Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Август, 2026   |   27 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:57
Қуёш
05:27
Пешин
12:30
Аср
17:25
Шом
19:33
Хуфтон
21:02
Bismillah
10 Август, 2026, 27 Сафар, 1448

Мазҳаб

27.04.2024   5254   2 min.
Мазҳаб

Мазҳабларда ўзига хослик ва фиқҳий қарашларни турли бўлиши Қурони карим оятлари ва Ҳадиси шарифдаги сўзларни турли маноларга далолат қилишидир.

Масалан:
Талоқ қилинган аёл идда ўтириши лозимлигини ҳамма билади. Аммо идданинг муддати ҳақида бир мазҳаб уламоларидан сўрасангиз, уч марта ҳайз кўргунча деса, иккинчи мазҳаб уламолари, уч марта ҳайздан поклик муддати ўтиши керак, дейишади. Масала битта бўлса, нима учун жавоб ҳар хил? Ёки далиллар ҳар хилми? Далилга келсак, икки томон учун ҳам Аллоҳнинг: «Вал муталлақоту ятараббасна би анфусиҳунна саласата қуруъ» - «Талоқ қилинган аёллар ўзларига уч қуруъ кутадилар», деган ояти каримасидир. Жавобнинг турлича бўлиши «қуруъ» сўзидан келиб чиққан. Бу сўз араб тилида икки маънони, ҳам ҳайз ва ҳам ҳайздан поклик маъноларини англатади. Демак, имомларнинг айримлари ўша сўздан бир ҳайз маъносини олиб, идданинг муддати талоқдан сўнг уч ҳайз кўргунча кутиш деса, бошқалари поклик маъносини олиб, идданинг муддати уч марта ҳайздан поклик муддатининг ўтиши деганлар. Албатта, уламолар бу маъноларни ўзларича ёки гапим бошқаникига ўхшаб қолмасин, деб эмас, балки қўшимча кучлантирувчи далиллар асосида олганлар.

Демак, шу ва шунга ўхшаш сабаблар туфайли фиқҳ уламоларимиз мазҳабларида ўзига хослик ва турли-туманликлар келиб чиққан. Илм ва уфқ доираси етарли кишилар буни оддий бир ҳолат, турли-туман инсонлар яшайдиган жамиятда бўлиши табиий ва қолаверса, мусулмон уммати учун раҳмат деб тушунилган. Чунки, оғир аҳволга тушиб қолганда бир мужтаҳиднинг фатвосида жавоб топилмаса, иккинчисиникидан топилади ва ҳакозо.

Лекин, минг афсуслар бўлсинки, баъзи уфқ доираси тор, мутаассиблар бу ҳолатдан жанжал ва келишмовчиликлар чиқаришган ва мусулмонларга катта зарар етказишган.

Абдураҳмонов Муҳаммаджон

"Ҳидоя" ўрта махсус ислом билим юрти мударриси

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Тошкентда Малайзия халқаро Ҳалал Фест кўргазмаси ўказилиши режалаштирилмоқда

10.08.2026   4320   1 min.
Тошкентда Малайзия халқаро Ҳалал Фест кўргазмаси ўказилиши режалаштирилмоқда

О‘збекистон ва Малайзия о‘ртасида ҳалол саноати ё‘налишидаги ҳамкорлик янги босқичга чиқмоқда. Қишлоқ хо‘жалиги вазирлигида бо‘либ о‘тган учрашувда икки мамлакат вакиллари “Малайсиа–Узбекистан Интернатионал Ҳалал Фест 2027” халқаро форуми ва ко‘ргазмасини Тошкент шаҳрида о‘тказиш истиқболларини муҳокама қилдилар.

Малайзиянинг ТWОЖ CРEАТИВE СДН БҲД компанияси делегацияси томонидан тақдим этилган лойиҳа ҳалол саноати экотизимини ривожлантириш, халқаро бизнес алоқаларини мустаҳкамлаш ҳамда янги инвестиция лойиҳаларини шакллантиришга қаратилгани билан аҳамиятлидир.

Режалаштирилаётган фестивал доирасида халқаро ко‘ргазма, бизнес-форум ва Б2Б учрашувлари, ҳалол озиқ-овқат, туризм, молия ҳамда ишлаб чиқариш ё‘налишларига баг‘ишланган махсус экспозициялар, инвестиция сессиялари, маданий дастурлар ва маҳсулотлар тақдимотларини ташкил этиш ко‘зда тутилмоқда. Ушбу тадбир О‘збекистоннинг ҳалол маҳсулотлар бозоридаги салоҳиятини намойиш этиш ва маҳаллий ишлаб чиқарувчилар учун янги экспорт имкониятларини яратишга хизмат қилиши кутилмоқда.

Музокаралар давомида ЖАКИМ стандартлари асосида ҳалол сертификатлаштириш тизимини ривожлантириш, маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни халқаро бозорларга олиб чиқиш, фермер ва тадбиркорлар учун о‘қув-семинарлар ҳамда малака ошириш дастурларини ташкил этиш масалалари ҳам муҳокама қилинди.

Томонлар фестивални юқори савияда ташкил этиш мақсадида тегишли вазирлик ва идоралар, олий та’лим муассасалари, бизнес ҳамжамияти ҳамда тармоқ уюшмаларини жалб этган ҳолда қо‘шма “Ё‘л харитаси”ни ишлаб чиқишга келишиб олдилар.

Мутахассисларнинг фикрича, “Малайсиа–Узбекистан Интернатионал Ҳалал Фест 2027” нафақат икки мамлакат о‘ртасидаги савдо-иқтисодий алоқаларни мустаҳкамлайди, балки инвестицияларни жалб этиш, ҳалол саноати инфратузилмасини ривожлантириш ва озиқ-овқат хавфсизлигини та’минлаш ё‘налишидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқадиган муҳим халқаро майдонга айланиши кутилмоқда.

О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари