"Эй, яхшилик талабида юрган банда, шошил"
Рамазон ойи инсонларга қарата нидо қилади: "Эй яхшилик талабида юрган банда, шошил, Aллоҳнинг раҳмати, мағфирати ва дўзаҳдан озод қилишида ҳаммадан ўзиб кет. Насфингга қарши Раҳмон зотнинг ризосига етиш учун кураш. Эй, ёмонлик талабидаги банда, бу ишингни тўхтат, маъсиятлардан тийил. Aллоҳ таолога тавба қил. Мана шу ойда Aллоҳ таолога қарши бўлишни бас қил!"
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: "Рамазон ойининг биринчи кечасида шайтонлар ва исёнкор жинлар кишанланади. Жаҳаннам эшиклари ёпилади, бирорта эшиги ҳам очиқ қолмайди. Жаннат эшиклари очилади, бирорта эшик ҳам ёпиқ қолиб кетмайди. Бир нидо қилувчи: "Эй яхшилик талабидаги (банда) шошил, эй ёмонлик талабидаги (банда) бас қил!", деб нидо қилади", дедилар.
Ҳақиқий рўза соҳибини савобли ишларга чорлайди, унга яхшиликларни чиройли қилиб кўрсатади. Уни маъсият ва гуноҳлардан узоқлаштиради. Шунинг учун ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Рамазонга етиша туриб, мағфират қилинмай қолган банданинг бурни ерга ишқалансин", дедилар.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кимки ёлғон, бўҳтон сўзни ва унга амал этишни тарк этмаса, унинг емай-ичмай тутган рўзасига Aллоҳнинг ҳожати йўқ", дедилар.
Баъзи салафи солиҳлар: "Энг осон рўза фақат ейиш ва ичишдан тийилишдир. Чунки буни ҳамма қила олади", дейишган.
Қалбни Aллоҳга боғлаш, тилни ғийбат, бўхтон ва ёлғондан тийиш, қулоқни бекорчи куй-қўшиқ ва бировлар ҳақида айтилган турли гапларни эшитишишган сақлаш, тилни гуноҳ ва фоҳиша сўзларни айтишдан асраш, қўлларни ҳаромни ушлаш ва мусулмонларга азият беришдан асраш, оёқларни ҳаромга боришдан асраш ила тутилган рўза Aллоҳ таоло Ўзининг каломида сифатлаган тақвога етиш учун бир васила бўлади.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Эй иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз".
Демак, оятда талаб қилинган тақводорликка юқорида санаб ўтган амаллар ила етамиз.
Рамазон ойида мўмин банда учун нафсида икки нарса жамланади. Биринчи, кундузи рўза билан жиҳод қилишлик. Иккинчиси, кечаси "қиёмул лайл" билан жиҳод қилишлик. Кимдаки мана шу икки жиҳодни жамласа, ҳақларини адо қилса ва қийинчиликларига сабр қилса, унга беҳисоб ажр-ҳасанот ёзилади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Одам боласининг барча амали ўзи учун. У амаллари учун ўнтадан етмиштагача ажр олади. Aллоҳ таоло айтади: "Рўза мен учундир. Уни ажрини ўзим белгилайман"".
Кимга Aллоҳ таоло раҳм қилса у раҳм қилинганлардан бўлибди. Ким рамазондаги яхшиликлардан маҳрум бўлса, у барча яхшиликлардан маҳрум бўлибди. Ким охират учун ҳеч нарса ғамлаб олмаган бўлса, у маломатга учраганлардан бўлибди.
Aллоҳ таоло ҳар куни жаҳаннамдан бандаларини озод қилади. Биз ҳам улардан бўла оламизми?!
“Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси мудири Ф.Хомидов
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрган Саудия Арабистони Подшоҳлиги Соғлиқни сақлаш вазири Фаҳд Ал-Жалажел Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган мазкур мажмуа тарих, илм-фан ва маърифатни замонавий форматда уйғунлаштирган ҳолда келажак авлод учун янги билим муҳитини яратаётганини таъкидлади, хабар бермоқда iccu.uz.
Саудия Арабистони Подшоҳлиги Соғлиқни сақлаш вазири Фаҳд Ал-Жалажел Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюриб, музей экспозициялари, ноёб қўлёзмалар, ислом цивилизацияси тарихи, буюк алломаларнинг бой илмий мероси ҳамда рақамли ва интерактив технологиялар асосида ташкил этилган кўргазмалар билан танишди.
Ташриф давомида меҳмон Марказнинг экспозициялари орқали ислом цивилизациясининг кўп асрлик тараққиёти, илм-фан ва маърифат анъаналари, Марказий Осиё, хусусан Ўзбекистон ҳудудида етишиб чиққан алломаларнинг жаҳон илм-фани ривожига қўшган ҳиссаси, шунингдек, Янги Ўзбекистонда маданий меросни асраш ва тарғиб этиш бўйича амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар билан яқиндан танишди.
Суадиялик мартабали меҳмон Марказ фаолияти ҳақида фикр билдириб, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ташкил этилган ушбу мажмуа ислом цивилизациясининг бой илмий ва маънавий меросини замонавий музейшунослик ечимлари орқали халқаро аудиторияга етказишда муҳим аҳамият касб этаётганини таъкидлади.
«Ислом цивилизацияси марказида асрлар давомида шаклланган илм-фан ва маърифат тарихини кўриб, катта ғурур ва ифтихор туйғуларини ҳис қилдим. Бу ерда цивилизациянинг замон билан ҳамнафас ривожланганини кўриш мумкин. Президент Шавкат Мирзиёевга ушбу музей ва бой тарихни бутун дунёга тушунарли тилда тақдим этиш имкониятини яратгани учун миннатдорчилик билдираман.
Бу марказ ёш авлодга ўтмиш цивилизациялари ҳақида чуқур тасаввур беради, уларни ўз тарихи билан боғлайди ва ҳар бир даврнинг бугунги тараққиёт билан узвий боғлиқлигини кўрсатади. Ўзбекистонда амалга оширилаётган бундай ислоҳотлар ва тараққиёт ютуқларини кўришдан биз, Саудия Арабистонидаги биродарларингиз, чин дилдан мамнунмиз», – деди у.
Фаҳд Ал-Жалажелнинг фикрича, бундай ташаббуслар турли мамлакатлар ўртасида маданий мулоқотни мустаҳкамлаш, умумий цивилизацион меросни англаш ва илм-фан ҳамда маърифат соҳасидаги халқаро ҳамкорликни кенгайтириш учун муҳим пойдевор вазифасини бажаради.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати