"Эй, яхшилик талабида юрган банда, шошил"
Рамазон ойи инсонларга қарата нидо қилади: "Эй яхшилик талабида юрган банда, шошил, Aллоҳнинг раҳмати, мағфирати ва дўзаҳдан озод қилишида ҳаммадан ўзиб кет. Насфингга қарши Раҳмон зотнинг ризосига етиш учун кураш. Эй, ёмонлик талабидаги банда, бу ишингни тўхтат, маъсиятлардан тийил. Aллоҳ таолога тавба қил. Мана шу ойда Aллоҳ таолога қарши бўлишни бас қил!"
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: "Рамазон ойининг биринчи кечасида шайтонлар ва исёнкор жинлар кишанланади. Жаҳаннам эшиклари ёпилади, бирорта эшиги ҳам очиқ қолмайди. Жаннат эшиклари очилади, бирорта эшик ҳам ёпиқ қолиб кетмайди. Бир нидо қилувчи: "Эй яхшилик талабидаги (банда) шошил, эй ёмонлик талабидаги (банда) бас қил!", деб нидо қилади", дедилар.
Ҳақиқий рўза соҳибини савобли ишларга чорлайди, унга яхшиликларни чиройли қилиб кўрсатади. Уни маъсият ва гуноҳлардан узоқлаштиради. Шунинг учун ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Рамазонга етиша туриб, мағфират қилинмай қолган банданинг бурни ерга ишқалансин", дедилар.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кимки ёлғон, бўҳтон сўзни ва унга амал этишни тарк этмаса, унинг емай-ичмай тутган рўзасига Aллоҳнинг ҳожати йўқ", дедилар.
Баъзи салафи солиҳлар: "Энг осон рўза фақат ейиш ва ичишдан тийилишдир. Чунки буни ҳамма қила олади", дейишган.
Қалбни Aллоҳга боғлаш, тилни ғийбат, бўхтон ва ёлғондан тийиш, қулоқни бекорчи куй-қўшиқ ва бировлар ҳақида айтилган турли гапларни эшитишишган сақлаш, тилни гуноҳ ва фоҳиша сўзларни айтишдан асраш, қўлларни ҳаромни ушлаш ва мусулмонларга азият беришдан асраш, оёқларни ҳаромга боришдан асраш ила тутилган рўза Aллоҳ таоло Ўзининг каломида сифатлаган тақвога етиш учун бир васила бўлади.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Эй иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз".
Демак, оятда талаб қилинган тақводорликка юқорида санаб ўтган амаллар ила етамиз.
Рамазон ойида мўмин банда учун нафсида икки нарса жамланади. Биринчи, кундузи рўза билан жиҳод қилишлик. Иккинчиси, кечаси "қиёмул лайл" билан жиҳод қилишлик. Кимдаки мана шу икки жиҳодни жамласа, ҳақларини адо қилса ва қийинчиликларига сабр қилса, унга беҳисоб ажр-ҳасанот ёзилади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Одам боласининг барча амали ўзи учун. У амаллари учун ўнтадан етмиштагача ажр олади. Aллоҳ таоло айтади: "Рўза мен учундир. Уни ажрини ўзим белгилайман"".
Кимга Aллоҳ таоло раҳм қилса у раҳм қилинганлардан бўлибди. Ким рамазондаги яхшиликлардан маҳрум бўлса, у барча яхшиликлардан маҳрум бўлибди. Ким охират учун ҳеч нарса ғамлаб олмаган бўлса, у маломатга учраганлардан бўлибди.
Aллоҳ таоло ҳар куни жаҳаннамдан бандаларини озод қилади. Биз ҳам улардан бўла оламизми?!
“Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси мудири Ф.Хомидов
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов бошчилигидаги делегация Қатарда бўлиб, марказ фаолияти, юртимизнинг бой тарихий-маданий мероси ва буюк алломаларнинг илмий меросига бағишланган халқаро тақдимот, илмий семинар ҳамда кўргазмада иштирок этди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Ушбу тадбир Қатар Ташқи ишлар вазирлиги ҳузуридаги Дипломатик институти бўлиб ўтди. Унда Қатар давлат вазири, Миллий кутубхона раиси доктор Ҳамад бин Абдулазиз ал-Каворий, Ўзбекистон элчиси Ашраф Хўжаев, икки мамлакат олимлари, исломшунослар, экспертлар ва дипломатик корпус вакиллари қатнашди.
Тақдимотда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг асосий вазифалари, илмий-тадқиқот йўналишлари ва халқаро ҳамкорлик имкониятлари ҳақида маълумот берилди. Марказ директори Фирдавс Абдухолиқов ушбу маскан буюк аждодлар меросини асраш, чуқур ўрганиш ва жаҳон ҳамжамиятига етказишга хизмат қилишини таъкидлади.
Халқаро илмий семинарда Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий, Муҳаммад ал-Хоразмий, Абу Райҳон Беруний ва Ибн Сино каби буюк алломаларнинг жаҳон илм-фани ва ислом цивилизацияси ривожига қўшган ҳиссаси муҳокама қилинди.
Ўзбекистон ва Қатар олимлари Мовароуннаҳрда шаклланган илмий мактаблар, Қуръон ва ҳадис илмлари, ислом тафаккури ҳамда маданий меросни ўрганиш масалалари юзасидан фикр алмашдилар.
Тадбир доирасида ташкил этилган кўргазмада Ислом цивилизацияси марказининг концепцияси, илмий фаолияти, Ўзбекистоннинг бой тарихий мероси, ноёб қўлёзмалари ва буюк мутафаккирлар ҳаётига оид материаллар намойиш этилди.
Қатар Миллий кутубхонаси раиси Ҳамад ал-Каворий тарихий қўлёзмаларни сақлаш, реставрация қилиш ва рақамлаштириш соҳасида икки мамлакат ўртасида тажриба алмашиш муҳимлигини қайд этди.
Сафар давомида Фирдавс Абдухолиқов Қатар Ташқи ишлар вазирлиги бош котиби, Қатар Цивилизациялар иттифоқи қўмитаси раиси доктор Аҳмад бин Ҳасан ал-Ҳаммадий билан ҳам учрашди. Мулоқотда маданий ҳамкорликни ривожлантириш, халқаро конференция ва семинарлар ташкил этиш масалаларига эътибор қаратилди.
Доҳадаги мазкур тадбир Ўзбекистоннинг жаҳон ислом цивилизацияси тараққиётига қўшган улкан ҳиссасини халқаро илмий ва академик доираларда кенг тарғиб этиш, Ўзбекистон ва Қатар ўртасидаги маданий-гуманитар ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш йўлидаги муҳим қадам бўлди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати