САВОЛ: «Ҳазрат пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида тасбеҳ бўлмаган, тасбеҳ кейинчалик қўлланган «бидъат» дейишади. Шунга нима дейсиз?»
Жавоб: Тасбеҳ – бидъат эмас. Ҳазрат пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида ҳам тасбеҳ бор эди. Хурмо данакларидан, майда тошчалардан тасбеҳ ўрнида фойдаланишарди. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу бир ипни бир-бирига тугиб чиққанлар. У кишининг икки минг тугунли тасбеҳлари бор эди? Тасбеҳни бидъат дейиш нотўғри, чунки, динда бўлмаган нарсаларга бидъат, яъни, янгилик дейилади!
Юқорида айтилган хурмо данаклари, майда тошчалар, ип тугунлари саҳобаи киромлар томонидан тасбеҳларни ва зикрларни санаш мақсадида фойдаланган воситалардир.
Ҳазрат пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида ҳам бармоқ билан санаганлар. Бу ҳам бир тасбеҳ. Ўн тўрт бўғин ўнг қўлда, ўн тўрт бўғин чап қўлда, жами 28 бўғин. Бунга 5 ни қўшсак, 33 та бўлади, аммо 100 гача, 1000 гача бармоқлар билан санашда адашасиз. Шунинг учун тасбеҳлардан фойдаланасиз.
Ҳазрат пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Ҳоний розияллоҳу анҳога «ҳар куни 100 марта «Лаа илоҳа иллаллоҳ» дегин» деб айтганлар. Умматларига «ҳар куни 100 марта «астағфируллоҳ» ни айтинглар, мен ҳам айтаман», – деганлар.
Энди бу 100 мартани адаштирмаслик учун инсоннинг имконида 100 бўғинли бир нарсанинг бўлишига нима зарурият бор? Зарурият шуки, бу суннат амалнинг гўзал бир шаклда бажарилиши учун воситадир. Етмиш тўққиз, саксон... деб саноғу ҳисобга машғул бўлмасдан тасбеҳ билан санасангиз, диққатингиз кўпроқ зикрда бўлади? Ҳисобда адашмайин десанг фикринг чалғийди. Бутун диққат-эътиборни зикрга беришда тасбеҳнинг бизга фойдаси кўп. Шу сабабли ҳам тасбеҳ – бидъат эмас.
"Ислом ва ахлоқ" китобидан олинди
Ғарбий Ява провинциясининг маъмурий маркази Бандунг шаҳрида Ўзбекистон туризм имкониятларига бағишланган тадбир ташкил этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Мазкур тадбир Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий мероси ва зиёрат туризми имкониятларини Индонезия жамоатчилигига кенг танитиш, икки давлат ўртасида туризм соҳасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқишга қаратилди.
Тадбир аввалида Ғарбий Ява провинциясининг иқтисодий ва демографик салоҳияти ҳақида маълумот берилди. Аҳолиси қарийб 51 миллионни ташкил этувчи мазкур ҳудуд Индонезиянинг энг йирик ва иқтисодий жиҳатдан энг ривожланган минтақаларидан бири ҳисобланади.
Ҳудудда автомобилсозлик, электроника, тўқимачилик, кимё саноати, логистика ва хизмат кўрсатиш соҳалари жадал ривожланган. Шу билан бирга, Ғарбий Ява Индонезияда ҳаж ва умра хизматлари бозорининг етакчи марказларидан бири сифатида ҳам танилган бўлиб, аҳолисининг катта қисми мусулмонлардан иборат.
Учрашувда қайд этилганидек, Ғарбий Явада юзлаб лицензияланган ҳаж ва умра туроператорлари фаолият юритади ва ҳар йили юз минглаб фуқаролар муқаддас сафарларни амалга оширади. Бандунг шаҳри эса диний-маърифий марказ сифатида муҳим ўрин тутади. Айнан шу омиллар Ўзбекистон билан зиёрат туризми йўналишида ҳамкорлик учун катта имкониятлар мавжуд эканини кўрсатади.
Тадбирнинг асосий қисми Ўзбекистоннинг тарихий шаҳарлари – Самарқанд, Бухоро, Хива ва Термизнинг ислом цивилизациясидаги ўрни, мамлакатдаги муқаддас қадамжолар, буюк алломалар мероси ҳамда сўнгги йилларда туризм соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларга бағишланди.
Шу билан бирга, замонавий туристик инфратузилма, халқаро стандартларга жавоб берадиган меҳмонхоналар, транспорт-логистика имкониятлари ва хорижий меҳмонлар учун яратилган қулайликлар ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси ҳамда Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказлари фаолиятига бағишланган махсус видеороликлар ҳам намойиш этилди. Тақдимот иштирокчиларда катта қизиқиш уйғотди.
Сўзга чиққан Ғарбий Ява Ҳаж ва умра уюшмаси раҳбарлари Ўзбекистон билан ҳамкорликни ривожлантириш катта салоҳиятга эга эканини таъкидлади. Уларнинг фикрича, Ўзбекистон ислом цивилизациясининг муҳим марказларидан бири бўлиб, Имом Бухорий, Имом Термизий ва Баҳоуддин Нақшбанд каби алломалар мероси индонезиялик мусулмонлар учун катта маънавий аҳамиятга эга.
Шунингдек, Жакарта ва Тошкент ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновларни йўлга қўйиш туризм соҳасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиши қайд этилди. Ғарбий Явадаги йирик туроператорлар, жумладан “DAGO Travel” каби компаниялар Ўзбекистон йўналишига катта қизиқиш билдирмоқда. Айрим операторлар ҳар йили юзлаб индонезиялик зиёратчиларни Ўзбекистонга юбориш амалиёти мавжудлигини қайд этди.
Тадбир иштирокчилари Самарқанд, Бухоро ва Термиз каби шаҳарларни ўз ичига олган турпакетлар индонезиялик сайёҳлар учун жуда жозибадор эканини таъкидлади.
Анжуман якунида Ўзбекистонга сафар қилиш тартиби, виза режимлари, авиақатновлар, меҳмонхона инфратузилмаси ва туроператорлар билан ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди.
Ушбу тақдимот Ўзбекистон ва Индонезия ўртасидаги зиёрат туризми соҳасида ҳамкорликни янада кенгайтириш, маданий-гуманитар алоқаларни мустаҳкамлаш ҳамда мамлакатимизга индонезиялик сайёҳлар оқимини оширишда муҳим қадам бўлиб хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати