13 Сентябр, 2026, 2 Рабиъус сони, 1448
13 Сентябр, 2026, 2 Рабиъус сони, 1448
Муфти ас-сақолайн Имом Нажмиддин Абу Ҳафс Насафий ҳазратлари ислом оламида беназир зотлардан биридир. Тафсир, ҳадис, фиқҳ, усул ул-фиқҳ, луғат, адаб ва бошқа илмларда моҳир бўлиб, ушбу фанларга доир ўзидан қимматли асарлар қолдирган.
“Тилбатут талаба” асари шулардан бири бўлиб, ислом оламида илк фиқҳга оид энциклопедик китобдир. Китобнинг рўза бобида, Имом Насафий рамазон ва унинг луғавий ва истилоҳий маъноларини таърифлаб, ундаги маъноларнинг ҳикматини қуйидагича келтиради:
“رمضان” — ирмоз (إرماض) сўзининг ўзагидан ясалган бўлиб, унинг бир неча маънолари бор. Шулардан бири:
— “куйдириш” маъноси. Яъни, Рамазон рўзаси банданинг гуноҳларини куйдиради, уни ўчиради.
— “ўткирлаш”, “чархлаш” маъноси. Яъни, Рамазон қалбларни бу ойда ибодат ва яхшиликларни кўпайтиришга чархлайди, уни ўткирлайди.
— “кутиш”, “интизор бўлиш” маъноси. Яъни, бу ойда мўминлар Аллоҳ таолонинг савоб ва мукофотини интизор бўлиб кутади.
— “чарчатиш”, “ҳолдан тойдириш” маъноси. Арабларда “رمضت الظبي” ибораси мавжуд бўлиб, бу сўз кийикни овлаган овчига нисбатан ишлатилади. Унинг кўриниши қуйидагича:
— одатда кийик чаққон жонивор бўлиб, овчининг тўрига тушиши қийин. Уни овлаш учун, овчи унинг изидан тушади ва қизиб турган тошлоқ ерга уни ҳайдаб боради (араб диёрларида иссиқ қаттиқ бўлганидан, қум ва тошлоқ устида овқат тайёрлаш мумкин). Унинг устида кийикнинг туёқлари нозик бўлгани учун куяди, қавариб кетади ва тўхтаб қолади. Натижада, овчи уни осонгина қўлга киритади.
Рамазони шарифнинг бундай номланишидаги ҳикмат шуки, мўмин киши Аллоҳ таоло томонидан бу ойда рўза тутиш ва кечаларини қоим қилишга буюрилади. Кундузи рўзадор бўлиб, оч қолади, чанқайди, чарчайди. Кечаларини бедор ўтказиб ҳолдан тойади, кучи кетади. Натижада, шаҳват-у лаззатларига берилишидан тўхтайди ва ўзини Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога батамом топширади. Яъни, Рамазон ойи бамисоли қизиб турган тошлоқ бўлиб, унинг устида мўмин киши ўзининг Аллоҳ таолонинг бандаси ва қули эканлиги тан олади ва У зотга ўзини топширади”.
Бундан кўриниб турибдики, Рамазони шариф савобу мукофотларга тўла ва ғанимат билишга ҳақли ойдир. Зеро, бу ойда Қуръони карим нозил бўлган, унда минг ойдан афзал Қадр кечаси бор. Энг асосийси, ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло бу ойни Ўзининг ойи эканлиги ва унда қилинган ибодатнинг савобини Ўзи беришини таъкидлаган.
Аллоҳ таолодан бу ойнинг шарофатидан тўла манфаат олган ҳолда, Ўзининг ва Расули (саллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг розилигини топиб, онадан туғилган кундагидай гуноҳлардан покланиб чиқишимизни насиб айласин!
Халилуллоҳ ЮСУФ
Талабалик инсон ҳаётининг олтин даври ҳисобланади. Талабалик ва ёшлик чексиз имкониятлар, улкан мақсадлар сари олиб борувчи, завқ-шавққа тўлган энг гўзал палласидир. Ҳар бир фасл сингари, ҳар бир даврнинг ҳам ўз фазилати ва хислати бор.
Айни пайтда юртимиз таълим муассасаларида янги ўқув йили бошланди. Шу муносабат билан Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида ҳам “Ягона Ватан, ягона халқ бўлиб, янги ҳаёт ва келажак яратамиз!” шиори остида маънавий-маърифий байрам тадбири бўлиб ўтди.
Унда Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Махсудов, Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси аъзоси, Академия Жамоатчилик кенгаши раиси Иқболжон Мирзаалиев, Тошкент шаҳар бош имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусов, Академия профессор-ўқитувчилари, талабалар, ота-оналар, Академик лицейнинг ўқитувчи ва ўқувчилари иштирок этди.
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси Матбуот хизмати хабарига кўра, маросим Ўзбекистон Республикасининг Давлат мадҳияси билан бошланди. Мадҳия садоларидан сўнг Академия биринчи проректори Ҳабибулло Садибақосев сўзга чиқиб, йиғилганларга ректор Музаффар Комиловнинг байрам табригини ўқиб эшиттирди.
Академия проректори сўнгги йилларда мамлакатимиз таълим соҳасини тубдан ислоҳ қилиш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилаётганини эътироф этди. Ёшларни олий таълимга қамровини ошириб бориш, замонавий ва рақобатбардош кадрлар тайёрлаш борасида изчил сиёсат олиб борилаётгани, бу борада Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси нафақат юртимиз, балки минтақамиздаги энг нуфузли ва шарафли ўқув муассасаси ҳисобланишини қайд этди.
Дарҳақиқат, давлатимиз раҳбари ташаббуслари билан ташкил этилган Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида жамият ривожига ҳиссасини қўшадиган, ўз соҳасининг малакали мутахассисларини камолга етказиш устувор вазифа саналади.
Бугунги кунда Академияда Ислом иқтисодиёти ва халқаро муносабатлар, Мумтоз шарқ филологияси ҳамда Исломшунослик факультетлари, “Исломшунослик ва ислом цивилизациясини ўрганиш ICESCO”, “Ислом тарихи ва манбашунослиги IRCICA”, “Ижтимоий фанлар ва ҳуқуқ”, “Диншунослик ва жаҳон динларини қиёсий ўрганиш UNESCO”, “Замонавий ахборот-коммуникация технологиялари”, “Дин психологияси ва педагогика” кафедраси каби 10 та кафедра фаолият олиб бормоқда.
Тадбир давомида Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Махсудов, Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси аъзоси, Академия Жамоатчилик кенгаши раиси Иқболжон Мирзаалиев, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси профессори, “Имом Бухорий” ордени соҳиби Зоҳиджон Исломов сўзга чиқиб, йиғилганларни байрам билан муборакбод этишди.
Шунингдек, маросимда талабаларнинг ота-оналари сўз олди. Талабалар томонидан Академия мадҳияси ижро этилди. Тадбир якунида Тошкент шаҳар бош имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусов сўз олиб, барчага янги ўқув йили хайрли келишини сўраб, дуо қилди.
Тантанали маросим аудиториялардаги “Мустақиллик дарслари” билан давом этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа