Баъзилар “Рўзанинг ҳикмати нима?” ёки “Рўза тутишдан мақсад нима?” деган саволларни берадилар.
Аллоҳ таоло бандаларини нима ишга буюрган ва уларини нимадан қайтарган бўлса, буюк ҳикматга кўра буюриб-қайтаргандир. У Зотнинг барча иши ҳикматдан холи эмас. У Зот Ҳакимдир.
Бирор ибодатни буюришдан кўзланган мақсад баъзан ошкора айтилган бўлса, баъзи ўринларда махфий қилинган. Уламолар бу ҳикматни излаб, ўрганиб, топиб, одамларга баён қилиб берадилар.
Аллоҳ таоло Қуръони Каримда рўзанинг катта ҳикматини баён қилиб шундай деган:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
“Эй иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз” (Бақара сураси, 183-оят).
Демак, рўзанинг фарз қилинишидан кўзланган катта мақсад – тақводорликдир.
Хўш, инсон рўза сабабли қандай қилиб тақводор бўлади?
Рўза тутганингизни Аллоҳ таолодан бошқа ҳеч ким билмайди, билолмайди. Рамазонда кундузи ҳеч нарса емай, ҳеч нарса ичмай юрибсиз. Сизни ейиш-ичишдан нима тўсяпти? Бориб муздек сув ичсангиз, сизни бирор инсон кўрмайди-ку! Лекин ичмайсиз. Чунки сизни Аллоҳ кўриб турганини ўйлаганингиз учун ичмайсиз. Ҳа, Аллоҳ мени кўриб турибди деган қўрқув сув ичишдан сизни тўсяпти. Бу муроқабадир. Аллоҳнинг кўриб турганини ҳис этишдир. Инсон Аллоҳнинг кўриб турганини ҳис қилса, Унинг буюрганини қилиб, қайтарганидан қайтади. Бу эса – тақводир.
Рўзадор одам шу рўзаси сабабли покланади, шу рўзаси сабабли тақводор бўлади, шу рўзаси сабабли гуноҳлардан тийилишни ўрганади. Сизни гуноҳ қилишга шароитингиз бор бўлса ҳам, қўлингизни чўзсангиз гуноҳ содир бўлса ҳам шу ишни қилмайсиз. Аллоҳ мени кўриб турибди деб ейиш-ичишдан тийилишда эгаллаган малакангиз гуноҳдан тийилишда ҳам қўл келади.
Шайх Саъийд ибн Муҳаммад Камалийнинг мавъизасидан
ЎМИ матбуот хизмати
Мисрнинг “See News” ва “Al-Ahram” нашрларида Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтадиган Биродар шаҳарлар халқаро форуми ҳамда Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси ҳақида мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
“See News” портали маълум қилишича, жорий йилнинг 24–25 июль кунлари Самарқанд шаҳрида Ўзбекистоннинг халқаро ҳамкорлигини кенгайтириш, шаҳарлар ўртасидаги шерикликни мустаҳкамлаш ва халқ дипломатиясини ривожлантиришга қаратилган Биродар шаҳарлар халқаро форуми бўлиб ўтади.
Форум давомида шаҳарлар ҳамкорлиги масалаларига бағишланган халқаро илмий-амалий конференциялар, панель сессиялари ва давра суҳбатларини ўтказиш режалаштирилган.
Шу билан бирга, биродар шаҳарлар ўртасида меморандум ва битимларни имзолаш маросимлари, халқ дипломатияси ва ҳудудлараро ҳамкорлик тақдимотлари, хорижий делегациялар учун маданий-маърифий тадбирлар ташкил этиш кўзда тутилган.
Самарқанднинг тарихий обидаларига ташрифлар, инвестиция, туризм ва маданият соҳаларига бағишланган турли кўргазмалар эса иштирокчиларда катта таассурот қолдиради.
“Al-Ahram” газетаси мухбири Муҳаммад Абдулсалом Сабрин Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси ҳақида репортаж тайёрлади. Журналистнинг ёзишича, у ушбу муҳташам мажмуани “Имом Бухорийнинг “Ал-Жомеъ ас-саҳиҳ” асари – уммат китоби” мавзусидаги халқаро илмий конференция доирасида бориб кўрган.
Мақолада Имом Бухорий мажмуаси қарийб 450 минг квадрат метр майдонни эгаллаган яхлит илмий-маърифий ва маънавий марказ сифатида тасвирланган. Унда тўртта 75 метрли минорага эга масжид, Имом Бухорийнинг ҳаёти ва илмий сафарларига бағишланган ноёб қўлёзмалар ҳамда хариталар жамланган тўққиз павильондан иборат интерактив музей мавжуд.
Муаллифнинг қайд этишича, реконструкция ишларидан сўнг мажмуанинг кунлик қабул қилиш қуввати 12 минг нафардан қарийб 65 минг нафар зиёратчигача ошган. У ушбу мажмуани нафақат бетакрор меъморий ёдгорлик, балки халқлар ўртасида ўзаро ҳурмат ва тинч-тотув яшаш ғояларини ўзида мужассам этган маънавий маскан сифатида таърифлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати