Ҳар сафар отам Тошкентга келганларида, "Ўғлим, мени Чорсуга олиб бор" дейдилар. Машинамга миндириб йўлга отланамиз. Чорсу бозорига яқинлашганда эса "Болам сен ишларингни қилавер, мен Кўкалдошни ёнида тушиб қоламан" деб, ёлғиз айланмоқчи бўладилар. Сабабини сўрасам айтмайдилар.
Алҳамдулиллаҳ ўтган куни яна Тошкентга келдилар. Кутганимдек Чорсуга олиб боришимни сўрадилар...
Яқин қолганда, яна ёлғиз ўзлари тушиб қолдилар. Бу гал қандай бўлмасин билиб оламан дея, машинани четроққа қўйиб ортларидан сездирмай кузата бошладим.
Аввал, Хўжа Аҳрор Валий масжидига кириб намоз ўқидилар. Сўнгра масжиддан тушиб Кўкалдош мадрасасининг ён томонидан деворларига тикилиб, нималарнидир пичирлаб, юриб борардилар.
Мадрасанинг дарвозасига келганда бироз туриб қолдилар. Мен ҳам сездирмасдан яқинлашдим. Мадраса ички ҳовлисига кириб диққат билан томоша қилиб, айланиб чиқдилар ва яна дарвозадан чиқа туриб қўлларини дуога очдилар, мен эса нима деб дуо қилаётганини эшитиш учун ортларидан яқинлашдим.
Отам эса дуо қиларди: Аллоҳим, бу мадрасани, дининг, Каломинг ўргатиладиган масканни то қиёматгача бало-қазолардан асрагин, фаолиятига хайр ва барака бер, минглаб қорилар, олимлар чиққан бу жойдан яна Бухорийлар, Термизийлар, Шайх Муҳаммад Содиқлар чиқишини насиб эт. Бу даргоҳни, устозларини ва талабаларини баракали қил, омин, Аллоҳу акбар.
Дуо қилиб бўлгач, мадрасага қараб кўзларида ёш билан, овозлари титраганча шундай дедилар: Эй илмхона, эй олимлар бешиги, эй Кўкалдош! Аслида сен тошлардан қурилган битта иморатсан. Аммо, вазифанг сени улуғ даражаларга етказди. Мен сени яхши кўраман, чунки бир вақтлар сенда ўқиш менга армон бўлган... Лекин, Аллоҳга ҳамд бўлсин-ки, қалбимга қувонч бўлган, кўзимнинг нури, фарзандим-жигарбандим сенинг бағрингда 4 йил таълим олиб, Исломни, Қуръонни, фиқҳни, шариатни ўрганди. Бугун, имом бўлиб, минглаб инсонларни маърифатга, тўғри йўлга даъват этяпти. Мен сендан розиман, сен ҳам биздан рози бўл...
(Отамнинг кўзларидан оқаётган ёш юрагимни эзди)
Саййид Аброр Умар
«Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми иштирокчилари 27 август куни Самарқандга йўл олади. Улар янгидан бунёд этилган Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳамда Имом Бухорий номидаги Инновацион музей билан танишади. Куннинг иккинчи ярмида эса иштирокчилар учун шаҳарнинг тарихий-маданий мерос объектлари, жумладан, ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган ёдгорликлар бўйлаб махсус дастур ташкил этилади, хабар бермоқда iccu.uz.
Ёдгорлик мажмуаси Самарқанд вилояти Пайариқ туманида, буюк муҳаддис ва илоҳиётшунос Муҳаммад ал-Бухорийнинг (810–870) дафн этилган жойида жойлашган. У «Саҳиҳи Бухорий» тўплами муаллифи бўлиб, мазкур асар сунний исломдаги энг мўътабар ҳадис тўпламларидан бири ҳисобланади.
Кенг кўламли реконструкциядан сўнг мажмуа 2026 йил баҳорида зиёратчилар учун қайта очилди. Унинг умумий ҳудуди 45 гектарни ташкил этади. Бу ерда 10 минг кишилик масжид, маъмурий ва хизмат кўрсатиш бинолари, 154 устунли айвон, 14 та мовий гумбаз ва баландлиги 75 метр бўлган тўртта минора барпо этилган. Реконструкциядан сўнг мажмуанинг кунлик қабул қилиш қуввати 12 минг нафардан 65 минг нафаргача ошди.
Мажмуанинг марказий қисмларидан бири — тўққизта павильондан иборат янги Имом Бухорий Инновацион музейидир. Экспозиция алломанинг ҳаёти, ҳадисшунослик тарихи ва унинг илмий меросига бағишланган. Шунингдек, музейда Қуръонда зикр этилган пайғамбарлар, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Макка ва Мадинадаги ҳаёти ҳамда ёзма ҳадис тўпламларининг шаклланиш тарихи ҳақида маълумотлар берилган.
Мажмуа яқинида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ҳам фаолият юритади. Марказ ислом илмий ва қўлёзма меросини, жумладан, Марказий Осиёнинг ўрта аср олимлари асарларини ўрганиш, илмий тадқиқотлар ва таржималар тайёрлаш, шунингдек, халқаро илмий алмашинувни ривожлантириш билан шуғулланади.
Мажмуага ташрифдан сўнг форум иштирокчилари тарихий Самарқанд билан танишади. Шаҳарнинг асосий меъморий ёдгорликлари қаторига Регистон, Бибихоним масжиди, Шоҳи Зинда мажмуаси ва Гўри Амир мақбараси киради. ЮНЕСКО ушбу тўрт объектни 2001 йилда «Самарқанд — маданиятлар чорраҳаси» номи билан Жаҳон мероси рўйхатига киритилган тарихий шаҳарнинг асосий ёдгорликлари сифатида эътироф этади.
Самарқанд босқичи 24–28 август кунлари Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлиб ўтадиган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми дастурининг бир қисми бўлади.
Пресс-служба Управления мусульман Узбекистана