Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Август, 2026   |   21 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:48
Қуёш
05:16
Пешин
12:34
Аср
17:30
Шом
19:41
Хуфтон
21:11
Bismillah
04 Август, 2026, 21 Сафар, 1448

Рўзадор тилига эҳтиёт бўлсин

06.05.2020   4208   3 min.
Рўзадор тилига эҳтиёт бўлсин

Рўза тутиш нафақат еб-ичиш ва нафсни жиловлаш билан, балки тилидан чиқаётган ҳар бир сўзга эътиборли бўлиш билан ҳам мукаммал адо этилади. Киши тонг қоронғусидан то шомгача қийналиб еб-ичмасаю оғзидан турли сўкиниш ва ёлғонлар чиқаверса, бу рўза мукаммал бўлмайди. Бу борада Абу Ҳурайра (р.а.)дан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ (с.а.в.): “Рўза шаҳватлардан тўсувчидир, агар бирортангиз рўза тутадиган бўлса, нолойиқ сўзларни айтиб, жоҳиллик қилмасин, бирор киши урушиб ёки сўкишадиган бўлса, мен рўзадорман, деб икки марта айтсин”, - дедилар. (имом Бухорий ва имом Муслим ривоятлари). Ушбу ҳадисда айтилганидек, имкон борича ёмон сўзлардан узоқ бўлиш, мабодо бирор кимса рўзадорни ранжитадиган бўлса,  тилига эҳтиёт бўлишдан чалғитса бунинг ҳам ечими борлигини, “мен рўзадорман” деб айтиши кифоя экани таъкидланади.

Набий (с.а.в.): “Баъзи рўзадрлар борки, уларга рўзаси учун очликдан ўзга нарса бўлмас. Баъзи тунда бедор бўлган борки, уларга бедорлиги учун уйқусизликдан ўзга нарса бўлмас”, дедилар. Баъзи кишилар рўза тутдим, деб вақтини бекорчи ишларга сарф этади,  ғийбат қиладилар, ёлғон гапириб турли тушунмовчиликларга сабаб бўлади ёки мақтанчоқлиги билан риёкорга айланади. Ушбу ҳадис одамларни ана шундай рўзадорга макруҳ, яъни ёмон кўрилган ишларни бажармасликни огоҳлантиради, акс ҳолда қийинчиликдан бошқаси берилмаслиги таъкидланади. Демак, ҳар бир ибодатнинг ўзига керакли қайтариқларига қатъий амал қилиш жоиз бўлганидек, рўзанинг ҳам муҳим шартларидан бири – тил офатларидан сақланмоқдир.

Ёлғон гапириш мунофиқлик аломати экани ҳадисларда келтирилади. Бу иллат рўза учун ҳам ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. Бу борада бир ҳадиси шарифда: “Ким ёлғон гапиришни ва унга амал қилишни қўймаса, унинг таоми ва шаробини тарк қилмоғига Аллоҳнинг эҳтиёжи йўқ”, дейилади. Демак, рўза тутдим деб ният қилган, унинг барча қийинчиликларини сабот билан енгган ҳар киши албатта ёлғон гапиришдан ҳимояланмоғи муҳим экан.

Рўзадор ғийбат, сўкиниш, бўҳтон каби барча иллатли амаллардан тийилмаса, унинг савоблари йўққа чиқиши мумкин. Бу хақда Расулуллоҳ (с.а.в.): «... У киши очликдан бошқа нарсага эга бўлмайди» — деганлар. (Ибн Можа ривояти, саҳиҳут тарғиб).

Аксинча, рўза тутган инсон яхши гапларни гапириб, инсонларга эзгулик улашса, кўнгилларини олиб ширинсуҳан бўлишга интилса, кўплаб савобларга эришади. Рамазоннинг беқиёс имкониятларидан бири дуоларнинг ижобат этилишидир. Бебаҳо лаҳзаларни беҳуда ишларга сарф этиш ўрнига холис дуо қилишнинг хислати сон саноқсиздир.

Бу борада Абу Ҳурайра (р.а.)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.): “Уч тоифа кишининг дуоси рад этилмайди. Улар: Рўзадорнинг оғиз очгунича қилган дуоси, одил имомнинг дуоси, мазлумнинг дуоси”, - деганлар (Термизий ва Ибн Можа ривоятлари)

Абдуллоҳ ибн Ос (р.а.)дан ривоят қилинган яна бир ҳадисда Расулуллоҳ (с.а.в.): “Рўзадорнинг ифтор пайтида қилган дуоси рад қилинмайди”, - дедилар. (Ибн Можа ва Ибн Сунний ривоятлари).

 

Манбалар асосида “Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти мудир муовини А.Ғаниев тайёрлади.

 

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“El Mundo Financiero”: Хавфсизлик рейтингида Ўзбекистон дунёнинг энг бехатар давлатлари қаторидан ўрин олди

03.08.2026   7426   1 min.
“El Mundo Financiero”: Хавфсизлик рейтингида Ўзбекистон дунёнинг энг бехатар давлатлари қаторидан ўрин олди

Испаниянинг “El Mundo Financiero” нашрида Ўзбекистоннинг халқаро туризм бозоридаги ўрнига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Мақолада қайд этилишича, “Global Terrorism Index 2026” рейтингида Ўзбекистон яна дунёдаги энг хавфсиз давлатлар қаторига кирган. Иқтисодиёт ва тинчлик институти томонидан тайёрланган мазкур рейтинг 163 мамлакатни қамраб олган бўлиб, 2026 йил якунларига кўра, Ўзбекистон 0,014 балл билан энг хавфсиз давлатлар гуруҳидан жой олган.

Нашр бу натижани мамлакатда жамоат хавфсизлигини таъминлаш, ҳуқуқ-тартибот тизимини такомиллаштириш ҳамда ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш бўйича амалга оширилаётган изчил чора-тадбирлар самараси сифатида баҳолаган.

Материалда хорижлик сайёҳлар Ўзбекистон бўйлаб саёҳат давомида ўзини хавфсиз ҳис қилишига алоҳида эътибор қаратилган. Аэропортлар, темир йўл вокзаллари, метро, туристик объектлар, марказий кўчалар ва бошқа жамоат жойларида хавфсизликни таъминлаш бўйича яратилган тизим мамлакатнинг ижобий имижини мустаҳкамлашга хизмат қилаётгани таъкидланган.

Шунингдек, Самарқанд, Бухоро ва Хива каби Буюк Ипак йўли шаҳарлари, шунингдек, замонавий Тошкентнинг бой тарихий-маданий мероси ҳамда меҳмондўстлик анъаналари хорижлик сайёҳларни тобора кўпроқ ўзига жалб этаётгани алоҳида эътироф этилган.

“Global Terrorism Index 2026” натижалари Ўзбекистоннинг туризм, бизнес ва халқаро алмашинувлар учун ишончли, барқарор ҳамда хавфсиз мамлакат сифатидаги имижини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади”, дея хулоса қилган “El Mundo Financiero”.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари