Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
30 Март, 2026   |   10 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:50
Қуёш
06:10
Пешин
12:33
Аср
16:55
Шом
18:50
Хуфтон
20:03
Bismillah
30 Март, 2026, 10 Шаввол, 1447

ЭСКИ ШАҲАРДАГИ ЯНГИ ТАРИХ

02.02.2021   5418   3 min.
ЭСКИ ШАҲАРДАГИ ЯНГИ ТАРИХ

Муносабат

Тараққиётни белгилайдиган омиллар кўп, сабаблар бисёр. Лекин бу сабаб ва омилларнинг ҳеч бири илм ва билимчалик абадий, маърифатчалик мангу эмас. Бугунги фаровон ҳаёт, саодатли кунлар, юксак техника асри, ҳеч шубҳасиз, илмга асосланган тараққиётнинг маҳсулидир.

Кишига фахр-ифтихор бағишлайдиган жиҳати шуки, мана шундай юксак тараққиётнинг тамал тошини Абу Мусо Хоразмий бобомиз саноқ сонлар тизимини кашф этгани билан, Абу Али ибн Сино медицинага асос солгани билан, Маҳмуд Замахшарий араб тили грамматикасини тузгани билан, Имом Бухорий ҳадис илмида тенги йўқ эканлиги билан, Алишер Навоий шеърият мулкида султон эканлиги билан, Мирзо Улуғбек юлдузлар тоқига нарвонсиз қадам босгани билан қўйиб берди.

Бу тарихий ҳақиқатни чуқур англаган муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев давлат раҳбарлиги лавозимига киришишлари билан тараққиётга хизмат қиладиган барча соҳаларни тубдан ислоҳ қилишни бошладилар. Айниқса, маърифатга, маънавиятга қаратаётган юксак эътибори қисқа фурсатда яхши натижалар бера бошлади.

“Ҳазрати Имом” мажмуасига ёндош тарзда бунёд этилаётган маҳобатли Ислом цивилизацияси маркази ўтмиш ва келажакни бир-бирига боғловчи маърифат маскани ҳамда Учинчи Ренессанс пойдевори бўлиб хизмат қилади, иншоаллоҳ.

Яқиндагина муҳтарам Юртбошимиз ушбу марказга ташриф буюриб, ўзларининг қимматли тавсия ва маслаҳатларини бера туриб: “Бу масканга кирган киши ўзи учун руҳий куч ва мадад олиб чиқиши керак”, дея таъкидладилар.

Дарҳақиқат, бир замонлар Бағдоддаги “Байтул ҳикма”, яъни “Донишмандлар уйи” қанчалик машҳур бўлган бўлса, Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази ҳам шунчалик, балки ундан ҳам юксакроқ марраларни эгаллашига шубҳа йўқ.

Таъбир жоиз бўлса, “Ақл маркази” нафақат ёшларимиз, балки жаннатмакон юртимиз, муқаддас Ватанимизнинг ҳар бир фуқароси учун “Ақл маркази” ва “Ақл қайроғи” бўлиб қолади.

Яқинда Саудия Арабистони нуфузли делегациясининг юртимизга ташрифи чоғида ушбу мамлакат билан ислом тадқиқотлари бўйича ҳамкорликни йўлга қўйиш масаласи муҳокама қилинди. Шу анжуманда саудиялик меҳмонлар Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази филиалини Ар-Риёд шаҳридаги Сауд ал-Файсал номидаги илмий-тадқиқот марказида очишни таклиф этди. Бу ушбу марказ ислом оламида тан олинаётганидан далолат.

Ўзбекистон заминидан етишиб чиққан буюк зотлар, улуғ алломалар, муфассиру муҳаддислар, мутафаккирларнинг жаҳон илм-фани, ислом дини ва маданиятини ривожидаги роли дунё ҳамжамияти томонидан кенг эътироф этилган. Уларнинг кашфиётлари, битган асарлари, илм-фан янгиликлари, нафис санъат буюмлари, хаттотлик намуналари жаҳон маданияти меросида алоҳида ўрин тутади.

Пойтахтимизнинг Эски шаҳар қисмида қад кўтараётган Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси марказининг маҳобатли биноси ҳозирданоқ барчанинг эътиборини ўзига тортмоқда. “Боболаримизга муносиб бино”нинг меъморий ечими, дизайни, миллий колорити халқимизнинг асрлар давомида шаклланиб келаётган анъаналари ва руҳини ўзида мужассам этган.

Шу билан бирга, буюк аждодларимиз, уларнинг бой моддий ҳамда маънавий мероси, илм-маърифати, ибратли сўзлари ва насиҳатларига таянган ҳолда, маънан баркамол, жисмонан бақувват авлодни тарбиялаш бугунги куннинг энг acосий вазифаларидан биридир.

Тузган режангизнинг самарасини бир йил кўрмоқчи бўлсангиз, шоли экинг, ўн йил кўрмоқчи бўлсангиз, мевали дарахт экинг. Бир аср ва мангу баҳраманд бўлмоқчи бўлсангиз, болаларга таълим беринг”, деган гап бор.

Демак, ёшларни маърифатли, маънавиятли қилиш йўлида амалга оширилаётган бундай улкан ислоҳотлар асрлар оша халқимизга хизмат қилади. Бунинг натижасида юртимиздан яна бухорийлар, термизийлар, замахшарийлар, хоразмийлар, берунийлар, навоийлар етишиб чиқажак, иншоаллоҳ.

 

Иброҳимжон ИНОМОВ,

Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Қандай буюк дин!

30.03.2026   929   3 min.
Қандай буюк дин!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Жаъфарнинг кимлигини биласизми?! Унга Набиййимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сен менга яратилиш жиҳатидан ҳам, хулқинг жиҳатидан ҳам ўхшайсан», деганлар.

Бу баҳо унинг учун икки томондан буюкликдир. У чиройли, хушбичим инсон эди. Жаъфар Ҳабашистонга ҳижрат қилган муҳожирларга бош бўлган фасоҳатли ва ақлли инсон. Жаъфар Нажошийнинг ҳузурида Қурайшнинг доҳийси (ақлли кишиси) ва элчиси бўлмиш Амр ибн Осни мот қилган!

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни ниҳоятда яхши кўрар эдилар. Унинг Ҳабашистондан қайтиши Хайбарнинг фатҳ қилинишига тўғри келди. Ўшанда Набий алайҳиссалом: «Қай бирига хурсанд бўлай: Хайбарнинг фатҳигами ёки Жаъфарнинг қайтишигами?!» деган эдилар.

Жаъфар буюк ва қўрқмас баҳодир, Мута жангида Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳудан кейин мусулмонлар қўшинига қўмондон бўлди. Унда учта муҳожирлик, саҳобалик, шаҳидлик буюклик жамланган эди. Аллоҳ таоло унинг Мута жангида кесилган икки қўли ўрнига жаннатда парвоз қиладиган икки қанот берди!

Мадинада эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ваҳий орқали кишиларга Мута жанги тафсилотиларини айтиб, шаҳид бўлган асҳобларига бир-бир марсия ўқиётган эдилар. Ниҳоят, Набйимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг яланғочланган қиличи туғилгани, мусулмонларни бу қийин вазиятдан осонлик билан суғуриб олгани хабарини бердилар. Холид ибн Валид розияллоҳу анҳунинг ҳарбий тактикаси бугунги кунгача ҳарбий факультетларда дарс сифатида ўргатилади!

Ўша куни инсонлар суюкли инсонларини йўқотганлари учун йиғлашди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар. Уларнинг бошига машғул қиладиган нарса келди», дедилар.

Қандай буюк пайғамбар!

Қандай буюк дин!

«Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар».

Бу дунё йўқотадиган дунёдир. Бугун ким биландир видолашсак, эртага биз билан видолашишади. Бугун бировларнинг тобутини кўтарсак, эртага бизнинг тобутимизни кўтаришади.

Аммо бу дин қийинчиликда ҳам, кенгчиликда ҳам раҳмат динидир.

Бу дин елкадош бўладиган, ҳамдард бўладиган диндир. Инсонлар яқинларини йўқотганида бошқалар уларнинг ёнида туриши, бир-бирларига раҳм қилиши жароҳатларига малҳам бўлади!

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам маййитнинг оиласига таом қилиб беришни бизга таълим беряптилар. Чунки уларнинг бошига тушган мусибат таом пишириш каби энг зарур ишлардан ҳам чалғитиб қўйди.

Ҳаёт қарз олди-бердиларидан иборат! Кимлардир бизнинг бошимизга мусибат тушганида таом қилиб беришади. Биз ҳам уларнинг бошига мусибат тушганида таом етказамиз. Аслида, иш ошқозонга овқат туширишдан олийроқдир. Бу яраланган қалбнинг елкасини силашдир. Бу маҳзун кўнгилнинг бошини силашдир!

Мусибатзадаларнинг оғирини енгил қиладиган барча ишлар Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Жаъфарнинг оиласига таом қилиб беринглар», деган сўзлари остига киради!

Аза аҳлининг гоҳида маросим ўтказиш учун уйи торлик қилиб қолади. Қани энди уларга кенг уйингизни бўшатиб берсангиз!

Аза аҳлининг гоҳида таъзия маросимини ўтказиш учун маблағи бўлмай қолади. Қани энди уларнинг ёнида пулингиз билан тура олсангиз!

Гоҳида азадорлар қарздор бўлади ёки дафн туфайли харажатлари кўпайиб қолади. Қани энди уларнинг ёнида туриб, тирикка ҳам, ўликка ҳам ёрдам берсангиз!

 «Набавий тарбия» китоби асосида тайёрланди

Мақолалар