Исломда инсоннинг вужуди, кийими ва унга хос нарсалар поклиги билан бирга унинг атрофидаги барча нарсалар ҳам пок бўлишига катта аҳамият берилган. Турар жой, кўча-кўй, майдонлар, ишхоналар, таълим муассасалари, масжидлар, нақлиёт воситалари, дам олиш жойлари ҳамма-ҳаммаси пок бўлиши талаб қилинган.
عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْعَرِيِّ رَضِي اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَالنَّسَائِيُّ وَالتِّرْمِذِيُّ.
Абу Молик ал-Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Поклик иймоннинг ярмидир», дедилар». Муслим, Насаий ва Термизий ривоят қилганлар.
Поклик иймоннинг ярми дейилиши бежизга эмас. Иймонсиз ибодат асло қабул қилинмаслиги ва барча савоби беҳуда кетиши эътиборидан келиб чиқиб айтилмоқда ва поклик иймоннинг ярмига тенглаштирилмоқда.
Исломда иймоннинг аҳамияти ва қадр-қиммати қанчалик юқори эканини яхши биламиз. Поклик иймоннинг ярмига тенглаштирилганидан ҳам Ислом дини озодалик, поклик ва тозаликка қанчалар эътибор берганини билиб олса бўлаверади.
عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ: قال رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ اللهَ طَيِّبٌ يُحِبُّ الطَّيِّبَ، نَظِيفٌ يُحِبُّ النَّظَافَةَ، كَرِيمٌ يُحِبُّ الْكَرَمَ، جَوَادٌ يُحِبُّ الْجُودَ، فَنَظِّفُوا أَفْنِيَتَكُمْ وَلَا تَشَبَّهُوا بِالْيَهُودِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ.
Омир ибн Саъддан, у отасидан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, Аллоҳ хушҳолдир – хушҳолликни суяди, озодадир – озодаликни суяди, карамлидир – карамни суяди, сахийдир – сахийликни суяди. Бас, ҳовлиларингизни озода тутинг! Яҳудийларга ўхшаманг!» дедилар» Термизий ривоят қилган.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: «Албатта, Аллоҳ хушҳолдир – хушҳолликни суяди», деганлари «Эй умматим, сизлар ҳам хушҳол бўлинглар» деганларидир. Шунингдек, Аллоҳ таоло «озодадир – озодаликни суяди». Бинобарин, мусулмон киши доимо озода бўлмоғи даркор. «Бас, ҳовлиларингизни озода тутинг, яҳудийларга ўхшаманг!»
Ҳовли-жойларимиз, кўча-кўйларимиз, турар жой ва майдонларимиз, ҳамма жойимизни озода тутишимиз лозим. Токи кўрган одам ҳавас қилсин. Бошқалар озода жойни кўрса, бу жой мусулмонларнинг жойи экан, дейдиган бўлсин.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِي اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً، فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Иймон етмиш нечта ёки олтмиш нечта шуъбадан иборатдир. Унинг энг афзали «Ла илаҳа иллаллоҳ» дейиш ва энг кичиги – йўлдаги озор берадиган нарсани олиб ташлаш».
Бухорий, Муслим, Абу Довуд, Термизий ва Насаий ривоят қилганлар.
Мусулмонларнинг озор берадиган нарсаларни йўлдан олиб ташлашини иймон шуъбаси даражасига кўтарган Ислом дини уларни атроф муҳитдаги барча нарсаларни пок тутишга, бунинг учун зарур бўлган барча чораларни кўришга ҳам чақирган.
«Олам ва одам, дин ва илм» китоби асосида тайёрланди
Ўзбекистон элчихонасида икки давлат ўртасидаги ўзаро ҳамкорлик, цивилизациялар мулоқоти ва умумий меросга бағишланган маданий-маърифий тадбир бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Тадбирда ШҲТ Котибияти раҳбарияти, Пекинда аккредитациядан ўтган дипломатик корпус вакиллари, вазирлик ва идоралар ходимлари, етакчи таҳлил марказлари, илмий-академик ҳамда маданий доиралар вакиллари иштирок этди.
Учрашувда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов бошчилигидаги мамлакатимиз делегацияси ҳам қатнашди.
Иштирокчиларга Ислом цивилизацияси маркази фаолияти кенг намойиш қилинди. Марказнинг ноёб концепцияси, асосий экспозициялари, илмий-маърифий йўналишлари ҳамда халқимизнинг бой меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича халқаро миссияси ҳақида атрофлича маълумот берилди. Ислом цивилизацияси маркази фаолияти ҳақидаги фильм иштирокчиларда катта таассурот қолдирди.
Тадбир давомида қатнашчилар эътиборига Ўзбекистоннинг бой тарихи ва маданияти, замонавий тараққиётини акс эттирувчи 100 дан ортиқ видео ва фотосуратлардан иборат кўргазма ҳавола қилинди.
Мутахассислар Ўзбекистон Президенти ташаббуси билан ташкил этилган Ислом цивилизацияси маркази жаҳон аҳамиятига молик йирик лойиҳа эканини эътироф этди. Дунёда ўхшаши бўлмаган бундай ноёб марказнинг ташкил этилиши давлат раҳбарининг ўз халқи тарихи ва маданий меросига бўлган чексиз ҳурматини акс эттириши, Ўзбекистоннинг цивилизациялар чорраҳасидаги юксак ўрнини яққол намоён этиши таъкидланди.
“Бугун биз тарихий воқеага – Тошкентда барпо этилган ва аллақачон глобал аҳамият касб этган Ислом цивилизацияси марказининг муҳташам биноси тақдимотига гувоҳ бўлдик. Ўзбекистон етакчиси Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ушбу йирик лойиҳанинг амалга оширилиши бутун дунёга буюк цивилизациялар руҳини мужассам этган Янги Ўзбекистонни барпо этишнинг асл моҳияти ва ғоясини намоён этди”, – деди ШҲТ Бош котиби ўринбосари Суҳайл Хон.
Учрашувда қатнашган Пекин халқаро мулоқот клуби бош котиби Хань Хуа ҳам ушбу марказ ҳақида ўз фикр-мулоҳазаларини билдирди. Унинг таъкидлашича, Ислом цивилизацияси маркази жаҳон маданияти ва санъатининг муҳим масканларидан биридир. Янги Ўзбекистонда бу жиҳат Президент Шавкат Мирзиёевнинг оқилона сиёсати туфайли яққол намоён бўлмоқда. У алоҳида таъкидлаганидек, мазкур муҳташам муассаса нафақат Ўзбекистон, балки бутун Шарқ цивилизациясининг бой маданий ва маънавий меросини дунёга тарғиб этмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати