– Рўза тутган кишига қандай ишларни қилиш суннат?
– Саҳарлик қилиш; субҳдан илгари рўзага ният қилиш; рўза билан нафсни ёмон ниятлардан тўхтатишни қасд қилиш; рўза бўлган ҳолда бефойда сўзлардан ҳамда ибосиз сўзларни гапиришдан ва эшитишдан ўзини сақлаш; киши билан уришмоқдан ва ҳар бир гуноҳ ишлардан ўзини тортиш; мумкин қадар зикр ва тасбеҳ ила ва ҳам Қуръон ўқимоққа машғул бўлиш; қуёш ботган вақтда шом намозини ўқимасдан илгари оғиз очиш суннатдир.
– Рўза тутган кишиларга қандай ишлар макруҳ ҳисобланади?
– Фойдасиз сўзларни сўзлаш; ибосиз сўзларни сўзлаш; одамлар билан ёқалашиш; ҳаммомга тушиш; сувга шўнғиш; таомни татиб кўриш; ўтар рўза, яъни бир кун кечгача рўза тутиб оғиз очмасдан иккинчи кун рўзасини давом эттириш каби ишлар макруҳ.
– Рўза тутган кишига қандай ишларни қилиш дуруст бўлади?
– Сотиб оладиган нарсаларни тил теккизиб татиб кўриш, зарур бўлганда таом чайнаб бериш, кўзига сурма тортиш, юзини мойлаш, мисвокдан фойдаланиш, қон олдириш, зулук солдириш, обдаста билан ғусл қилиш, совун билан покланиш дуруст бўлади, макруҳ эмас.
– Рўзани қандай нарсалар бузади?
– Кунжут қадар бўлса ҳам, таом ейиш; бир қатра бўлса ҳам, сув ичиш; эр билан хотиннинг якинлик қилиши рўзани бузади.
– Бир киши ўзининг рўза эканини била туриб ихтиёрий равишда рўзани бузадиган ишларни биринчи марта қилса, у киши нима қилиши лозим?
– Рўзасининг қазосини тутиши ва ҳам каффорат қилиши лозим.
"Ибодати исломия"дан.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Эр: Аср намозини ўқидингми?
Хотин: Йўқ.
Эр: Шом намозини ўқидингми?
Хотин: Йўқ.
Эр: Нима учун?!
Хотин: Ишдан жуда чарчаб келдим ва озгина ухлаб қолибман...
Эр: Яхши... Бор, Хуфтонга азон айтилгунча Аср ва Шом намозларини ўқиб ол.
Эртаси куни... Эр хизмат сафарига жўнаб кетди. Одатда у манзилга етиб бориши билан қўнғироқ қилар ёки хабар йўллаб қўярди. Аммо орадан бир неча соат ўтса ҳамки, ундан дарак бўлмади.
Аёл хавотир олиб, эрига қўнғироқ қила бошлади... Жавоб йўқ. Қайта қўнғироқ қилди, телефон чақиряпти, лекин кўтармаяпти.
Аёлнинг юрагига ғулғула тушди! Бу унинг одати эмас эди-ку. Бир марта, икки марта, уч марта қўнғироқ қилди... Фойдаси йўқ!
Бир неча соатдан кейин эрнинг ўзи қўнғироқ қилди.
Аёл ҳаяжон билан: Эсон-омон етиб олдингизми?
Эр: Ҳа, етиб келдим, Алҳамдулиллаҳ.
Аёл: Қачон етиб бордингиз?
Эр: Тахминан 4 соат олдин.
Аёл ғазаб билан: 4 соат олдин?! Нега менга қўнғироқ қилмадингиз?
Эр: Жуда чарчаб келгандим, озгина ухлаб қолибман...
Аёл: Менга икки оғиз гапириш сизни чарчатиб қўймасди-ку... Кейин, мен қўнғироқ қилганимда телефон овозини эшитмадингизми?!
Эр: Эшитдим...
Аёл: Эшитиб туриб жавоб бермадингизми?! Нима учун? Наҳотки мен сиз учун аҳамиятсиз бўлсам?
Эр: Аксинча... Лекин сен ҳам кеча азонни — Аллоҳнинг нидосини эшитганингда унга бепарво бўлгандинг-ку...
Аёл (кўз ёшларини тийиб, бироз сукутдан сўнг): Ҳа... Сиз ҳақсиз... Мени кечиринг...
Эр: Кечирим сўраладиган зот мен эмасман. Аллоҳдан мағфират сўра ва бошқа бу ишни такрорлама. Зеро, менинг энг катта орзуим — Аллоҳ бизни Жаннатдаги қасрларда гўзал ҳаёт ила жамлашидир.
Ўша кундан бошлаб аёл бирорта намозини қазо қилмади.
Сизни ҳақиқий яхши кўрган инсон — сизни Аллоҳ сари етаклайдиган ва ортга қайтишингизга йўл қўймайдиган инсондир.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ