17 Сентябр, 2026, 6 Рабиъус сони, 1448
17 Сентябр, 2026, 6 Рабиъус сони, 1448
Бугун тез-тез қулоғимизга чалинаётган, тасаввуримизда кезаётган бир сўз у ҳам бўлса, ҳозирги замон “ахборот асри” деб такрор-такрор эшитилмоқда. “Ахборот асри” деб аталаётган ҳозирги замонда маълумот олиш ва ахборот алмашишнинг қулай воситаси интернет деб эътироф этилмоқда. Маълумот тарқатиш, бизнес ва реклама учун катта майдонга айланган глобал тармоқлар шундай ривожландики, унинг ниҳояси йўқ. Лекин, яхши нарсани иккинчи томони салбий бўлгани сабаб, ахборот асрининг тузатиш мумкин бўлмаган таҳликалари борлиги кишини ташвишга солмай иложи йўқ.
Атрофга назар солсангиз, мактаб ўқувчиларининг қўлида ҳам уяли телефон бор, уларнинг аксарияти интернетга уланган. Бу миттигина қутичадек матоҳ ёрдамида дунёни кафтда кўргандек кузатиш мумкин. У чекланмаган, истаган одам эса интернетга кира олади.
Интернетдан мақсадли фойдаланиш хусусан, ёшлар билим салоҳиятини оширишда унинг ақл-заковатни ошириш борасидаги дастурларга мурожаат қилишлари мукин.
Лекин, дейилган истисноли сўз барчамизни ўйга толдириши ҳам табиий.Ўсмирёшлар онгига таъсир қилиб, улар қалбига ўз бузғунчи ғояларини сингдиришни, уларнитўғри йўлданоздиришни, беҳаё фильмлар томоша қилишга тарғиб қилишни мақсад қилган ноқобил ҳаракатлар мавжуд.
Одатда ёшларни компютер ва телефонга қизиқиши шу даражада ошиб бордики, ажратилган вақт чегарасига риоя қилмасдан, ундан тўхташни талаб қилинса фақат жанжал, йиғи-сиғи билан якун топа бошлайдиган бўлиб қолди.
Энг ачинарлиси, бунга ота-оналар ўзимиз сабабчи бўлиб қолдик. Ота-она ишдан келгандан сўнг дастурхон атрофида фарзанд тарбияси билан шуғулланишнинг ўрнига ота бир томонда, она бир томонда телефонини титкилаб ўтирадиган ҳолатга келиб қолдик. Буни кўрган фарзанд ҳам интернетдаги ўткинчи ишларга қизиқиши ортиб бормоқда.
Интернет ва компютер ўйинлари асирига айланиш касаллигига чалинган ўсмирлар ҳаётдан, маънавий қадриятлардан тамом узулиб, бутунлай ўйинларга берилиши ёки балл йиғишга, қиморга ва ютуқ-совға олиш каби қадрсиз ишларга муккасидан кетишларини айтиб ўтмасдан иложимиз йўқ.
Миясида ўйинлардан тинимсиз завқланиш ҳиссини туяётган бола учун бундай “севимли” машғулотидан бошқа ҳамма нарса аста-секин аҳамиятсиз бўлиб қолиши табиий. Сир эмаски, катталарга қараганда болаларда бирор нарсага боғланиб қолиш кучли, уларнинг соғлигига етадиган зарар ҳам бир неча баробар зиёда эканлигига далил талаб этмайдиган ҳақиқатдир.
Улар оддийгина уй вазифаси ва унинг юмушларида ҳам ҳатто хонасини тозалаш, кийимини шкафга илиш каби ўзигагина тегишли бўлган ишларни бажаришдан ҳам бўйин товламоқда.
Овқатланаётган пайтда ҳам интрнетдан узила олмасдан, унинг билан бирга бўлиб овқатланиш ачинарли ҳолдир.
Дарс жараёни ҳам тубдан ўзгариб кетиши, устозларнинг тартибга чақириши, насиҳат ва маслаҳатлари ҳам мутлақо таъсир қилмаслиги ҳаётий муаммоларга олиб кетаётгани сир эмас.
Ота-оналар, яқинлари, синфдош ўртоқлари билан бўладиган мулоқотлар эса гўёки зерикарли туюлаётганини айтмасдан иложимиз йўқ.
Бундан бошқа оқибатларни келтириб чиқараётган ёлғон ахборотларнинг оқибатларини гапирсангиз танангиз зирхлайди.
Дарҳақиқат, доно халқимиз келтирган нақллардан таналарга шифо, даво бўлган асални ҳам нотўғри истеъмол қилинса тана учун зарар келтириши айни ҳақиқат.
Бу ҳолат оддий компютер ўйинларидан тортиб, интернет сайтлари, ижтимоий тармоқлар, мобил алоқа дастурларида ҳам очиқ кўзга ташланмоқда. Юзаки қараганда, арзимасдек туюладиган бу ҳаракатлар вақт ўтган сари жиддийлашиб, қатъий тусга айланиши ўта аянчли натижаларни келтириб чиқармоқда.
Шу ўринда фойдали хулосалар қиладиган бўлсак, юртимизда ёшларимизнинг баркамоллиги учун барча имкониятларэшиги кенг очилган. Жумладан, ахборот технологиялари, хусусан, интернет соҳасида ҳам. Шундай экан, ёшларимизнинг интернетдан оқилона ва тўғри фойдалана олишига тарғиб қилсак. Ёшлар вақтини бемаъни нарсаларга зое қилмасдан, фақатилм билан шуғулланади ва касбий кўникмаларга эга бўлишига ҳаракат қилсак.Зеро, ёшларимизда ёвуз хуружларга қарши куч-иммунитет шаклланса, уларга ҳеч қандай таҳдид ўзининг зарарли таъсирини ўтказа олмайди. Ёшлар келажагимиз, уларни ғоявийофатлардан асраш бурчимиздир!
Агар биз ушбу имкониятлардан унумли фойдаланиб, Ватанимиз тараққиёти, халқимиз фаровонлиги, динимиз софлиги йўлида захмат чексак, келажак авлод ҳам биздан ўрнак оларди.
Абдулҳай ТУРСУНОВ,
Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг
Наманган вилоят вакили
Иорданиянинг етакчи оммавий ахборот воситаларида Ўзбекистон Нодиржон Турғуновнинг мамлакатимиз мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган интервьюси чоп этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Суҳбат Иордания Миллий ахборот агентлиги (Petra), “Al Rai” газетаси, шунингдек, “Hala”, “Roya News”, “Jafra News”, “AlAnbat News”, “Johina News”, “Nabzal Balad”, “Al Qubba News” янгиликлар агентликлари ва Араб ахборот агентликлари федерацияси томонидан кенг ёритилди.
Интервьюда элчи Ўзбекистон ва Иордания ўртасидаги муносабатлар жадал ривожланиб, кенг қамровли йўналишларни қамраб олаётганини таъкидлади. Икки томонлама ҳамкорлик ўзаро ҳурмат, ишонч ва халқларимиз ўртасидаги тарихий яқинлик тамойилларига асослангани алоҳида қайд этилди.
Нашрда Иордания Қиролининг 2025 йилда Ўзбекистонга амалга оширган давлат ташрифи алоҳида аҳамиятга эга бўлгани таъкидланди. Ташриф давомида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев билан ўтказилган музокаралар икки томонлама муносабатларни ривожлантиришда муҳим босқич бўлди. Элчи айни босқичда асосий устувор вазифа олий даражада эришилган келишувларни амалда рўёбга чиқаришни таъминлашдан иборат эканига урғу берди. Шу муносабат билан сўнгги вақтларда бир қатор юқори даражадаги делегацияларнинг ўзаро ташрифлари амалга оширилди.
Суҳбатда Президент Шавкат Мирзиёев ва Қирол Абдулла II нинг иқтисодиётни модернизация қилиш, инвестицияларни жалб этиш, таълим ва инсон капиталини ривожлантириш, ёшлар учун имкониятларни кенгайтириш, маданиятлараро мулоқотни илгари суриш ҳамда минтақавий барқарорликни таъминлаш масалаларидаги ёндашувлари ўхшаш экани қайд этилди. Сиёсий ҳамкорлик ҳақида тўхталиб, элчи Ўзбекистон ва Иордания мунтазам мулоқот олиб бораётгани, БМТ, Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва бошқа халқаро майдонларда яқиндан ҳамкорлик қилаётганини билдирди.
Савдо-иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Элчи 2025 йилда ўзаро товар айланмаси ҳажми аввалги йилга нисбатан деярли икки бараварга ошганини маълум қилди. Шунингдек, 2026 йил апрель ойида ўтказилган Ўзбекистон ва Иордания ўртасидаги Ҳукуматлараро комиссиянинг биринчи йиғилиши муҳим аҳамият касб этгани таъкидланди. Унда ишбилармон доиралар ўртасидаги алоқаларни фаоллаштириш, қўшма кўргазмалар ташкил этиш ва Ишбилармонлар кенгаши фаолиятини йўлга қўйишга келишиб олинган. Иордания вакиллариниyг Тошкент халқаро инвестиция форумидаги иштироки икки мамлакат компаниялари ўртасида бевосита алоқаларни мустаҳкамлаш учун қўшимча имконият бўлди.
Транспорт алоқаларини ривожлантириш контекстида Амман ва Тошкент ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилгани олқишланди. Жорий йилнинг 1 июлидан эътиборан “Royal Jordanian” авиакомпанияси икки давлат пойтахтлари ўртасида ҳафтасига икки марта мунтазам рейсларни амалга оширишни бошлади. Шунингдек, Ўзбекистон ва Иордания фуқаролари учун ўзаро визасиз режимнинг жорий этилиши туризм ва ишбилармонлик алоқаларини ривожлантиришда муҳим қадам бўлди.
Туристик салоҳият ҳақида гапирганда, элчи Ўзбекистон Самарқанд, Бухоро ва Хива каби дунёга машҳур тарихий шаҳарларга эга эканини, Иордания эса Амман, Петра ва Вади-Рам каби ноёб қадамжоларни таклиф этишини таъкидлади. Келгуси ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари сифатида фармацевтика, соғлиқни сақлаш, қишлоқ хўжалиги, саноат кооперацияси, рақамлаштириш, логистика, таълим, маданият ва ислом мероси соҳасидаги тадқиқотлар белгиланди.
Ўзбек-иордан муносабатларининг гуманитар таркибий қисмига тўхталинганда, 2026 йил 8 июль куни Иорданиянинг Фатволар бўйича бош бошқармаси ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво маркази ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзолангани қайд этилди. Бундан ташқари, тўғридан-тўғри авиақатнов ва визасиз режим шароитида зиёратни тарихий ва маданий объектларга ташриф билан уйғунлаштирган “Умра плюс” форматида қўшма туристик дастурларни ишлаб чиқиш имконияти таъкидланди.
Мамлакатимизнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши ҳақида сўз юритар экан, элчи “Ўзбекистон — 2030” Стратегияси мамлакатнинг узоқ муддатли тараққиёт қарашларини акс эттиришини билдирди. Таъкидланганидек, илк бор мамлакат ялпи ички маҳсулоти 145 миллиард доллардан ошди, экспорт ҳажми 33,4 миллиард долларга етди, жалб қилинган хорижий инвестициялар эса 43,1 миллиард долларни ташкил этди. Қашшоқлик даражаси 5,8 фоизгача камайди.
Шунингдек, жорий йилда Ўзбекистон давлат мустақиллигининг 35 йиллигини нишонлаётгани, сўнгги йиллар иқтисодиёт, давлат бошқаруви, суд-ҳуқуқ тизими, таълим ва соғлиқни сақлаш соҳаларида туб ислоҳотлар даври бўлгани таъкидланди.
Интервью якунида элчи Ўзбекистон тараққиётининг навбатдаги босқичидаги асосий устувор йўналишларни кўрсатиб ўтди. Улар орасида иқтисодий ўсиш ва меҳнат унумдорлиги сифатини ошириш, инновациялар ва “яшил” энергетикани ривожлантириш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва инсон капиталини юксалтириш ўрин олган. Ушбу жараёнлар халқаро шериклар, жумладан Иордания учун ҳам инвестициявий ва технологик лойиҳаларни амалга оширишда янги имкониятлар очади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 