Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Рамазон

10.05.2021   15226   3 min.
Рамазон

"Эй, яхшилик талабида юрган банда, шошил"

Рамазон ойи инсонларга қарата нидо қилади: "Эй яхшилик талабида юрган банда, шошил, Aллоҳнинг раҳмати, мағфирати ва дўзаҳдан озод қилишида ҳаммадан ўзиб кет. Насфингга қарши Раҳмон зотнинг ризосига етиш учун кураш. Эй, ёмонлик талабидаги банда, бу ишингни тўхтат, маъсиятлардан тийил. Aллоҳ таолога тавба қил. Мана шу ойда Aллоҳ таолога қарши бўлишни бас қил!"

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: "Рамазон ойининг биринчи кечасида шайтонлар ва исёнкор жинлар кишанланади. Жаҳаннам эшиклари ёпилади, бирорта эшиги ҳам очиқ қолмайди. Жаннат эшиклари очилади, бирорта эшик ҳам ёпиқ қолиб кетмайди. Бир нидо қилувчи: "Эй яхшилик талабидаги (банда) шошил, эй ёмонлик талабидаги (банда) бас қил!", деб нидо қилади", дедилар.

Ҳақиқий рўза соҳибини савобли ишларга чорлайди, унга яхшиликларни чиройли қилиб кўрсатади. Уни маъсият ва гуноҳлардан узоқлаштиради. Шунинг учун ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Рамазонга етиша туриб, мағфират қилинмай қолган банданинг бурни ерга ишқалансин", дедилар.

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Кимки ёлғон, бўҳтон сўзни ва унга амал этишни тарк этмаса, унинг емай-ичмай тутган рўзасига Aллоҳнинг ҳожати йўқ", дедилар.

Баъзи салафи солиҳлар: "Энг осон рўза фақат ейиш ва ичишдан тийилишдир. Чунки буни ҳамма қила олади", дейишган.

Қалбни Aллоҳга боғлаш, тилни ғийбат, бўхтон ва ёлғондан тийиш, қулоқни бекорчи куй-қўшиқ ва бировлар ҳақида айтилган турли гапларни эшитишишган сақлаш, тилни гуноҳ ва фоҳиша сўзларни айтишдан асраш, қўлларни ҳаромни ушлаш ва мусулмонларга азият беришдан асраш, оёқларни ҳаромга боришдан асраш ила тутилган рўза Aллоҳ таоло Ўзининг каломида сифатлаган тақвога етиш учун бир васила бўлади.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

"Эй иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз".

Демак, оятда талаб қилинган тақводорликка юқорида санаб ўтган амаллар ила етамиз.

Рамазон ойида мўмин банда учун нафсида икки нарса жамланади. Биринчи, кундузи рўза билан жиҳод қилишлик. Иккинчиси, кечаси "қиёмул лайл" билан жиҳод қилишлик. Кимдаки мана шу икки жиҳодни жамласа, ҳақларини адо қилса ва қийинчиликларига сабр қилса, унга беҳисоб ажр-ҳасанот ёзилади.

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: "Одам боласининг барча амали ўзи учун. У амаллари учун ўнтадан етмиштагача ажр олади. Aллоҳ таоло айтади: "Рўза мен учундир. Уни ажрини ўзим белгилайман"".

Кимга Aллоҳ таоло раҳм қилса у раҳм қилинганлардан бўлибди. Ким рамазондаги яхшиликлардан маҳрум бўлса, у барча яхшиликлардан маҳрум бўлибди. Ким охират учун ҳеч нарса ғамлаб олмаган бўлса, у маломатга учраганлардан бўлибди.

Aллоҳ таоло ҳар куни жаҳаннамдан бандаларини озод қилади. Биз ҳам улардан бўла оламизми?!

 

“Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси мудири Ф.Хомидов

РАМАЗОН-2021
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Ҳар қандай исроф гуноҳдир

27.10.2026   38371   2 min.
Ҳар қандай исроф гуноҳдир

Ойша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қилдилар: “Энг баракали никоҳ – харажатлари енгил бўлганидир” (Имом Байҳақий ривояти).

Бугун баракали никоҳлар кўпаяётганидан халқимиз хурсанд. Тўй-ҳашамларни ихчамлаштириш тўғрисида қарор ва низом сабаб “кимўзар”га қилинаётган маросимлар анча камайди. Халқимиз 30– 40 кишилик тўй қилишнинг ҳам уддасидан чиқса бўлар экан, деган хулосага келди.

Алҳамдулиллаҳ , “Нон синдирди”, “Фотиҳа” тўйларида 10 ёки 20, никоҳда эса 200 – 250 нафар кишилар қатнашадиган тўйлар бўляпти. Дастурхонга ҳам илгаригидек меҳмонлар еса-емаса ҳар хил таомларни қўйишнинг олди олиняпти. Тўй -ҳашамларни ўтказишдан камида бир ҳафта олдин маҳалла раиси ва унинг ёрдамчилари билан маслаҳатлашади.

Оилавий тадбирларда диний мавзуда маъруза кўзда тутилган бўлса, ушбу маъруза Диний идоранинг вакили томонидан ўтказилмоқда. Ортиқча вақт ва харажат талаб қиладиган расм-русумлар, яъни “келин навкари”, “чорлар”, “ота кўрди”, “сеп ёйди”, “қуда чақирди”, “куёв чақирди”, “келин чақирди”, “тоғора юбориш”лар бўлмаяпти. Таъзия маросимлари билан боғлиқ тадбирлар, яъни “етти”, “пайшанбалик”, “якшанбалик”, “йигирма”, “қирқ”, “ҳайит”, “йил оши”, “пул тарқатиш”, “мато улашиш” кабилар ҳам ўтказилмайдиган бўлди.

Халқ ичида юрганимиз учун айрим аёлларнинг гап-сўзларига гувоҳ бўламиз. Қулоқ солсангиз, тўғри айтишади. Масалан, бир қайнона бундай дейди:

– Мен фарзандларимни уйлантириб бўлганман, у вақтлар қиз томон сарпо қиларди. Қизни онаси керак-керакмас буюмларни ҳам қилган вақтлари бўлган. Баъзи қайноналар эса қудаларидан сўнгги русумдаги, хорижники бўлган қиммат сарпою мебеллар келтиришни талаб қилишарди. Ҳозирги тўйларда куёв томон қўлидан келганча нарса-буюмларни оляпти, келинга аввалгидай “солиқ” солинмайди. Шунинг олди олинганига хурсанд бўламан.

Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳ: “Хайру эҳсонда исроф бўлмаганидек, исрофда ҳам ҳеч қандай хайр йўқдир”, деган. Баъзан олдимга тўй эгалари бирор маросимини ўтказиш ўрнига маҳалладаги етим-муҳтож инсонларга эҳсон ёки умрага йиғилган пулга хайр-саховат истагини айтиб, маслаҳат қилишади.

Афсуски, “Элникини еганман, қилмасам бўлмайди”, дейдиганлар ҳам йўқ эмас. Улар билан ишлаймиз, тушунтирамиз. Исрофнинг энг хайрсизлиги шундаки, қарзга тўй қилиб натижада уни тўлаш учун оиласини ташлаб кетаётган эркакларимиз бор. Бир кунлик тўй, ҳашамат оиладан узоқда яшашга, меҳнат қилишга арзимайди. Орзу-ҳавасимиз исрофли тўй эмас, илм-маърифат бўлсин. Тўй-маъракаларни исрофгарчиликсиз ўтказиш сиз билан бизга боғлиқ. Ақл билан иш юритсак, ҳаммаси яхши бўлишига аминмиз.

Интизор КАМОЛОВА,

Тошкент вилояти бош отинойиси

“Мўминалар” журналининг 2026 йил 5-сонидан

Мақолалар