳлик салоҳияти ҳақида фикр юритди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Кўрсатувда қатнашган турк тарихчиси Эрҳан Афёнжу Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг энг гўзал шаҳарлари жойлашган алоҳида географик ҳудуд сифатида таърифлаган.
Олимнинг фикрича, жуда кўпчилик сайёҳлар Ўзбекистонни ўз кўзи билан кўришни истайди. Чунки дунёга машҳур Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент каби шаҳарлар ана шу заминда жойлашган.
Турк тарихчиси ёшларга мурожаат қилиб, хорижга саёҳат қилишни, аввало, Туркий дунё мамлакатларини кашф этиш, аждодлар юрти билан яқиндан танишишдан бошлаш лозим эканини таъкидлади.
“Ёшларга тавсиям шуки, ҳозир хорижга саёҳат қилмоқчи бўлсангиз, аввало Туркий заминни айланинг. Масалан, Ўзбекистонга бориб, тарихий шаҳарларни кўриб келинг, аждодларингиз юрти билан танишинг. Сўнг Салжуқийлар давлати барпо этилган заминларни кўринг”, – деди профессор.
Эрҳан Афёнжунинг таъкидлашича, бундай саёҳатлар ёшлар учун ҳар томонлама фойдали ва қизиқарли бўлиб, уларнинг тарихий хотираси ва дунёқарашини бойитади.
“Масалан, Самарқанднинг гўзаллигини дунёнинг кўп жойларида топа олмайсиз. Айниқса, турк ёшлари ўз аждодлари яшаган заминни бориб кўришлари лозим”, – деди олим.
Профессор Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг асосий бешикларидан бири, илм-фан маркази сифатида ҳам алоҳида эътироф этган.
Шунингдек, турк тарихчиси Ўзбекистоннинг нафақат тарихий ва маданий, балки географик жиҳатдан ҳам яшаш учун қулай ҳудуд эканини таъкидлаган.
Дастур давомида профессор билдирган фикр-мулоҳазалар Туркия жамоатчилиги орасида Ўзбекистоннинг тарихий шаҳарлари, бой маданий мероси ва туризм салоҳиятига бўлган қизиқишни янада оширишга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 