Бир инсонга нисбатан муҳаббатли бўлишнинг иккинчи сабаби – унинг ҳусну жамолидир. Инсон зоти хушсурат кишини, чиройли нарсани ёки чиройли манзарани кўрганда кўнгли беихтиёр унга мойил бўлади. Аллоҳ таоло Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга шу даражада ҳусну жамол ато этганки, буни баён қилиб бериш мушкул бир ишдир.

1. Ҳадиси шарифда бундай дейилади:

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: »إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ «رواه مسلم.

Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ гўзалдир, У Зот гўзалликни яхши кўради», дедилар (Имом Муслим ривояти).

Агар Аллоҳ таоло чиройни севса, Ўз маҳбуби деб, Ўзи яратган зотга қанчалик ҳусн ато этган бўлади?

2. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Аллоҳ таоло қайсики набийни жўнатмасин, уни ниҳоятда хушовоз ва хушсурат қилиб яратган. Набийимиз соллаллоҳу алайҳи васаллам эса уларнинг барчаларидан гўзал ва хушовоз эдилар» (Шамоили Термизий).

3. Аллома Қуртубий раҳматуллоҳи алайҳ: «Набиййи акрамнинг тўлиқ жамоллари зоҳир қилинмаган, йўқса у зотга қарашга инсон зотининг тоқати етмас эди», деб ёзганлар.

4. Муфтий Илоҳий Бахш Кондеҳлавий раҳматуллоҳи алайҳ «Шиймул Ҳабиб» китобларида бундай ёзадилар: «Бунча ҳусну жамоллари билан одамларнинг у зотга Юсуф алайҳиссаломга ошиқ бўлгандек ошиқ бўлиб қолмаганининг сабаби – Аллоҳ таолонинг рашки туфайлидир. Аллоҳ таоло одамларга у зотнинг жамолларини тўлиғича кўрсатмаган».

5. У зот алайҳиссалом бир ҳадиси шарифда «Биродарим Юсуф сабиҳдир, мен эса малиҳман (дилкашман)», деганлар.

6. Аллоҳ таоло Қуръони каримда Мусо алайҳиссаломга хитобан бундай марҳамат қилади:

﴿وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّي﴾

«Ва сенга Ўзимдан муҳаббат солдим» (Тоҳа сураси, 32-оят).

Муфассирлар бу оятнинг баёнида бундай шарҳ ёзганлар: «Аллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломнинг кўзига шу даражада малоҳат бердики, кимки у зотга қараса, маҳлиё бўлиб қолар эди. Агар у зотнинг кўзларига қараб, Фиръавннинг қалби юмшаган бўлса, бошдан-оёқ малоҳатга лиммо лим бўлган Набийи акрамга боққан кишининг ҳоли қандай бўлган экан?».

9. Саййида Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: “Набийи акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам чимилдиқдаги келиндан ҳам ҳаёли эдилар. Агар Зулайҳонинг дугоналари Юсуф алайҳиссаломни кўриб, қўлларини кесган бўлсалар, Расулуллоҳни кўрганларида қўлларини эмас, юракларини кесиб, пора-пора қилган бўлардилар” (Шарҳи Шамоил).

Саййида Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақларида бундай назм битганлар:

لنا شمسٌ وللآفاق شمسٌ
وشمسی خیرُ من شمسِ السماءِ

Таржима:

Бизда ҳам қуёш бор, уфқларда ҳам қуёш бор,
Аммо менинг қуёшим осмондаги қуёшдан афзалдир.

10. Саҳобаи киром розияллоҳу анҳум айтадилар: «Қачон Расулуллоҳга қарасак, у зотнинг чеҳралари бамисоли Қуръони каримнинг варағи каби эди».

11. Аммор ибн Ёсир розияллоҳу анҳунинг набираси Робиъ бинти Масъуд розияллоҳу анҳодан «Расулуллоҳнинг кўринишларини сўзлаб беринг», деб сўрадилар. Шунда у зот: «У зотни кўрсанг, гўёки саҳар пайти чиқаётган қуёшга қараётгандек бўласан», дедилар.

12. Бир киши ҳазрат Жобир ибн Самура розияллоҳу анҳудан: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак юзлари шамширнинг жилоланиши каби ялтирар эдими?» деб сўраган эди, у зот шу заҳоти: «Йўқ! Йўқ! У зотнинг юзлари қуёш ва ой каби порлар эди», деб жавоб бердилар.

13. Ҳазрат Абдуллоҳ ибн Салом розияллоҳу анҳу бундай ҳикоя қиладилар: «Мен у зотни диққат билан кузатдим, доимо у зот билан бирга бўлдим ва юзларини кўриб, ёлғончи эмасликларига ишонч ҳосил қилдим. Сўнгра яқинлашиб бориб, «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳнинг элчисидир», деб гувоҳлик бердим».

14. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу: «Расулуллоҳнинг ҳидларидан хушбўйроқ мушк-анбар ёки бошқа нарсанинг ифорини ҳидламаганман», деганлар.

Хушо чашмики дид он рўйи зебо,
Хушо дилки дорад хаёли Муҳаммад.

Таржима:

Не бахт кўзгаки, кўрди ул гўзал юзни,
Не бахт дилгаки, кўтарди Муҳаммаднинг муҳаббатини.
 

Шайх Зулфиқор Аҳмад Нақшбандийнинг
"Ишқи Расул" китобидан Нодиржон Одинаев таржимаси