"Эй, яхшилик талабида юрган банда, шошил"
Рамазон ойи инсонларга қарата нидо қилади: "Эй яхшилик талабида юрган банда, шошил, Aллоҳнинг раҳмати, мағфирати ва дўзаҳдан озод қилишида ҳаммадан ўзиб кет. Насфингга қарши Раҳмон зотнинг ризосига етиш учун кураш. Эй, ёмонлик талабидаги банда, бу ишингни тўхтат, маъсиятлардан тийил. Aллоҳ таолога тавба қил. Мана шу ойда Aллоҳ таолога қарши бўлишни бас қил!"
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: "Рамазон ойининг биринчи кечасида шайтонлар ва исёнкор жинлар кишанланади. Жаҳаннам эшиклари ёпилади, бирорта эшиги ҳам очиқ қолмайди. Жаннат эшиклари очилади, бирорта эшик ҳам ёпиқ қолиб кетмайди. Бир нидо қилувчи: "Эй яхшилик талабидаги (банда) шошил, эй ёмонлик талабидаги (банда) бас қил!", деб нидо қилади", дедилар.
Ҳақиқий рўза соҳибини савобли ишларга чорлайди, унга яхшиликларни чиройли қилиб кўрсатади. Уни маъсият ва гуноҳлардан узоқлаштиради. Шунинг учун ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Рамазонга етиша туриб, мағфират қилинмай қолган банданинг бурни ерга ишқалансин", дедилар.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кимки ёлғон, бўҳтон сўзни ва унга амал этишни тарк этмаса, унинг емай-ичмай тутган рўзасига Aллоҳнинг ҳожати йўқ", дедилар.
Баъзи салафи солиҳлар: "Энг осон рўза фақат ейиш ва ичишдан тийилишдир. Чунки буни ҳамма қила олади", дейишган.
Қалбни Aллоҳга боғлаш, тилни ғийбат, бўхтон ва ёлғондан тийиш, қулоқни бекорчи куй-қўшиқ ва бировлар ҳақида айтилган турли гапларни эшитишишган сақлаш, тилни гуноҳ ва фоҳиша сўзларни айтишдан асраш, қўлларни ҳаромни ушлаш ва мусулмонларга азият беришдан асраш, оёқларни ҳаромга боришдан асраш ила тутилган рўза Aллоҳ таоло Ўзининг каломида сифатлаган тақвога етиш учун бир васила бўлади.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
"Эй иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз".
Демак, оятда талаб қилинган тақводорликка юқорида санаб ўтган амаллар ила етамиз.
Рамазон ойида мўмин банда учун нафсида икки нарса жамланади. Биринчи, кундузи рўза билан жиҳод қилишлик. Иккинчиси, кечаси "қиёмул лайл" билан жиҳод қилишлик. Кимдаки мана шу икки жиҳодни жамласа, ҳақларини адо қилса ва қийинчиликларига сабр қилса, унга беҳисоб ажр-ҳасанот ёзилади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Одам боласининг барча амали ўзи учун. У амаллари учун ўнтадан етмиштагача ажр олади. Aллоҳ таоло айтади: "Рўза мен учундир. Уни ажрини ўзим белгилайман"".
Кимга Aллоҳ таоло раҳм қилса у раҳм қилинганлардан бўлибди. Ким рамазондаги яхшиликлардан маҳрум бўлса, у барча яхшиликлардан маҳрум бўлибди. Ким охират учун ҳеч нарса ғамлаб олмаган бўлса, у маломатга учраганлардан бўлибди.
Aллоҳ таоло ҳар куни жаҳаннамдан бандаларини озод қилади. Биз ҳам улардан бўла оламизми?!
“Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси мудири Ф.Хомидов
Даъво: Демократик давлатда Аллоҳнинг ҳукми юритилмайди, шунинг учун у ердаги барча солиқ ҳаром.
Раддия: Бу даъво нотўғри.
1. Солиқ – ўз-ўзидан ҳаром қилинган нарса эмас.
2. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар исломий бўлмаган тизимларда ҳам молиявий мажбуриятларни бажарганлар.
3. Қуръон ва суннатда барча солиқларни мутлақ ҳаром қилувчи далил йўқ.
4. Ҳаром қилинган нарса – зулм ва ноҳақ ториб олиш, солиқнинг ўзи эмас.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ﴾
“Эй иймон келтирганлар! Аҳдномаларга вафо қилинг!” (Моида сураси, 1-оят).
Демократик ёки бошқа давлатда яшовчи фуқаро:
давлат қонунларига бўйсинувга,
солиқ тўлашга розилик билдирган аҳд билан яшайди.
Шариатда аҳдни бузиш ҳаром.
Зулм солиқ ва адолатли мажбурият фарқи
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар:
لا يدخل الجنة صاحب مكس
“Ноҳақ солиқ (мукс) олувчи жаннатга кирмайди” (Имом Абу Довуд ривояти).
“Мукс” – зулм билан, ноҳақ, шахсий манфаат учун олинган солиқ.
Бу ҳар қандай солиқ эмас. Уламолар шу калимани шарҳлаб: “Мукс – шариат рухсат бермаган, зулм асосидаги ториб олишдир”, деганлар.
Демак, адолатли, умумий манфаат учун олинадиган солиқ – мукс эмас.
Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи: “Ноисломий ҳукмронлик остидаги ҳудудларда мусулмонлар шартнома асосида солиқ тўлашини жоиз деб ҳисоблаганлар”.
Биз эса исломий ҳудудда яшаймиз – бу эса батариқа авло дегани.
Фиқҳий қоида:
الأصل في المعاملات الإباحة
Муомалаларда асл ҳукм – жоиз.
Солиқ – муомала. Ҳаром бўлиши учун аниқ далил керак.
“Демократик давлат” деган сабаб шариатда ҳаром қилувчи иллат эмас.
Бу даъо мусулмонларни қонунни бузишга ундайди, фитна ва тартибсизликка олиб келади, исломни “тартибсизлик дини” қилиб кўрсатади.
Аллоҳ таоло айтади:
﴿وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ﴾
“Ер юзида фасод қилманглар” (Бақара сураси, 60-оят).
Ўткирбек Собиров
Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси