Аллоҳ таолога беадад шукрлар бўлсин Ўзи бизни муборак Рамазон ойига етказиб, бу ойнинг ибодатларидан баҳраманд этмоқда. Аллоҳ ўзининг ибодатига лойиқ кўриши биз учун чексиз неъматдир. Чунки ибодат банданинг бу дунёдаги энг асосий мақсад ва вазифаларидан биридир. Инсон яратилишидан кўзланган бош ғоя ҳам шундан иборатдир. Бу ҳақда Қуръони каримда Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Мен жинлар ва инсонларни фақат Ўзимга ибодат қилишлари учунгина яратдим» (Зориёт сураси, 56-оят).
Рамазон ойи биз учун Аллоҳга яқин бўлиш, хулқимизни сайқаллаш, савобли амалларни кўпроқ қилиш, имонимизни мустаҳкамлаш каби ибодатлар учун қулай бир фурсатдир.
Қуръони каримда рўза тутиш ибодати Одам алайҳиссаломдан бошлаб то Муҳаммад алайҳиссалом давригача ўтган барча пайғамбар ва умматларга фарз қилингани таъкидланади. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Эй, имон келтирганлар! Сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза тутиш фарз қилинди, шояд (у сабабли) тақволи бўлсангиз» (Бақара сураси, 183-оят).
Демак, рўза банда учун шунчалик муҳим ибодатдирки Аллоҳ уни тутишликни барча умматга фарз қилди. Эҳтимол, рўзанинг фазилати бунчалик кўп бўлмаганда барча уммат учун бирдек фарз бўлмаган бўларди.
Шунингдек, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳадиси қудсийда бундай дедилар: “Аллоҳ таоло Одам боласининг ҳамма амали ўзи учун, фақат рўза Мен учундир ва унинг мукофотини Мен – Ўзим бераман, деди” (Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Насоий ва Имом Аҳмад ривоят қилишган). Аллоҳ таоло барча солиҳ амаллар ичидан фақатгина рўзани ўзи учун танлагани бу ибодатнинг нечоғлик улуғ эканлигига далолат қилади.
Рўза ибодати банда ва Робби ўртасидаги энг махфий ибодатлардан бири ҳамдир. Рўзадор кун давомида бир неча бор ўзи ёлғиз қолганда ейиш ёки ичишга имкони бўлса ҳам Аллоҳнинг кузатиб турганлигини ҳис қилиб, ейиш-ичишдан нафсини тияди, сабр қилади. Шунда рўзанинг асл ҳақиқати намоён бўлиб, банда Аллоҳга тобора яқин бўлиб боради.
Рўза қиёмат куни ўз эгасини шафоат қилади. Бу ҳақда Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Рўза ва Қуръон (қиёмат куни) бандани шафоат қилади. Рўза айтади: “Ё, Роббим, мен уни кундузи таом ва шаҳватлардан тўсдим, энди уни шафоат қилишим учун изн бер”. Сўнгра Қуръон айтади: “Ё, Роббим, мен уни кечаси уйқудан тўсдим. Энди уни шафоат қилишим учун изн бер”. Бас, у иккисига (бандани) шафоат қилиш имкони берилади” (Имом Аҳмад ривояти).
Дарҳақиқат, рўза ойининг фазилатлари чексиз, уни санаб адоғига етиб бўлмайди. Ҳар бир инсон ўзининг саъй-ҳаракат ва ниятига кўра бу ойнинг савобидан турлича баҳраманд бўлади. Бироқ Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қуйидаги ҳадисларига кўра ҳар бир рўзадорнинг жаннатга «Райён» деб аталган эшикдан кириши ҳақдир. Саҳл розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Жаннатда бир эшик бор. У «Райён» дейилади. Қиёмат куни ундан рўзадорлар киришади, улардан бошқа ҳеч ким ундан кирмайди. Рўзадорлар қани? дейилади. Шунда улар туришади. Улардан бошқа ҳеч ким ундан кирмайди. Улар киргач, у беркитилади. Кейин ундан ҳеч ким кирмайди", дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Аллоҳ таоло гуноҳларимизни мағфират этиб, жаннатга «Райён» эшиги орқали киришимизни насиб этсин.
Даврон НУРМУҲАММАД
Жорий йилнинг 17 апрель куни Тошкент ислом институти талабасининг “Мусҳаф ҳарфлари жилоси” деб номланган шахсий хаттотлик кўргазмаси бўлиб ўтди. Унда Диний идора масъул ходимлари, институт раҳбарияти ва устозлари, соҳа мутахассислари, талаба-ёшлар иштирок этди.
Мазкур кўргазма ислом маданияти ва маънавий меросимизнинг ажралмас қисми бўлган хаттотлик санъатини кенг жамоатчиликка тақдим этиш, унинг нафосати ва чуқур маъно-мазмунини намоён қилишга қаратилган муҳим маърифий тадбир бўлди.
Кўргазма доирасида муаллиф истеъдодли ёш хаттот Азизбек Ҳамдамовнинг алоҳида маҳорат билан битилган Қуръони карим оятлари, ҳадислар ва ҳикматли иборалардан иборат ноёб асарлар тўплами намойиш этилди.
Мазкур асарларда хаттотликнинг классик насх, настаълиқ, сулс, риқъа ва бошқа услублари юқори дид ҳамда замонавий бадиий ечимлар билан маҳоратли тарзда ифода этилган. Айниқса, нафис хат турлари орқали битилган муқаддас калом – Қуръони карим оятлари акс этган намуналар ўзининг эстетик ва маънавий мазмуни билан кўргазма иштирокчилари қалбида чуқур из қолдирди.
Тадбир давомида хаттотнинг ижодий фаолияти тақдимоти билан бир қаторда, иштирокчилар билан очиқ мулоқотлар, қизиқарли савол-жавоблар ва хаттотлик санъати бўйича маҳоратли устозларнинг тавсиялари берилди. Бу жараён ёш ижодкорлар учун ўзаро илҳом ва тажриба алмашиш майдонига айланди.
Тошкент ислом институти мезбонлик қилган ушбу кўргазма юртимизда ислом санъати ва маданиятига бўлган қизиқишни янада ошириб, ёш авлодни миллий қадриятларимиз руҳида тарбиялашга ҳамда хаттотлик санъатининг нозик қирраларини кенг оммага етказишга хизмат қилиши, шубҳасиз.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати