Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Июл, 2026   |   2 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:23
Қуёш
04:58
Пешин
12:34
Аср
17:40
Шом
19:58
Хуфтон
21:31
Bismillah
16 Июл, 2026, 2 Сафар, 1448

2. БАҚАРА СУРАСИ, 219 ОЯТ

22.11.2020   10010   3 min.
2. БАҚАРА СУРАСИ, 219 ОЯТ

 ۞يَسۡ‍َٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسۡ‍َٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ٢١٩

219. Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрашади. "Иккаласида улкан гуноҳ бор ва одамларга бироз манфаати ҳам бор, аммо гуноҳи манфаатидан каттадир", денг. Яна сиздан нималарни эҳсон қилиш ҳақида сўрашади. "Ортиқчасини", денг. Фикр юритишларингиз учун Аллоҳ оятларини шундай баён этади.

Хамр (ароқ, шароб каби маст қилувчи ичимликлар) ва қимор ҳақида Қуръони каримда бир неча оят келган. Ҳамма оятларда бу икки иллат қораланган, фақат уларни аста-секин муолажа қилиш учун илк оятларда унинг ҳаромлиги кескин қўйилмаган. Энг охири тушган Моида сурасидаги оятда буларнинг ҳаромлиги очиқ эълон қилинган ва шундан кейин мусулмонлар бу иллатдан бутунлай юз ўгиришган. Аммо, минг афсуслар бўлсинки, ота-боболари маст қилувчи ичимликларни ҳаром санаб, ундан мутлқао юз ўгирган айрим кишилар мустамлакачилар ноғорасига ўйнаб, ичкилик ичишни одат қилишди. Кейинчалик эса бу бало чинакамига умуммиллий кулфатга айланди. Ҳатто юртимизга бу балони олиб келган мустамлакачилар юртида ҳам ҳозир бу оламшумул иллатдан қандай қутилишни, ҳеч бўлмаса уни сал бўлса-да жиловлашни билолмай бошлари қотган. Динимиз ҳукмларида: «Ҳар бир ичимлик маст қилса, ҳаромдир»; «У даво эмасдир, у дарддир»; «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир»; «Ким бу дунёда хамр ичиб, уни тарк этмай ўлиб кетса, тавба қилмаса, охиратда уни ичмайди (яъни жаннатга кирмайди)».

Ислом динининг вазифаларидан бири ақлни муҳофаза қилишдир. Хамр ақлни кетказиши учун ҳаром қилинган, ичиш тақиқланган. Хамр ичишнинг ўзи катта гуноҳдир. Дунё ва охират учун унинг етказадиган зарарлар сон-саноқсиз. Лекин, Ислом қоидаси бўйича, шайтонгина кечирилишдан умиди йўқ, бошқалар Аллоҳ таолонинг раҳматини умид қилсалар, ҳали имкон бор, то ўлим ҳолатига тушгунча тавба эшиклари очиқ. Хамр ичган (ёки бошқа гуноҳ содир этган) ҳар қандай шахс ўзини қўлга олиб тавба қилса, Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Фақат бир шарт билан: олдин содир этган гуноҳига чин дилдан афсус чексин ва ўша гуноҳни такрорламасликка азму қарор қилсин. Ана ўшанда Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Инсонни маст қилувчи ҳар қандай ичимлик ҳаромдир, икки тараф бўлиб ютиш ва бой бериш шарти билан ўйналадиган ҳар қандай қимор (ўйин) ҳам ҳаромдир.

Яна одамларнинг Пайғамбаримиздан "Аллоҳ йўлида молимизнинг қанчасини эҳсон қилайлик?" деб сўрашганига жавобан ояти каримада: аввал молингизни ўзингиз ва аҳлингизнинг дунёвий эҳтиёжларига ишлатинг, бундан ортганини Аллоҳ йўлида, яъни кўпчилик манфаати, дин равнақи йўлида харжланг, деб таълим берилмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Хайр-эҳсоннинг яхшиси орттирилганидан қилинганидир", деб марҳамат қилганлар. Яна хайр-эҳсонларни риё билан, одамлар кўрсин учун қилиш, берганини миннат қилиш ҳам ёмон иллатлардан, бунинг учун банда ажру савоб ҳам олмайди, унга хайру баракот ҳам бўлмайди. Қатода розияллоҳу анҳу айтади: "Банда қачон риё билан амал қилса, Аллоҳ таоло: "Бандам Мени қандай масхара қилаётганини кўринглар", дейди". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам риё, кибр, манманлик каби иллатларни кичик ширкка ўхшатганлар.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“Al-Ahram”: Ўзбекистон Буюк Ипак йўли цивилизациясида муҳим ўринга эга бўлган

14.07.2026   9729   3 min.
“Al-Ahram”: Ўзбекистон Буюк Ипак йўли цивилизациясида муҳим ўринга эга бўлган

Мисрнинг нуфузли “Al-Ahram” газетасида Ўзбекистоннинг Буюк Ипак йўли цивилизациясида тутган ўрнига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Мақола Ўзбекистон Президенти Администрацияси Ижодий иқтисодиёт ва туризм департаменти раҳбари, Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси раиси Гаянэ Умерова билан ўтказилган интервью асосида тайёрланган. Нашрда мамлакатимизда кечаётган улкан юксалиш, ижодий салоҳият ва маданий дипломатиянинг ўрни атрофлича таҳлил қилинган.

Қайд этилишича, асрлар давомида Буюк Ипак йўлининг марказида бўлиб келган Ўзбекистон бугун араб дунёси, хусусан, Миср билан муносабатларда янги саҳифа очмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев маданият, туризм ва ижодий иқтисодиётни мамлакат ривожланиш стратегиясининг бош устувор йўналишларидан бири сифатида белгилаб бергани ушбу соҳадаги давлат ислоҳотларининг бош ҳаракатлантирувчи кучи бўлди.

Мақола муаллифи давлатимиз томонидан амалга оширилаётган лойиҳалар фақатгина тарихий обидаларни таъмирлаш билан чекланиб қолмасдан, замонавий жаҳон ҳамжамияти билан фаол мулоқот қила оладиган янги маданий платформаларни яратишга қаратилганига эътибор қаратади. Бунга мисол сифатида Бухоро биенналеси, Тошкент замонавий санъат маркази, Жадидлар мероси музейи ҳамда “Samarkand Express” ҳашаматли сайёҳлик поезди лойиҳаси келтирилган.

Шунингдек, Ўзбекистоннинг “Осака ЭКСПО-2025” бутунжаҳон кўргазмасидаги “Билимлар боғи” деб номланган миллий павильони нуфузли “Red Dot: Best of the Best” мукофотига сазовор бўлгани юртимиз маданий салоҳиятининг халқаро эътирофидир.

Нашрда Бухоро, Самарқанд ва Хива сингари тарихий шаҳарларнинг ислом цивилизацияси, илм-фан ва меъморчилик марказлари сифатидаги мақомини сақлаш борасидаги саъй-ҳаракатларга юқори баҳо берилган. Франциянинг машҳур “Wilmotte & Associés” архитектура бюроси томонидан ишлаб чиқилган Бухоро шаҳрини ривожлантириш бош режаси ҳамда машҳур япон архитектор Тадао Андо лойиҳаси асосида 2028 йилда очилиши кутилаётган Ўзбекистон Миллий музейи бунинг яққол исботидир.

Ўзбекистон ва Миср ўртасидаги маданий муштараклик ҳам мақоланинг марказий мавзуларидан биридир. Ўзбекистон делегациясининг Буюк Миср музейига ташрифи ва икки давлатнинг музей иши, маданий меросни сақлаш ҳамда туризм соҳасидаги мулоқотлари янги институционал ҳамкорликка замин яратмоқда. Самарқандда бўлиб ўтган ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессиясида профессор Халед Эл-Энанининг ташкилот Бош директори этиб сайланиши ҳам икки қадимий цивилизация ўртасидаги яқинликнинг рамзи сифатида қайд этилган.

Интервьюда Ўзбекистоннинг маданий келажаги кўп жиҳатдан ёш авлод ва ижодий иқтисодиёт ривожи билан боғлиқлиги таъкидланган. Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси кўмагида “Креатив иқтисодиёт тўғрисида”ги қонуннинг қабул қилиниши ва “Uzbekistan Creative Park” лойиҳасининг йўлга қўйилиши дизайнерлар, архитекторлар ва рақамли инновация вакиллари учун кенг имтиёзлар тизимини яратди. Хивада ўтказилган “Creative Algorithms” Марказий Осиё–Италия ёшлар форуми эса маҳаллий ижодкорларнинг халқаро тажрибани ўзлаштиришида муҳим аҳамият касб этмоқда.

Мақола якунида Гаянэ Умерова араб дунёси жамоатчилиги ва хорижлик меҳмонларни Ўзбекистоннинг бой маданияти ва тарихи билан экран ёки китоблар орқали эмас, балки шахсан ташриф буюриб танишишга чорлайди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари