15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
ПАЙҒАМБАР ЭРКАКЛАРДАН БЎЛАДИ
Пайғамбарларга лозим бўлган сифатлардан яна бири уларнинг эркак кишидан бўлишларидир. Бу ҳақда Аллоҳ таоло Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга қуйидагича хитоб қилади:
«Сендан олдин ҳам фақат шаҳар-қишлоқ аҳлидан эр кишиларни расул қилиб юбориб, уларга ваҳий қилганмиз, холос» (Юсуф сураси, 109-оят).
Яъни аввалги пайғамбарларнинг ҳаммаси ҳам шаҳар ва қишлоқ аҳолисидан бўлган, саҳровийлардан эмас, чунки шаҳар ва қишлоқ аҳли тарбияли, муомалани яхши биладилар. Даъват ишларини олиб боришда сабр-матонатли бўладилар, яна шунга ўхшаш зарурий сифатларга эгадирлар.
Шунингдек, аввал ўтган пайғамбарларнинг ҳаммаси ҳам эркак кишилар бўлишган. Аёл киши ёки фаришталар эмас, чунки аёл кишиларнинг табиий, жисмоний тузилишлари пайғамбарликдек оғир вазифага мос эмас. Аниқки, фаришталарнинг ҳам одамларга пайғамбар бўлишлари мақсадга мувофиқ эмас.
Бунда зинҳор аёл зотини пастга уриш маъноси йўқ. Балки унинг аёллигини эътиборга олиб, уни машаққатга солмаслик риояси бор. Агар, баъзилар ўйлаганидек, аёлни пайғамбарликдан узоқ қилиш нияти бўлганда, унинг пайғамбарларга она бўлиши ҳам раво кўрилмас эди. Ҳа, пайғамбарларни ҳам аёллар туққан!
ПАЙҒАМБАРЛАР ЎЗ ҚАВМИ ТИЛИДА ЮБОРИЛГАН
Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг Иброҳим сурасида марҳамат қилиб:
«Қайси бир расулни юборган бўлсак, баён қилиб бери-ти учун ўз қавми тили ила юборганмиз», дейди (4-оят).
Барча пайғамбарларни ўз қавми тили ила юбориш ҳам Аллоҳнинг бандаларига берган неъматидир, чунки бошқа қавмнинг тилини тушуниш қийин бўлар эди. Ҳамма пайғамбарлар ўз қавмларига юборилган ва уларга ўз қавмлари тилида ваҳий келган.
Бутун оламларга ва барча қавмларга пайғамбар бўлган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳам ўз қавмининг тили – араб тилида ваҳий келди. Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Аммо бу ўринда уламоларимиз мулоҳаза қилган ҳикматлардан баъзиларини айтиб ўтиш жоиздир.
Бошқа пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар пайғамбар қилиб юборилганлар. У зотнинг умрлари чекланган. Шунинг учун динни ҳамма қавмларга ўзлари етказишлари қийин. Шунга кўра, у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг охирги дини таълимотларини ўз қавмларига, қавмлари эса уни бутун дунёга тарқатади. Дарҳақиқат, шундай ҳам бўлди. Ислом дини араблар яшаб турган ерларга ёйилиб бўлиши билан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам вафот топдилар. Исломни дунёнинг қолган қисмига у зотнинг қавмлари етказдилар.
Турли макон ва замонларда яшайдиган турли қавмларга бир пайғамбарни турли тиллар билан юбориб бўлмас эди, Аввало, бу ишни адо этиш жисмонан ҳам амримаҳол. Қолаверса, дунёда хилма-хил тиллар жуда кўп. Ҳозирги тиллар ичида Исломнинг илоҳий китоби бўлмиш Қуръони Карим нозил бўлганидан кейин пайдо бўлганлари ҳам бор. Демак, ҳар бир қавмга ўз тилида ваҳий келиши керак бўлса, кейин пайдо бўлган тилларда сўзлашувчилар нима қиларди?
Қолаверса, тилларнинг имкониятлари ҳам ҳар хил. Шунинг учун Аллоҳ таоло энг бой ва каломининг абадий мўъжиза бўлиб қолишини ҳам кўтара оладиган тилни – араб тилини танлаб, ўша тилда қиёматгача боқий қоладиган китобини – Қуръони Каримни нозил қилди. Қавмлар, тиллар, лаҳжалар, замонлар алмашаверади, аммо Қуръон мўъжиза бўлиб тураверади. Ундан араб ҳам, ажам ҳам, оқ ҳам, қора ҳам баробар фойда олаверади.
Ҳа, пайғамбар ўзига келган илоҳий таълимотларни одамларга баён қилиб беради. Шу билан унинг вазифаси тугайди. Қолгани Аллоҳнинг ихтиёрида.
ПАЙҒАМБАРЛАРНИНГ ФАЗЛ ДАРАЖАЛАРИ
Бу масалада етарли маълумотга эга бўлиш учун Бақара сурасидаги қуйидаги ояти каримани батафсил ўрганиб чиқишимиз лозим бўлади:
«Ана ўшалар расуллардир. Уларнинг баъзиларини баъзиларидан афзал қилдик. Улардан Аллоҳ гаплашгани бор ва баъзиларининг даражасини кўтарган. Ва Ийсо ибн Марямга очиқ-ойдин мўъжизалар бердик ва уни Руҳул қудус билан қўлладик» (253-оят).
Қуръони Каримнинг ҳар бир сўзидан, ҳар бир ҳарфидан катта-катта маънолар келиб чиқади. Бу ҳақиқатни кишилар тушуниб етишлари керак, холос. Ушбу ояти кариманинг аввалида «Ана ўшалар» деган сўз келмокда. Бу пайғамбарлар алайҳимуссаломга нисбатан эҳтиром рамзидир. «Улар», «Анавилар» ёки шунга ўхшаш бошқа сўзларни ишлатмасдан, айнан «Ана ўшалар расуллардир» дейилиши ҳурматга далолат килади.
Ояти каримада пайғамбарлар ва пайғамбарликлар ҳақида умумий маълумот келмоқда. Шу билан бирга, баъзи пайғамбарларнинг баъзиларидан фазли устун экани ва ўша устунлик нимада экани ҳам билдириб ўтилмоқда.
«Уларнинг баъзиларини баъзиларидан афзал қилдик».
Мазкур фазл пайғамбарлар алайҳимуссаломни ўраб турган муҳитга боғлиқ. Мисол учун, баъзи пайғамбарлар бир қабилага, бошқалари бир авлодга, яна бирлари бир умматга, баъзилари эса барча уммат ва авлодларга юборилган бўладилар. Шунингдек, бу фазллар пайғамбарликнинг табиатига, унинг инсон ҳаётини қанчалик қамраб олишига ҳам боғлиқдир.
Ояти каримада мазкур ҳолга иккита мисол келтирилади:
«Улардан Аллоҳ гаплашгани бор...»
Яъни пайғамбарлар ичида Аллоҳ бевосита гаплашгани бор. Аллоҳ билан гаплашиш ҳақида сўз кетганда, албатта Мусо алайҳиссалом ёдга тушадилар. Мусо алайҳиссаломни «Калимуллоҳ» дейишади, бу эса «Аллоҳ ила сўзлашган» деган маънони англатади. Шунинг учун ҳам оятда у зотнинг исмлари айтиб ўтирилмади.
«...ва баъзиларининг даражасини кўтарган».
Аллоҳ таоло Ўз ҳикмати ила баъзи пайғамбарларининг даражасини кўтариб қўйган. Бу ҳам маълум ва машҳур.
«...Ийсо ибн Марямга очиқ-ойдин мўъжизалар бердик ва уни Руҳул қудус билан қўлладик».
Қуръони Карим Ийсо алайҳиссаломни доимо оналари Биби Марямга нисбат бериб зикр килади. Бу билан у зотнинг инсон эканликларини таъкидлайди ва у зот ҳақларидаги турли чўпчакларнинг бекор эканини исботлайди. Ийсо алайҳиссаломга берилган «очиқ-ойдин мўъжизалар» ҳақида ҳам кўплаб оятлар келган. Буларга у зотга нозил қилинган Инжил китоби ва Аллоҳ у зотга берган бошқа турли мўъжизалар киради. «Руҳул қудус»дан мурод фаришта Жаброил алайҳиссаломдир. У ваҳийга хизмат қилувчи, Аллоҳнинг ваҳийсини пайғамбарларга етказувчи фариштадир. Қайси пайғамбарга Жаброил алайҳиссалом келсалар, бу катта қўллаш ҳисобланади.
Ояти каримада Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзларига хитоб бўлаётгани учун у зотнинг фазллари зикр қилинмади. Ҳамма пайғамбарлар ичида Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга назар соладиган бўлсак, у зот энг олий чўққида турадилар. Пайғамбарликнинг ҳамма нуқтаи назаридан қараганда, у зот ва у зотнинг пайғамбарликлари ҳаммадан устун туради. У зотнинг пайғамбарликлари барча авлодлар, барча уммат ва халқлар учундир. У зотнинг пайғамбарликлари қиёмат кунига қадар бардавомдир. У зотнинг пайғамбарликлари тўлиқ, ҳеч қандай камчиликсиз ва кишиларга икки дунё саодатини берувчи пайғамбарликдир. Шу сабабдан у зотдан кейин ваҳий келиши тўхтаган. Аллоҳ таоло бошқа ҳамма пайғамбарларга берган фазилатларни жамлаб Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга бергандир.
Шундай бўлса ҳам, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан қилинган ривоятда: «Мени бошқа пайғамбарлардан устун қўйманглар», дейдилар.
Нақадар улуғ камтарлик, буюк тавозе! Уламоларимиз ушбу оят ва ҳадисдаги маъноларнинг бир-бирига қарама-қарши эмаслигини таъкидлаб: «Оятда воқеликдан хабар берилган, ҳадис Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг камтарликларига, пайғамбарларнинг фазлини белгилаш Аллоҳнинг иши эканига далолатдир», деганлар.
Аммо пайғамбарларнинг пайғамбарликлари ва Аллоҳ таолонинг мустафо бандалари эканликларида ҳеч қандай фарқлашга йўл қўйилмайди. Бу ҳақда Бақара сурасининг охирида айтилади:
«Унинг расулларининг бирорталарини ажратмаймиз» (285-оят).
Яъни Аллоҳ юборган барча пайғамбарларга бирдек иймон келтирамиз. Бирорталарини ажратиб қўймаймиз.
Пайғамбарларни бирдай кўриш, уларга бирдек иймон келтириш ва уларни тенг эъзозлаб, ҳурмат қилиш мусулмон умматининг асосий қоидасидир. Шунга кўра бу уммат барча илоҳий шариатларнинг меросхўри бўлди, чунки мазкур пайғамбарларнинг барчасига нозил бўлган дин Ислом бўлган.
ПАЙҒАМБАРЛАРНИНГ ВАЗИФАЛАРИ
Аллоҳ таоло одамлар орасига нима учун пайғамбарлар юборганининг ҳикматини ва уларнинг вазифаларини баён қилиб, Бақара сурасида қуйидагиларни айтади:
«Одамлар бир уммат эдилар. Аллоҳ хушхабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб набийларни юборди ва уларга одамлар ўртасида улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳукм қилиш учун ҳақ ила Китоб нозил қилди» (213-оят).
Аслида инсоният Одам Ато ва Момо Ҳавво ҳамда уларнинг фарзандларидан иборат бир уммат эди. Улар бир оиланинг аъзолари бўлиб, аста-секин кўпайиб бордилар. Кўпайишлари билан бирга фикр-мулоҳазалари ҳам, ихтилофлари ҳам ортиб борди, чунки ҳар кимнинг ўз табиати, ўз ақли, ўз қизиқиши бор. Ҳар ким ўз шароити ва ҳолатидан келиб чиқиб фикр баён қилади. Бу ҳар кимнинг фитратидаги хусусиятдир, чунки ер юзининг ободлигини Аллоҳ шу турли-туманлик, шу торти шувларга боғлиқ қилиб қўйган. Ҳамманинг фикри, табиати, истаги бир хил бўлганида, ер юзи обод бўлмас эди...
Демак, одамлар ўртасида ихтилоф, келишмовчилик чиқди. Ҳар ким ўзини ҳақ деб билмоқда. Бундай вазиятда ким ҳақ эканини қаердан биламиз? Одамларнинг ўзларига қўйиб берилса, ҳар ким ўзиникини маъқуллайди ва ихтилоф яна ҳам кучаяди.
Агар улардан бир гуруҳини танлаб олиб, ўша танланганларга топширилса, улар ҳам одам. Ҳар қанча ақлли бўлсалар-да, барибир уларда ҳам бошқа одамлардаги заифликлар бор. Бир кунмас бир кун адашади. Заифлиги тутиб, бир тарафга ён босади ёки ҳамма нарсани қамраб олувчи илмга эга бўлмайди. Нафси заифлик қилиб, пора олиши мумкин, ўз қавми чегарасидан чиқа олмай қолиши мумкин ва ҳоказо минглаб сабаблар борки, улар бу йўлда тўсиқ бўлиб, ишни бузиши аниқ.
Демак, «Бундай ихтилофларнинг қай бири тўғри? Қайси чегарагача ихтилоф қилса бўлади?» каби саволларга жавоб бериш учун ихтилоф қилаётганлардан устун турувчи, инсондаги бор заифлиқцан таъсирланмайдиган, ҳамма нарсани қамраб олувчи илм эгаси, ҳеч нарсага ҳожати тушмайдиган, бекаму кўст, тамадан холи, нуқсонсиз, баркамоллик сифатига эга бир зот керак бўлади. Ана ўша зот Аллоҳ таолонинг Ўзидир! У ҳамма нарсани билувчи Зот, шунинг учун ҳам Ўзи яратган бандалари ихтилоф қилган ва қилаётган масалалар ҳақида қандай ҳукм чиқаришни Ўзи билади.
«Аллоҳ хушхабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб набийларни юборди ва уларга одамлар ўртасида улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳукм қилиш учун ҳақ ила Китоб нозил қилди».
Аллоҳ юборган пайғамбарларнинг биринчи вазифалари мўминларга хушхабарларни, кофиру осийларга огоҳлантиришларни етказишдир.
Улар мўминларга савоб, ажр ва жаннатнинг хушхабарини етказадилар. Кофирларга эса азоб, уқубат ва жаҳаннамнинг хабарини бериб, огоҳлантирадилар.
Шу билан бирга, энг муҳими, одамлар ўртасида улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳақ китоб билан ҳукм қилиб, ҳақни ҳаққа, ботилни ботилга ажратадилар, адолатли ҳукм чиқарадилар. Ҳақ китобнинг ҳукми ҳақ бўлади.
Ҳамма пайғамбарлар бир дин билан, ҳақ китоб билан келганлар. Ҳар бир пайғамбар ўз қавмига, ўз даврига мос шариат билан келган. Пайғамбар алайҳиссаломларнинг асосий вазифаларидан бири – Аллоҳ таолога иймон келтириб, У Зотга ибодат қилишга даъват этишдир. Аллоҳ таоло Анбиё сурасида бу борада қуйидагиларни айтади:
«Сендан илгари юборган ҳар бир расулга «Мендан ўзга илоҳ йўқ. Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз» (25-оят).
Ибодатга сазовор Зот ягона Аллоҳ таоло эканини англатиш, Унга иймон келтиришга даъват қилиш ва фақат Унга сиғинишга чақириш барча илоҳии динлар ва пайғамбарларнинг иши бўлган. Тавҳид ақийдаси ҳеч қачон ўзгармаган.
Аллоҳ таоло Наҳл сурасида қуйидагиларни айтади:
«Батаҳқиқ, ҳар бир умматга «Аллоҳга ибодат қилинг ва тоғутдан четланинг», деб расул юборганмиз. Улардан Аллоҳ ҳидоят қилганлари ҳам бор ва устларига залолат ҳақ бўлганлари ҳам бор» (36-оят).
«Ҳеч шубҳа йўқки, Биз ҳар бир умматга пайғамбар юбордик. Ҳар бир пайғамбарнинг ўз умматига айтадиган гапи:
«Аллоҳга ибодат қилинг ва тоғутдан четланинг», дейишдан иборат бўлди.
Яъни «Бу дунёда фақат Аллоҳнинг кўрсатмаси ила яшанг. Унинг айтганини қилинг, қайтарганидан қайтинг, фақат Унгагина сиғининг. Шу билан бирга, тоғутдан четланинг. Унга ибодат қилманг».
«Тоғут» сўзи араб тилида Аллоҳдан бошқа ибодат қилинадиган нарсани ифода этади. У шайтон, фолбин, буту санам, турли тузумлар ёки шахслар, табиатдаги махлуқотлар ёки ҳайвонлар бўлиши мумкин. Демак, Аллоҳдан ўзганинг айтганини қилиб яшаш, ўшанинг таълимотларига амал қилиш, унга сиғиниш тоғутга ибодат қилиш бўлади. Аллоҳ таоло эса бандалари фақат Ўзига ибодат қилиб, тоғутдан четланишини истайди. У Зот ушбу хоҳиш-иродасини одамларга пайғамбарлари орқали етказди. Аммо одамлар ўзларини турлича тутдилар.
«Улардан Аллоҳ ҳидоят қилганлари ҳам бор ва устларига залолат ҳақ бўлганлари ҳам бор».
Ҳидоят йўлини ихтиёр қилиб, унга интилганларни Аллоҳ таоло ҳидоятга йўллади. Залолат – куфр йўлини ихтиёр этиб, ўша томонни кўзлаганларга залолат ҳақ бўлди.
Бу икки тоифанинг ҳеч бирини Аллоҳ мажбурлагани йўқ. Улар ўз ихтиёрлари билан иш тутишди. Шунингдек, икки тараф ҳам Аллоҳнинг қамровли, умумий ихтиёридан чиққанлари йўқ, чунки дунёдаги ҳар бир нарса фақат У Зотнинг иродаси, жорий қилган қонун-қоидаси билан бўлади.
Аллоҳ таоло ҳидоятни танлаб, шу йўлда юраётган кишиларнинг ҳидоятга келишини ихтиёр этган ва шуни жорий қонун-қоидаларга айлантирган. Шунингдек, залолатни танлаб, шу йўлга интилаётган кишиларга залолат ҳақ бўлишини ихтиёр қилган ҳамда буни жорий қонун-қоидаларга айлантирган. Ана шу қонун-қоидаларга биноан ҳар бир инсоннинг ҳидоят ёки залолатга кетиб, яхшилик ёки ёмонлик қилиши Аллоҳнинг хоҳишига мувофиқ бўлади, дейилади.
Пайғамбар алайҳиссаломларнинг вазифаларидан яна бири Аллоҳ таолонинг амр ва наҳийларини бандаларга етказишдир. Аллоҳ таолонинг Ўзи бу ҳақда Аҳзоб сурасида қуйидагиларни айтади:
«Улар Аллоҳнинг рисолатларини етказадиган, Ундангина қўрқадиган, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимдан қўрқмайдиганлардир. Аллоҳнинг Ўзи ҳисоб-китоб қилишга кифоядир» (39-оят).
Ҳеч қандай тангликсиз Аллоҳнинг йўлига эргашиб юрган юртлар, пайғамбарлар қуйидаги сифатларга эга бўлганлар:
«Улар Аллохнинг рисолатини етказадиган» зотлардир.
Аллоҳ таоло уларни ўз элчиси – пайғамбари қилиб юборган. Улар одамларга Аллоҳнинг хабарларини етказувчилардир. Албатта, Аллоҳ таолонинг рисолатида У Зотнинг Ўз бандаларига йўллаган амрлари ва наҳийлари бўлади. Пайғамбарлар ана ўшаларни ўз умматларига етказадилар.
Аллоҳ таоло бу борада Ўзининг охирги пайғамбари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга хитоб қилиб, қуйидагиларни марҳамат қилади:
«Эй Расул! Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ. Агар (шундай) қилмасанг, Унинг рисолатини етказмаган бўласан. Аллоҳ сени одамлардан сақлар. Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят қилмас» (Моида сураси, 67-оят).
Бу ояти каримада Аллоҳ таоло у зотга ҳар қандай шароитда, одамларнинг қабул қилиш-қилмаслигига қарамай, даъват қилавериш, Аллоҳ таолонинг амрлари ва наҳийларини етказавериш лозимлигини буюрмоқда:
«Эй Расул! Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ».
Зотан, пайғамбарлик вазифаси ўзи шундан иборат. Бошқа оятларда одамларга Аллоҳдан нозил қилинган нарсани қандай етказишнинг таълими ҳам берилган, жумладан, ҳикмат ва яхши мавъизалар билан етказиш таълими. Демак, нима қилиб бўлса ҳам, Аллоҳдан нозил қилинган нарсани етказиш вазифаси мавжуд.
«Агар (шундай) қилмасанг, Унинг рисолатини етказмаган бўласан».
Яъни «Агар Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ-масанг, Аллоҳнинг элчилиги – пайғамбарлиги вазифасини адо этмаган бўласан».
«Аллоҳ сени одамлардан сақлар».
Уларнинг ёмонликларидан асрайди.
«Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят қилмас».
Пайғамбар алайҳиссаломларнинг вазифаларидан яна бири одамларга яхши ўрнак бўлишдир. Бу ҳақда Аллоҳ таоло Аҳзоб сурасида қуйидагиларни айтади:
«Батаҳқиқ, сизлар учун – Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун – Расулуллоҳда гўзал ўрнак бор» (21-оят).
Аллоҳ таоло яна Мумтаҳана сурасида шундай марҳамат қилади:
«Батаҳқиқ, сизларга Иброҳимда ва у билан бирга бўлганларда яхши ўрнак бор» (4-оят).
ПАЙҒАМБАРЛАРНИНГ МЎЪЖИЗАЛАРИ
«Мўъжиза» сўзи луғатда «ожиз қолдирувчи» деган маънони англатади. Яъни мўъжизани бошқалар қилишдан ожиз қолишади.
Истилоҳда эса: «Аллоҳнинг изни ила пайғамбарларга уларнинг пайғамбарлигини тасдиқлаш учун берилган, бошқаларнинг қўлидан келмайдиган ғайритабиий – одатдан ташқари иш мўъжизадир».
Кофирлар, одатда, пайғамбарларни инкор қилиш билан бирга, доимо ўз номаъқулчиликларини ҳаспўшлаш мақсадида турли баҳона, таклифлар қилиб, мўъжиза кўрсатишни талаб қилиб туришади. Аввалги ўтган барча пайғамбарларга худди шундай таклифлар қилинган. Аллоҳ Ўз пайғамбарларининг ҳақлигини тасдиқлаш, кофирларни ожиз қолдириш, мўминларнинг иймонини мустаҳкамлаш учун пайғамбарларга ўз замонаси ва қавмига мос мўъжизалар берган. Мисол учун, сеҳргарлик авж олган бир замонда юборилган Мусо алайҳиссаломга Аллоҳ таоло уларнинг сеҳридан бир неча марта устун турувчи мўъжизалар берган.
Моддапарастлик авж олиб, «Ҳар бир нарса моддий асосга эга» деган эътиқодда бўлган қавмга юборилган Ийсо алайҳиссаломга Аллоҳ таоло турли тузалмайдиган беморликларни тузатиш, ўликни тирилтириш каби мўъжизалар берган.
Ўтган пайғамбарлар ўзларига берилган мўъжизаларни ўз ўрнида ишлатганлар. Лекин уларнинг вафотлари билан барча мўьжизалари ҳам амалдан қолган, чунки уларнинг пайғамбарликлари маълум бир қавмга, маълум бир макон ва маълум бир замонга боғлиқ бўлган. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга эса абадий ва улкан мўъжиза – Қуръони Карим нозил қилинган, чунки у зотнинг пайғамбарликлари қиёмат бўлгунича барча халқлар, маконлар ва замонлар учун бардавомдир. Шунинг учун у зотга моддий эмас, маънавий ва боқий мўъжиза – Қуръони Карим асосий мўъжиза қилиб берилган. У зоти бобаракот ўтганларидан сўнг ҳам мўъжизалари бўлмиш Қуръон то қиёматгача барҳаёт бўлади. Шунинг учун ҳам қачон мушрик ва кофирлар у зотдан пайғамбарликларини тасдикдовчи мўъжиза талаб этишса, Қуръони Каримни далил қилганлар.
Бошқа пайғамбарларга улкан мўъжиза бўлиб хизмат қилган нарсалар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам учун оддий бир иш эди. Ҳамма пайғамбарларга берилган мўъжизаларга ўхшаш ишлар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётларида ҳам бўлиб ўтган. Бу ҳақдаги хабарлар ҳадис китобларидан жой олган.
Аллоҳни таниган одамлар учун ҳатто Исро ва меърож каби катта ҳодисалар ҳам оддий бир иш бўлган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Исро ва меърож қилганлари ҳақида одамларга хабар берганларида ҳар ким ўзини ҳар хил тутди ва ҳар хил гап-сўзларни айтди. Бир гуруҳ одамлар ҳазрати Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг ҳузурларига югуриб боришди. У киши хабарнй эшитгандан сўнг: «У зот шу гапларни айтдиларми?» деб сурадилар. «Ҳа», дейишди. У киши: «Агар у зот айтган бўлсалар, тўғри айтибдилар, мен бунга шоҳидлик бераман», дедилар. Улар: «Шомга бир кечада бориб, яна Маккага тонг отмай туриб қайтиб келишига ишонасанми?!» дейишди. Абу Бакр: «Мен у зотнинг бундан ғаройиброқ нарсасини ҳам тасдиқлайман. Осмондан хабар айтишини ҳам тасдикдайман», дедилар.
Ҳа, осмоннинг хабари бўлмиш ваҳийни қабул қилиш, Аллоҳнинг каломи – Қуръонни кишиларга етказиш ва уни татбиқ этиш Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг энг асосий мўъжизалари эди.
Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бошқа мўъжизалари у зотнинг пайғамбарликларининг тасдиғи сифатида ҳужжат қилинмас эди. Одамлар мўъжиза кўрсатишни талаб қилган пайтда ҳам уларга мўъжиза сифатида Қуръони Карим далил қилинарди. Бунга Анкабут сурасидаги ушбу икки ояти каримани мисол қилиб келтиришимиз мумкин:
«Улар: «Унга Роббидан мўъжизалар нозил қилинса эди», дедилар. «Мўъжизалар ёлғиз Аллоҳнинг ҳузуридадир. Мен эса фақат очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман, холос», дегин. Уларга Бизнинг сенга ўзлари учун тиловат қилинаётган ушбу Китобни нозил этганимиз кифоя қилмасми?! Бунда иймон келтирадиган қавмлар учун раҳмат ва эслатма бордир» (50-51-оятлар).
Кофир одам хаёлига нима келса, гапираверади. Улар:
«Унга Роббидан мўъжизалар нозил қилинса эди», дейишди.
Эй Пайгамбар!
«Мўъжизалар ёлғиз Аллоҳнинг ҳузуридадир. Меи эса фақат очиқ-ойдин огоҳлантиргувчиман, холос», дегин».
Ҳа, мўъжизалар фақат Аллоҳ таолонинг ҳузуридан келади. Уларнинг тасарруфини ёлғиз Аллоҳ таолонинг Ўзи қилади. Қачон керак бўлса, ўшанда нозил қилади. Кимга керак бўлса, ўшанга кўрсатади. Қанча керак бўлса, шунча. Пайғамбар эса очиқ-ойдин огоҳлантирувчи, холос. Унга Робби кишиларни огоҳлантиришни топширган, у шу топшириқни бажаради, холос. Аслида уларга мўъжизалар нозил қилинишининг ҳожати ҳам йўқ.
Нима учун улар мўъжиза нозил бўлишини талаб қилишади? Ҳолбуки, қаршиларида мўъжизаларнинг мўъжизаси, абадий мўъжиза – Қуръон турибди-ку! Бундан ортиқ яна қандай мўъжиза керак?!
«Уларга Бизнинг сенга ўзлари учун тиловат қилинаётган ушбу Китобни нозил этганимиз кифоя қилмасми?!»
Кифоя қилиши керак. Ахир Қуръоннинг ҳар бир ояти ўзига хос мўъжиза-ку. Қуръон туфайли улар Аллоҳ таоло билан бевосита алоқада бўладилар-ку!
«Бунда иймон келтирадиган қавмлар учун раҳмат вa эслатма бордир».
Ҳа, Қуръони Каримдаги раҳматдан баҳраманд бўлиш, барча ваъз-насиҳатлардан эслатма олиш учун кишида иймон жавҳари бўлиши керак. Иймонсизлар олдиларида улкан мўьжиза турса ҳам, «Унга Роббидан мўьжизалар нозил қилинса эди», деб юраверишади.
Юқорида зикр қилиб ўтилган тарихдаги давлатлар ва жамоаларнинг кўпчилиги ўз пайғамбарларини ёлғончига чиқаришди. Ўзларининг адашув ва хатоларида давом этаверишди. Улардан фақат озгинаси иймон келтирди. Сўнг Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўз пайғамбарларининг охиргиси – Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни башариятнинг ҳаммасига, ер юзининг барча бурчакларига пайғамбар қилиб юборди. У зотнинг ҳаракатлари билан адашган башариятнинг ҳидоятга юриши кўзланган эди.
КЕЙИНГИ МАВЗУЛАР:
ИКИНЧИ БОБ:
Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сийратлари;
Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг имтиёзлари;
Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий Қонуни
Қонунчилик палатаси томонидан 2026 йил 6 августда қабул қилинган
Сенат томонидан 2026 йил 7 августда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Конституциявий Қонуннинг мақсади
Ушбу Конституциявий Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг (бундан буён матнда Администрация деб юритилади) фаолиятини тартибга солишдан иборат.
2-модда. Администрация тўғрисидаги қонунчилик
Администрация тўғрисидаги қонунчилик Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, ушбу Конституциявий Қонун, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари ва қарорлари, шунингдек бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
3-модда. Администрациянинг ҳуқуқий мақоми
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат бошлиғи сифатида давлат ҳокимияти органларининг келишилган ҳолда фаолият юритишини ва ҳамкорлигини таъминлашига кўмаклашадиган, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ваколатларини амалга оширишни ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлайдиган давлат органидир.
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижроси доирасида давлат органларининг ва ташкилотларининг, давлат иштирокидаги корхоналарнинг (бундан буён матнда давлат органлари ва ташкилотлари деб юритилади) фаолиятини мувофиқлаштиради, мазкур ҳужжатларнинг ижросини мониторинг қилади ва назоратини ташкил этади.
Администрация ўз фаолиятида бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига бўйсунади ва унга ҳисобдордир.
Администрация юридик шахс ҳисобланади, у Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ҳамда ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга ва бланкаларга эга бўлади.
4-модда. Администрация фаолиятининг асосий принциплари
Администрация фаолиятининг асосий принциплари Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларининг устуворлиги, холислик, мустақиллик, очиқлик ҳамда шаффофликдан иборат.
5-модда. Администрацияни шакллантириш
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан шакллантирилади.
Администрацияга Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган Администрация Раҳбари бошчилик қилади.
Администрация ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган асосий йўналишлар доирасида амалга оширади.
Администрация Раҳбари ва унинг шартнома асосида жалб қилинадиган маслаҳатчилари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёрдамчиси, Администрация Раҳбарининг ўринбосарлари, Администрация Раҳбари котибияти мудири, Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчилари, уларнинг биринчи ўринбосарлари ва ўринбосарлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг вакиллари, Администрация таркибий бўлинмаларининг бошлиқлари ҳамда уларнинг биринчи ўринбосарлари ва ўринбосарлари Администрациянинг мансабдор шахслари (бундан буён матнда Администрациянинг мансабдор шахслари деб юритилади) ҳисобланади.
Администрация бошқарув ва хизматчи ходимларининг лавозимлари рўйхати Администрация тўғрисидаги низомда белгиланади.
Администрациянинг регламенти, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари тўғрисидаги низомлар Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан, Администрация тўғрисидаги низом, Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари тўғрисидаги низомлар, Администрация таркибий бўлинмалари фаолиятининг асосий йўналишлари ва Администрация ходимларининг штатлар жадвали Администрация Раҳбари томонидан тасдиқланади.
Администрациянинг таркибий бўлинмалари тўғрисидаги низомлар, Администрация ходимларининг функционал вазифалари ва Администрация таркибий бўлинмаларининг тузилмалари Администрация таркибий бўлинмаларининг бошлиқлари томонидан тасдиқланади.
6-модда. Администрациянинг асосий вазифалари
Администрациянинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фаолиятини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлаш;
мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий ривожланиши ҳолатини таҳлил қилиш, Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан амалга оширилаётган ислоҳотларни ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлаш ҳамда янги муҳим ташаббусларни ишлаб чиқиш;
мамлакатда қонунийликни ва ҳуқуқ-тартиботни, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига, Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига риоя этилишини таъминлашга ҳамда суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилишга кўмаклашиш;
ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар, куч ишлатишга ваколатли тузилмалар ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари, мансабдор шахслар фаолиятини мувофиқлаштириш;
давлат ички ва ташқи сиёсатининг асосий йўналишлари, Ўзбекистон Республикасининг суверенитетини ҳимоя қилиш, унинг хавфсизлигини ва ҳудудий яхлитлигини таъминлаш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари билан очиқ ва тўғридан-тўғри мулоқотни ташкил этиш ҳамда халқ фаровонлигини юксалтириш, жисмоний ва юридик шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси Президентига мурожаат қилиш ҳуқуқлари амалга оширилиши учун шарт-шароитлар яратиш;
давлат ҳокимияти вакиллик органлари ва фуқаролик жамияти институтлари билан демократик ҳуқуқий давлат ва очиқ фуқаролик жамиятини барпо этишда уларнинг ролини кучайтиришга қаратилган самарали ҳамкорликни ташкил этиш, умуммиллий ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш;
ягона давлат кадрлар сиёсати амалга оширилишини ва давлат хизмати ишларининг бошқарилишини таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотларининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президентининг ваколатларини амалга оширишга кўмаклашувчи маслаҳат-кенгаш органларининг фаолиятини ташкил этиш ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг фаолияти Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан мувофиқлаштирилишини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қонунчилик сиёсати соҳасидаги ваколатлари амалга оширилишини ташкил этиш ва таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг инсон ҳуқуқларига ва Ўзбекистон Республикаси Конституциясига риоя этилишининг кафили сифатидаги, давлат суверенитетини, хавфсизлигини ва ҳудудий яхлитлигини таъминлаш ваколатлари амалга оширилишини ташкил этиш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат ҳокимияти органларининг келишилган ҳолда фаолият юритишини ва ҳамкорлигини таъминлаш бўйича ваколатлари амалга оширилишини ташкил этиш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг халқаро муносабатлар билан боғлиқ фаолиятига оид ваколатлари амалга оширилишини таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси халқига ҳамда Олий Мажлисига мамлакат ички ва ташқи сиёсатини амалга оширишнинг энг муҳим масалалари юзасидан мурожаат қилиш ҳуқуқи амалга оширилишини таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фуқаролик ва сиёсий бошпана бериш, амнистия ва судлар томонидан ҳукм қилинган шахсларни афв этишга оид масалаларни кўриб чиқиш бўйича ваколатлари амалга оширилишини таъминлаш;
қонунлар ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг, Администрация Раҳбари фармойишлари ва топшириқларининг ижро этилишини ташкил этиш, назоратини олиб бориш ҳамда уларни амалга оширишга кўмаклашиш.
2-боб. Администрациянинг фаолиятини ташкил этиш
7-модда. Администрациянинг асосий ваколатлари
Администрация ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун қуйидаги асосий ваколатларга эга бўлади:
Администрацияга белгиланган тартибда киритилган қонунчилик ҳужжатларини, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг фармойишлари лойиҳаларини якуний ишлаб чиқишни ташкил этиш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари, Администрация Раҳбарининг фармойишлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларини мустақил равишда ишлаб чиқиш;
мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий ривожлантиришнинг долзарб йўналишларини ўрганиш ҳамда таклифлар ишлаб чиқиш учун давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари, шу жумладан ҳокимлар бошчилигида ишчи комиссиялар ва ишчи гуруҳлар тузиш;
зарур материаллар ва маълумотларни давлат органлари ва ташкилотларидан сўраш ҳамда олиш, шу жумладан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда доимий асосда олиш, барча давлат органлари ва ташкилотларининг ахборот тизимларидан, маълумотлар базаларидан, ахборот-маълумот қайдларидан, архивларидан, маълумотларга ишлов беришнинг автоматлаштирилган тизимларидан ҳамда бошқа ахборот ресурсларидан фойдаланиш;
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари, Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш ҳамда назорат қилиш;
давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар ҳамда топшириқлар бериш, уларнинг бажарилиши ва натижалари тўғрисида батафсил маълумот талаб қилиш;
қонунларни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонларини, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларини, Администрация Раҳбарининг фармойишлари ва топшириқларини амалга ошириш юзасидан давлат органлари ва ташкилотларининг фаолиятини қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўрганиш, шунингдек ўрганиш натижалари бўйича материалларни аниқланган қоидабузарликларни ва камчиликларни бартараф этиш учун ушбу давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарларига юбориш;
давлат органлари ва ташкилотларининг мансабдор шахслари фаолияти самарадорлигини, улар томонидан қонунларнинг ва Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг, Администрация Раҳбари фармойишлари ва топшириқларининг ижросини таъминлаш ҳолатини баҳолаш, шунингдек бу борада ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун ушбу мансабдор шахсларни интизомий жавобгарликка тортиш, шу жумладан эгаллаб турган лавозимидан озод этишгача бўлган масала юзасидан ташаббус кўрсатиш;
давлат органлари ва ташкилотлари зиммасига юклатилган вазифаларнинг ижроси ва уларга бириктирилган тармоқ (соҳа) бўйича аниқ натижаларга эришишнинг боришини кўриб чиқиш ҳамда муҳокама қилиш мақсадида навбатдан ташқари ҳайъатларни (йиғилишларни) чақириш юзасидан таклифлар киритиш;
ахборот-таҳлилий материалларни, шунингдек норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлаш доирасида давлат органлари ва ташкилотларининг, шунингдек бошқа ташкилотларнинг мансабдор шахсларини ва мутахассисларини жалб этиш;
давлат органлари ва ташкилотларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари фаолиятини ташкил этиш ҳамда қонунчилик ҳужжатлари билан ушбу тузилмалар зиммасига юклатилган вазифаларнинг улар томонидан амалга оширилишини мувофиқлаштириш;
Администрацияга ишга қабул қилиш учун номзодларни давлат органларидан ва ташкилотларидан мустақил равишда танлаб олишни амалга ошириш;
жисмоний ва юридик шахсларнинг Администрацияга келиб тушадиган мурожаатлари кўриб чиқилишини, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси Президентининг Халқ қабулхонаси томонидан кўриб чиқилишини ташкил этиш;
Ўзбекистон Республикасининг давлат мукофотлари билан мукофотлаш, кўкрак нишонлари билан тақдирлаш учун номзодларнинг ўрганилишини ташкил этиш;
ўз зиммасига юклатилган вазифаларнинг бажарилишини таъминлаш соҳасидаги давлат сирларини ташкил этувчи архив маълумотларини ҳамда бошқа маълумотларни сақлаш, расмийлаштириш, улардан фойдаланиш ва уларни беришнинг алоҳида тартибини белгилаш, зарур ахборот тизимларини яратиш, шунингдек махфийлик режимини мустақил равишда таъминлаш, унга риоя этилишини назорат қилиш ҳамда тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг талаблари бажарилишини текшириш тадбирларини ташкил этиш.
Администрация қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларга ҳам эга бўлиши мумкин.
8-модда. Администрация Раҳбарининг ҳуқуқий мақоми
Администрациянинг фаолияти мазкур Конституциявий Қонун ва Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан Администрация зиммасига юклатилган вазифаларга ва асосий йўналишларга мувофиқ Администрация Раҳбари томонидан ташкил этилади ҳамда мувофиқлаштирилади.
Администрация Раҳбари Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси Конституциясида ва бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ваколатларини, шу жумладан давлат ҳокимияти органларининг келишилган ҳолда фаолият юритишини ва ҳамкорлигини таъминлашга оид ваколатларини амалга оширишни ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлашни ташкил этиш учун масъул мансабдор шахс ҳисобланади.
9-модда. Администрация Раҳбарининг ваколатлари
Администрация Раҳбари:
Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат бошлиғи сифатида давлат ҳокимияти органларининг келишилган ҳолда фаолият юритишини ҳамда ҳамкорлигини таъминлашга оид фаолиятини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлашга раҳбарлик қилади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти мувофиқлаштирувида Администрация фаолиятига раҳбарлик қилади, Администрация таркибий бўлинмаларининг тизимли фаолиятини таъминлайди, Администрациянинг фаолиятини ташкил этишга доир фармойишлар чиқаради;
Администрациянинг ташкилий тузилмасига қўшимча штат бирликларини киритади ва қисқартиради, тегишли соҳалар ва тармоқларни ривожлантириш бўйича лойиҳа офисларини ташкил этади ҳамда тугатади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари (бундан буён матнда Олий Мажлис палаталари деб юритилади), суд ҳокимияти ҳамда судьялар ҳамжамияти органлари билан ҳамкорлигини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлаш чораларини кўради, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар ҳамда куч ишлатишга ваколатли тузилмалар фаолиятига оид ваколатлари амалга оширилишини таъминлаш чораларини кўради;
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари фаолиятини назорат қилади, мувофиқлаштиради ҳамда унинг натижадорлигини баҳолашни ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларига ўз ваколатлари доирасида топшириқлар беради ҳамда уларнинг ижросини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти учун ахборот-таҳлилий ва ташкилий материалларни тайёрлашни ташкил этади, жамият ва давлат ҳаёти учун муҳим бўлган масалалар юзасидан Ўзбекистон Республикаси Президентига таҳлилий ахборот киритади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги маслаҳат-кенгаш органлари фаолиятини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қонунчилик ташаббуси ҳуқуқлари амалга оширилишини таъминлаш чораларини кўради, Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қабул қилинадиган норматив-ҳуқуқий тусдаги ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлашни мувофиқлаштиради, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президентининг қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи асосида киритилган қонун лойиҳаларини Олий Мажлис палаталарида кўриб чиқиш жараёнларида ўз вакиллари орқали иштирок этади;
республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларида маъмурий ислоҳотларнинг амалга оширилишини мувофиқлаштиради ва назорат қилади, шунингдек давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентига таклифлар киритади;
давлат органлари ва ташкилотларининг қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Президенти билан келишиши талаб этиладиган масалаларни кўриб чиқишни ташкил этади;
ҳудудий ривожланиш дастурларини амалга оширишни мувофиқлаштиради ва ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши ҳолатини мониторинг қилади, шунингдек ҳудудларни ривожлантиришдаги тизимли муаммоларни ҳал этиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентига таклифлар киритади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг ижроси устидан назоратни ташкил этади;
республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари раҳбарларининг Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижроси тўғрисидаги ҳисоботларини қабул қилади, уларни лозим даражада бажармаган мансабдор шахсларга нисбатан лавозимдан озод этишгача бўлган интизомий таъсир чораларини қўллашни ташкил этади, ушбу масалалар бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентига таклифлар киритади;
давлат органлари учун асосий самарадорлик кўрсаткичлари тизимининг жорий этилишига ва амал қилишига кўмаклашади;
белгиланган тартибда давлат органлари ва ташкилотлари томонидан киритилган Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларининг ҳуқуқий, молиявий, коррупцияга қарши ҳамда бошқа турдаги экспертизаларини ташкил этади;
жисмоний ва юридик шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти номига келиб тушган мурожаатларига оид масалалар билан боғлиқ ишларнинг, шунингдек давлат сиёсатини амалга ошириш масалалари бўйича жамоатчилик фикри мониторингининг амалга оширилишини, аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг долзарб муаммолари ўрганилишини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг топшириғига кўра мамлакат ичида ва халқаро муносабатларда Ўзбекистон Республикаси Президенти манфаатларини ифода этади, халқаро музокаралар ва тадбирларда иштирок этади;
Администрациянинг давлат органлари ва ташкилотлари билан боғлиқ фаолиятини тартибга солишга ҳамда бу борада уларнинг фаолиятини ташкил этишга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжат тусига эга фармойишларни имзолайди;
тегишли давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари лавозимларига номзодлар бўйича ҳамда ушбу лавозимдаги раҳбарларни озод этиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президентига таклифлар киритади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартибга мувофиқ давлат органлари ва ташкилотларининг мансабдор шахсларини лавозимга тайинлайди ҳамда лавозимидан озод этади, шунингдек давлат кадрлар сиёсати амалга оширилишини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган масалалар бўйича халқаро мажбуриятларнинг бажарилишини мувофиқлаштиради;
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартиб асосида давлат органлари ва ташкилотларида комплаенс назорати хизмати тузилмаларини, шунингдек улар раҳбарларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат бўйича ўринбосари (маслаҳатчи) лавозимларини жорий этади ва тугатади;
Администрация мажлисларида раислик қилади, уларда кўриб чиқилган масалалар юзасидан топшириқларнинг баённомаларини имзолайди;
Администрациянинг мансабдор шахсларини, бошқарув ва хизматчи ходимларини қонунчиликда белгиланган тартибда хорижий давлатларга хизмат сафарларига юборади.
Администрация Раҳбари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Администрация Раҳбари ўзига тақдим этилган ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, таклифлар тайёрлашда, Администрация Раҳбарининг топшириқлари амалга оширилишини ташкил этиш ва ижросини назорат қилиб боришда, Администрация фаолиятининг марказлашган ҳолда бошқарилишини таъминлашда ҳамда бошқа вазифаларни амалга оширишда кўмаклашиш учун шартнома асосида мустақил маслаҳатчиларни жалб қилиши мумкин.
10-модда. Администрациянинг таркибий бўлинмалари
Администрация Раҳбарининг котибияти, Ўзбекистон Республикаси Президентининг қабулхонаси, Администрация Раҳбарининг ўринбосарлари бўлинмалари, Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчилари ва вакиллари бўлинмалари, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти, Ўзбекистон Республикаси Президенти протоколи, Администрация департаментлари, Комплаенс хизмати, Ишлар бошқармаси ва Администрациянинг ташкилий тузилмасига кирувчи бошқа бўлинмалар Администрациянинг таркибий бўлинмаларидир.
Администрация таркибий бўлинмаларининг асосий вазифалари, фаолияти йўналишлари ва иш тартиби Администрация Раҳбари томонидан тасдиқланадиган Администрация тўғрисидаги низом билан белгиланади.
Администрация таркибий бўлинмаларининг мақсадли иш фаолияти ҳар йили Администрация Раҳбари томонидан тасдиқланадиган ҳамда Администрациянинг таркибий бўлинмалари учун чораклик, ярим йиллик ва йиллик амалий натижаларни ўзида акс эттирадиган Администрациянинг фаолият дастурига мувофиқ амалга оширилади.
Администрацияда иш юритиш Администрация Раҳбари томонидан тасдиқланадиган Ҳужжатлар билан ишлаш қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳамда Администрация ҳузурида тегишли соҳалар ва фаолият йўналишлари бўйича давлат органлари ва ташкилотлари ташкил этилиши мумкин.
11-модда. Администрациянинг мансабдор шахсларини, бошқарув ва хизматчи ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш
Администрация Раҳбари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёрдамчиси, Администрация Раҳбарининг ўринбосарлари, Администрация Раҳбари котибиятининг мудири, Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчилари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг вакиллари, Администрациянинг бошқа таркибий бўлинмалари бошлиқлари, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ҳамда уларнинг ўринбосарлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартиб асосида лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиларининг биринчи ўринбосарини ва ўринбосарларини ҳамда Администрация таркибий бўлинмалари бошлиқларининг биринчи ўринбосарини ва ўринбосарларини, Комплаенс хизмати бошлиғини, Канцелярия мудирини ҳамда Администрациянинг бошқарув ва хизматчи ходимларини, шунингдек Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларини ҳамда уларнинг ўринбосарларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш Администрация Раҳбари томонидан амалга оширилади.
Администрациянинг мансабдор шахсларига, бошқарув ва хизматчи ходимларига Администрация регламентида белгиланган тартибда хизмат гувоҳномаси берилади.
Хизмат гувоҳномаси ходимнинг Администрацияга мансублигини, унинг шахсини ва лавозимини тасдиқловчи ҳужжат ҳисобланади.
Хизмат гувоҳномаси Администрация ходимининг ушбу Конституциявий Қонунда кўрсатилган ҳуқуқларга эга эканлигини ва ваколатлардан фойдаланишини тасдиқлайди.
Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотлари ходимлари ушбу ташкилотлар раҳбарлари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.
Администрация Раҳбари билан келишилган ҳолда Администрация ҳузуридаги давлат органлари ва ташкилотларидаги лавозимларга тайинланган ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органларнинг, ҳарбий бўлинмаларнинг ҳарбий хизматчилари (ходимлари) ушбу идораларда ҳарбий хизматда қолдирилиши (кадрларнинг амалдаги захирасига киритилиши) мумкин.
12-модда. Администрация ҳужжатлари
Администрация Раҳбари Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари, топшириқлари ва ташаббуслари ижросини ташкил этиш мақсадида, шунингдек Администрация Раҳбарининг ваколатларига оид масалалар бўйича ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида барча давлат органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, мансабдор шахслар томонидан бажарилиши мажбурий бўлган фармойишлар ёки топшириқлар чиқаради.
Администрация Раҳбарининг фармойишлари, агар уларнинг ўзида кечроқ муддат кўрсатилмаган бўлса, имзоланган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрация Раҳбарининг фармойишлари ва топшириқларини тўхтатиб туриши, бекор қилиши мумкин.
Администрация Раҳбари ўзи қабул қилган ҳужжатларнинг бажарилиши устидан назоратни бевосита, Администрация таркибий бўлинмалари раҳбарлари ёки республика ижро этувчи ҳокимият органлари орқали амалга оширади.
Администрация Раҳбарининг фармойишлари ва топшириқларини ишлаб чиқиш, келишиш ва Администрация Раҳбарига имзолаш учун киритиш ҳамда Администрация Раҳбарининг фармойишларини эълон қилиш тартиби Администрациянинг регламентида белгиланади.
13-модда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларининг ижросини ташкил этиш ҳамда мониторинг қилиш
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳалари қонунчилик ҳужжатларининг ижроси юзасидан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёки Администрация Раҳбарининг топшириғига кўра, шунингдек давлат органлари ва ташкилотларининг ташаббуси бўйича, ушбу органлар ва ташкилотлар зиммасига юклатилган вазифаларнинг ижроси юзасидан ишлаб чиқилади.
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларини мустақил равишда ишлаб чиқишга ҳақли.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларини тайёрлаш, кўриб чиқиш, имзолаш ҳамда эълон қилиш Администрациянинг регламентига мувофиқ амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари лойиҳаларини вазирликлар ва идоралар томонидан ишлаб чиқиш, келишиш ҳамда Администрацияга киритиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижросини ташкил этиш, назорат қилиш ҳамда бажариш юзасидан ижро интизомининг ҳолатини тизимли равишда ва танқидий жиҳатдан таҳлил қилиш қонунчилик ҳужжатларига ҳамда Администрациянинг регламентига мувофиқ амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижросини назорат қилиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг, Администрация Раҳбари фармойишлари ва топшириқларининг ижросини таъминлаш бўйича ишларни бевосита назорат қилиш ҳамда мувофиқлаштириш мақсадида Администрация Раҳбари барча даражадаги давлат органлари ва ташкилотларида ҳамда Ўзбекистон Республикасининг хорижий давлатлардаги дипломатик муассасаларида Администрация Раҳбарининг вакили лавозимини заруратга кўра жорий этишга ҳақли.
Администрация Раҳбарининг вакиллари Администрация Раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.
14-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши фаолиятини ташкил этиш
Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар, куч ишлатишга ваколатли тузилмалар ҳамда ҳарбий тузилмалар, шунингдек ташқи ишлар сиёсати учун масъул идоралар Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши таркибига киритилади ҳамда мазкур кенгаш уларнинг асосий фаолиятини мақсадли бошқарувчи ва уйғунликдаги ҳамкорлигини таъминловчи олий мувофиқлаштирувчи орган ҳисобланади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг раиси ҳисобланади ҳамда унга бошчилик қилади.
Администрация Раҳбари Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши раисининг ўринбосари ҳисобланади ҳамда ушбу кенгаш аъзоларининг фаолиятини ташкил этади ва мувофиқлаштиради.
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг ишчи органи Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти ҳисобланади.
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти орқали Ўзбекистон Республикаси Президентининг Қуролли Кучларга, мудофаага, сафарбарликка, хавфсизликка ва фавқулодда вазиятларга оид конституциявий ваколатларини таъминлайди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг фаолиятини ташкил этиш ва мувофиқлаштириш тартиби қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
15-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан устувор ёки стратегик деб белгиланган инвестиция, инфратузилма, саноат, энергетика, транспорт бўйича лойиҳаларнинг, ижтимоий ва бошқа лойиҳаларнинг амалга оширилишини мувофиқлаштириш, мониторинг ва назорат қилиш
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан устувор ёки стратегик деб белгиланган инвестиция, инфратузилма, саноат, энергетика, транспорт бўйича лойиҳаларнинг, ижтимоий ва бошқа лойиҳаларнинг ўз вақтида, сифатли ҳамда натижали тарзда амалга оширилишини мувофиқлаштиради, мониторинг ва назорат қилади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан устувор ёки стратегик деб белгиланган инвестиция, инфратузилма, саноат, энергетика, транспорт бўйича лойиҳаларнинг, ижтимоий ва бошқа лойиҳаларнинг рўйхати, уларнинг мақсадли кўрсаткичлари, асосий босқичлари ҳамда якуний муддатлари Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонларига, қарорларига, фармойишларига ёки топшириғига асосан Администрация Раҳбари томонидан тасдиқланади.
16-модда. Администрациянинг Олий Мажлис палаталари билан ҳамкорлиги
Администрация Олий Мажлис палаталари билан ҳамкорлик доирасида:
Олий Мажлис палаталари билан давлат сиёсатининг устувор йўналишлари бўйича доимий мулоқотни таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи амалга оширилишини таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан Олий Мажлис палаталарига киритиладиган дастурий ҳужжатларни ва бошқа масалаларни тайёрлашни мувофиқлаштиради;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишлилиги бўйича Олий Мажлис палаталарига Ўзбекистон Республикаси Конституциясига ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тақдим этадиган лавозимларга номзодлар ҳамда бошқа масалалар бўйича ваколатларини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентига қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда юборилган қонунларнинг Ўзбекистон Республикаси Президентига кўриб чиқиш учун тақдим этилишини таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қонунни ўз эътирозлари билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига қайтаришга оид ҳуқуқи амалга оширилишини таъминлайди.
Администрациянинг Олий Мажлис палаталари билан ҳамкорлиги қонунчилик ҳужжатларида ва Администрациянинг регламентида назарда тутилган бошқа масалалар бўйича ҳам амалга оширилиши мумкин.
17-модда. Администрациянинг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва унинг бўйсунувидаги давлат органлари ҳамда ташкилотлари билан алоқалари
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси (бундан буён матнда Вазирлар Маҳкамаси деб юритилади) ва унинг бўйсунувидаги давлат органлари ҳамда ташкилотлари билан алоқалари доирасида:
Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг ижросини ташкил этиш доирасида Вазирлар Маҳкамаси ҳамда унинг бўйсунувидаги давлат органлари ва ташкилотларининг идоралараро ҳамкорлигини мувофиқлаштиради, мазкур ҳужжатларнинг ижросини мониторинг қилади ва назоратини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси халқига ҳамда Олий Мажлисига мурожаатномасида баён этилган топшириқларнинг Вазирлар Маҳкамаси ва унинг бўйсунувидаги давлат органлари ҳамда ташкилотлари томонидан самарали ижро этилишини таъминлаш чора-тадбирларининг мониторингини ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг республика ижро этувчи ҳокимият органларини тузиш ҳамда тугатиш, уларнинг раҳбарларини қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш, республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ҳужжатларини тўхтатиш, бекор қилиш бўйича ваколатларини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлайди;
миллий ривожланиш стратегиялари, давлат дастурлари ва миллий лойиҳаларнинг республика ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан амалга оширилиши бўйича мониторингни ташкил этади;
Вазирлар Маҳкамаси ва унинг бўйсунувидаги давлат органлари ҳамда ташкилотлари фаолияти самарадорлигини таҳлил қилишда иштирок этади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти иштирокида ўтказиладиган Вазирлар Маҳкамаси фаолиятига оид йиғилишлар ва муҳокамаларнинг ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан тайёрланишини таъминлайди;
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири томонидан кадрлар сиёсатига оид таклифларнинг Ўзбекистон Республикаси Президентига қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тақдим этилишини таъминлайди.
Администрация Раҳбари ёки Администрациянинг ваколат берилган мансабдор шахси Вазирлар Маҳкамаси, унинг Раёсати, комиссиялари, кенгашлари, давлат органлари ва ташкилотларининг ҳайъатлари ҳамда бошқа коллегиал органлари мажлисларида ўз фикр ва мулоҳазалари билан иштирок этишга ҳақли.
Администрациянинг Вазирлар Маҳкамаси билан алоқалари қонунчилик ҳужжатларида ва Администрациянинг регламентида назарда тутилган бошқа масалалар бўйича ҳам амалга оширилиши мумкин.
18-модда. Администрациянинг Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан алоқалари
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш борасидаги фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари ижросини таъминлаш ҳамда давлат сиёсатини амалга ошириш масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши фаолиятига кўмаклашади, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари фаолиятини мувофиқлаштиради, мониторинг ва назорат қилади.
Администрация:
Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқларининг ҳудудларда ижро этилиши юзасидан мониторингни ташкил этади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг вилоятлар ҳокимларини ва Тошкент шаҳар ҳокимини тайинлаш ҳамда лавозимидан озод этиш, Ўзбекистон Республикаси Конституциясини, қонунларини бузган ёки ҳокимнинг шаъни ва қадр-қимматига доғ туширадиган хатти-ҳаракатлар содир этган туман ва шаҳар ҳокимларини лавозимидан озод этиш, ҳокимларнинг ҳужжатларини тўхтатиш, бекор қилиш бўйича ваколатлари амалга оширилишини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлайди;
ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ҳолатини мониторинг қилади;
ҳудудларнинг иқтисодий, ижтимоий, инфратузилмавий ва экологик ривожланиш ҳолати, аҳолининг турмуш даражаси ҳамда ҳудудлар ўртасидаги тафовутлар тизимли равишда таҳлил қилинишини таъминлайди, аниқланган муаммоларнинг ечими бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентига асосланган таклифлар киритади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга доир ташрифлари, йиғилишлари ва қарорларини тайёрлашни, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ўртасидаги ҳамкорликни ташкил этади.
Администрациянинг Ўзбекистон Республикаси Президентининг Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари фаолиятига оид ваколатларини ташкил этиш ҳамда таъминлашга оид бошқа масалалар қонунчилик ҳужжатларида ва Администрациянинг регламентида белгиланган тартибга мувофиқ амалга оширилади.
19-модда. Администрациянинг суд ҳокимияти ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ҳамкорлиги
Администрация суд ҳокимияти ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ҳамкорлик доирасида:
Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳамкорликка оид масалалар бўйича таклифлар ва таҳлилий материаллар тайёрлайди;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси Конституциясида назарда тутилган суд ҳокимияти ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ҳамкорлигига оид ваколатларини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлайди;
суд-ҳуқуқ соҳасидаги ислоҳотларни мувофиқлаштиради;
суд тизимини ислоҳ қилишга доир таклифларни ишлаб чиқади;
судлар ва судьялар ҳамжамияти органлари фаолияти учун зарур ташкилий ва ҳуқуқий шарт-шароитларни яхшилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқилишини таъминлайди.
Администрация қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа масалалар бўйича ҳам суд ҳокимияти ва судьялар ҳамжамияти органлари билан ҳамкорликни амалга ошириши мумкин.
20-модда. Администрациянинг Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари билан алоқалари
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотларининг, мансабдор шахсларнинг фаолиятини қонунчилик ҳужжатларига биноан мувофиқлаштириш ва унинг натижадорлигини баҳолашни ташкил этиш Администрация томонидан амалга оширилади.
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотларининг, мансабдор шахсларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш доирасида:
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотларининг, мансабдор шахсларнинг фаолияти самарадорлигини таҳлил қилади, соҳаларга оид давлат сиёсатини амалга ошириш мониторингини олиб боради;
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотлари мансабдор шахсларининг ҳисоботларини ўз ваколатлари доирасида кўриб чиқади, уларнинг фаолиятини баҳолайди ва унинг самарадорлигини ошириш бўйича чора-тадбирларни белгилайди;
Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотларининг, мансабдор шахсларнинг фаолиятини такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлайди ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентига киритади.
Администрация Ўзбекистон Республикаси Президентига бевосита бўйсунувчи (ҳисобдор) давлат органлари ва ташкилотларининг, мансабдор шахсларнинг фаолиятини қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа йўналишлар бўйича ҳам мувофиқлаштиради.
21-модда. Администрациянинг давлат органлари ва ташкилотларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари билан алоқалари
Давлат органлари ва ташкилотларида коррупцияга қарши курашиш самарадорлигини ошириш, манфаатлар тўқнашувининг ҳамда коррупциявий ҳолатларнинг олдини олиш чораларини кучайтириш мақсадида ташкил этиладиган давлат органлари ва ташкилотларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари фаолияти Администрациянинг Комплаенс хизмати томонидан мувофиқлаштирилади.
Республика даражасидаги давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат бўйича ўринбосарлари (маслаҳатчилари) Администрация Раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади ҳамда улар ўз фаолияти давомида Администрациянинг вакили мақомига эга бўлади.
Администрация Комплаенс хизматининг давлат органлари ва ташкилотларининг комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари билан алоқалари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартибда ҳамда «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ амалга оширилади.
3-боб. Администрациянинг мансабдор шахслари, бошқарув ва хизматчи ходимлари фаолиятининг кафолатлари
22-модда. Администрациянинг мансабдор шахсларини, бошқарув ва хизматчи ходимларини моддий рағбатлантириш
Администрация мансабдор шахсларининг, бошқарув ва хизматчи ходимларининг иш ҳақи лавозим маошидан ҳамда қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа тўловлардан иборатдир.
Администрациянинг мансабдор шахсларини, бошқарув ва хизматчи ходимларини моддий рағбатлантириш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
23-модда. Администрация мансабдор шахсларининг, бошқарув ва хизматчи ходимларининг ижтимоий таъминоти
Администрациянинг мансабдор шахсларига, бошқарув ва хизматчи ходимларига ҳақ тўланадиган йиллик таътиллар берилади.
Администрациянинг ишлаш учун бошқа ҳудудлардан таклиф қилинган ҳамда Тошкент шаҳрида уй-жойга эга бўлмаган мансабдор шахсларига, бошқарув ва хизматчи ходимларига лавозимда бўлиш вақтида заруратга кўра, уларнинг аризасига биноан хизмат уй-жойи берилади.
Администрациянинг мансабдор шахсларини, бошқарув ва хизматчи ходимларини ижтимоий ҳимоя қилиш тизими кафолатланган тиббий ёрдамдан ҳамда санаторий-соғломлаштириш хизматларидан ушбу мансабдор шахслар, ходимлар ва уларнинг оила аъзолари (турмуш ўртоғи, фарзандлари ва ота-онаси) томонидан фойдаланиш ҳамда бошқа ижтимоий ёрдам кўрсатиш орқали амалга оширилади.
Администрациянинг мансабдор шахслари, бошқарув ва хизматчи ходимлари учун аввалги иш жойида берилган ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба (малака) даражалари, малака тоифалари, дипломатик даражалар ва бошқалар) учун берилган устамалар ва қўшимча тўловлар сақлаб қолинади.
Администрация мансабдор шахсларининг, бошқарув ва хизматчи ходимларининг Администрациядаги узоқ муддатли хизматлари учун қўшимча устамалар белгилашда уларнинг бошқа органлар, ташкилотлар ва муассасалардаги иш стажи (хизмат даври) инобатга олинади.
Администрациянинг мансабдор шахслари, бошқарув ва хизматчи ходимлари аввалги иш жойи бўйича ходимлар учун белгиланган барча имтиёзлар, моддий ва ижтимоий ҳимоя чораларидан Администрация таркибий бўлинмаларида амалда бўлган меҳнат шароитлари ҳисобга олинган ҳолда ҳамда лавозим маоши ва бошқа тўловлар миқдорлари сақланган ҳолда фойдаланади.
Администрациянинг таркибий бўлинмаларида ишланган давр ҳарбий ва махсус унвонларни (мартаба (малака) даражаларини, малака тоифаларини, дипломатик даражаларни ва бошқаларни) олиш учун зарур бўлган иш стажига қўшилади.
Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Администрациянинг мансабдор шахслари, бошқарув ва хизматчи ходимлари учун қўшимча ижтимоий таъминот чоралари белгиланиши мумкин.
24-модда. Администрациянинг мансабдор шахсларини ва бошқарув ходимларини ҳуқуқий жиҳатдан ҳимоя қилиш кафолатлари
Администрациянинг мансабдор шахслари ва бошқарув ходимлари ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариши чоғида давлат ҳимоясида бўлади.
Администрация мансабдор шахсларининг ва бошқарув ходимларининг ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришига монелик қилиш, уларнинг шаъни ва қадр-қимматини ҳақорат қилиш, уларга нисбатан таҳдид ёки зўрлик қилиш, ўз фаолиятини амалга ошириши муносабати билан уларнинг ҳаётига, соғлиғига ва мол-мулкига тажовуз қилиш қонунда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.
Администрациянинг мансабдор шахсларига ва уларнинг оила аъзоларига (турмуш ўртоғига, фарзандларига ва ота-онасига) умрбод, Администрациянинг бошқарув ходимларига Администрациядаги фаолияти даврига Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланган тартибда биометрик дипломатик паспортлар берилади.
Администрациянинг мансабдор шахслари ва бошқарув ходимлари ҳамда уларнинг оила аъзолари (турмуш ўртоғи, фарзандлари ва ота-онаси) хавфсизлигини таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган тартибда амалга оширилади.
25-модда. Администрация мансабдор шахсларининг ва бошқарув ходимларининг дахлсизлик кафолатлари
Администрациянинг мансабдор шахслари ва бошқарув ходимлари дахлсизликка ҳамда иммунитетга эга бўлади.
Администрация мансабдор шахсларининг ва бошқарув ходимларининг дахлсизлиги уларнинг ва улар оила аъзоларининг (турмуш ўртоғининг, фарзандларининг ва ота-онасининг) шахсий ҳаётига, турар жойига, хизмат хонасига, улар фойдаланадиган шахсий ва хизмат транспорт воситасига ҳамда алоқа ва коммуникация воситасига, хат-хабарларига, ёзишмаларига, электрон маълумотларига, уларга тегишли ашёлар ва ҳужжатларга нисбатан татбиқ этилади.
Администрациянинг мансабдор шахсларига нисбатан жиноят иши қўзғатишга, уларни жиноий жавобгарликка тортишга, уларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини чеклайдиган бошқа ҳар қандай процессуал мажбурлов чораларини қўллашга, тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширишга, суриштирув, тергов ҳаракатлари ўтказишга ёки маъмурий қамоқ жазо чорасини қўллашга йўл қўйилмайди.
Администрациянинг бошқарув ходимлари ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш ҳамда ваколатларини амалга ошириш билан боғлиқ ҳолда қабул қилган қарорлари, содир этган ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги, билдирган фикрлари ва берган кўрсатмалари учун жиноий, маъмурий ёки фуқаровий жавобгарликка тортилмайди.
Администрацияда ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш ҳамда ваколатларини амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун Администрациянинг бошқарув ходимларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёзма розилигисиз жиноят ишини қўзғатиш, уларни жиноий жавобгарликка тортиш, уларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини чеклайдиган бошқа ҳар қандай процессуал мажбурлов чораларини қўллаш, тезкор-қидирув фаолиятини амалга ошириш, суриштирув, тергов ҳаракатлари ўтказиш ёки суд тартибида маъмурий жазо ва ҳуқуқий таъсир чораларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Администрациянинг бошқарув ходими Администрацияда ишлаб турганида ва (ёки) ишдан бўшатилганидан кейин унга нисбатан жиноят иши фақат Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан қўзғатилиши мумкин.
Администрациянинг бошқарув ходимига нисбатан Администрацияда ишлаб турганида ва (ёки) ишдан бўшатилганидан кейин қўзғатилган жиноят иши Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судловига тегишлидир.
Администрациянинг мансабдор шахслари, бошқарув ва хизматчи ходимлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи ваколатли давлат органлари томонидан махфийлик асосида ҳамкорликка жалб қилиниши, шу жумладан Администрациядан бўшатилганидан кейин ҳам жалб қилиниши тақиқланади.
Администрациянинг мансабдор шахслари ушбу Конституциявий Қонунда белгиланган дахлсизлик ва иммунитетни Администрациядан бўшатилганидан кейин умрбод, бошқарув ходимлари эса Администрациядан бўшатилганидан кейин беш йил давомида сақлаб қолади.
Ушбу моддада белгиланган қоидаларни бузган ҳолда олинган далиллар қонун ҳужжатларини бузган ҳолда олинган деб ҳисобланади
ва номақбул далиллар деб топилади.
Қонунчилик ҳужжатларига ушбу моддада назарда тутилган дахлсизликка оид қоидаларни бекор қилишга, оғирлаштиришга ёки дахлсизлик қўлланиладиган шахсларнинг ҳолатини ёмонлаштиришга олиб келадиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган тақдирда, бундай ўзгартиришлар Администрациянинг ушбу Конституциявий Қонунда белгиланган қоидалар қўлланиладиган мансабдор шахсларига ва бошқарув ходимларига нисбатан татбиқ этилмайди, шу жумладан улар Администрациядан бўшатилганидан кейин ҳам татбиқ этилмайди.
26-модда. Администрациянинг мансабдор шахсларини ва бошқарув ходимларини ишга жойлаштириш кафолатлари
Администрациянинг мансабдор шахслари ва бошқарув ходимлари Администрациядаги лавозимидан озод этилган ҳолларда уларга Администрацияга ишга келгунига қадар эгаллаб турган аввалги лавозимидан камида бир поғона юқори даражадаги лавозим берилади, аввалги лавозимидан юқори лавозим мавжуд (бўш) бўлмаганда эса аввалги лавозимига тенг лавозими ёки уларнинг мутахассислиги ҳисобга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикаси давлат органлари ва ташкилотларидаги камида бир поғона юқори ёки тенг даражадаги лавозим биринчи навбатда берилади, бундан сайланадиган ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари ва қарорлари билан тайинланадиган лавозимлардан Администрацияга ишга ўтганлик, меҳнат интизомини бузганлик учун ишдан бўшатилиш ҳоллари мустасно.
4-боб. Якунловчи қоидалар
27-модда. Администрациянинг фаолиятини молиялаштириш
Администрациянинг фаолияти Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари, шунингдек қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади.
Администрацияда бюджетдан ташқари жамғармалар тузилиши мумкин, уларни шакллантириш ва улардан фойдаланиш тартиби қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
Администрация қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда шакллантириладиган хизмат уй-жой фондига эга бўлиши мумкин.
Администрация ўз фаолиятини амалга ошириш учун ахборот-коммуникация тизимларини ва ахборот базаларини, шунингдек ахборотнинг ҳимоя воситаларини, шу жумладан криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқади, яратади ҳамда улардан фойдаланади, Ўзбекистон Республикаси давлат органлари ва ташкилотларининг шу каби тизимларидан ва ахборот базаларидан Администрация ишини самарали равишда амалга ошириш мақсадида, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда фойдаланади.
28-модда. Администрацияда маълумотларни ҳимоя қилиш
Администрацияда давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларнинг ҳимоя қилиниши, шу жумладан криптографик воситаларни қўллаган ҳолда техник жиҳатдан ҳимоя қилиниши таъминланади.
Администрацияда махфий иш юритиш давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади. Бунда Администрацияда махфийлик режимини таъминлаш, унга риоя этилиши устидан назоратни ташкил этиш ҳамда тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларини бажариш юзасидан текшириш тадбирларини ўтказиш Администрациянинг Комплаенс хизмати томонидан амалга оширилади.
29-модда. Администрациянинг ҳужжатлари устидан, Администрация мансабдор шахсларининг, бошқарув ва хизматчи ходимларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан шикоят қилиш
Администрациянинг ҳужжатлари устидан, Администрация мансабдор шахсларининг, бошқарув ва хизматчи ходимларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан қонунда белгиланган тартибда шикоят қилиниши мумкин.
30-модда. Администрация тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Администрация тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
31-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш
1. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги 913–XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 9, 320-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 241-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 418-модда; 2007 йил, № 4, 163-модда, № 9, 420-модда; 2008 йил, № 12, 640-модда; 2013 йил, № 12, 350-модда; 2014 йил, № 4, 86-модда, № 5, 130-модда; 2015 йил, № 6, 228-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 8, 383-модда, № 9, 510-модда, № 12, 772-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда; 2019 йил, № 1, 4-модда, № 11, 792-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 9, 537-модда; 2021 йил, № 1, 3, 7, 13-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 12, 1198-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 570, 577-моддалар, № 10, 984-модда; 2023 йил, № 1, 2-модда, № 10, 794-модда, № 12, 1003-модда; 2024 йил, № 8, 823-модда, № 10, 1075-модда; 2026 йил, № 4, 365-модда) 21-моддасининг тўртинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикасининг Президенти билан келишилган ҳолда» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикасининг Президенти томонидан белгиланадиган тартибда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
2. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 29 августда қабул қилинган «Давлат солиқ хизмати тўғрисида»ги 474–I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 232-модда; 1998 йил, № 5–6, 102-модда; 1999 йил, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 7–8, 217-модда; 2001 йил, № 5, 89-модда, № 9–10, 182-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 5, 67-модда; 2004 йил, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 5, 152-модда, № 9, 312-модда, № 12, 415-модда; 2006 йил, № 10, 536-модда; 2007 йил, № 12, 608-модда; 2008 йил, № 12, 640-модда; 2009 йил, № 12, 474-модда; 2010 йил, № 9, 336-модда; 2012 йил, № 4, 105-модда; 2014 йил, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 12, 385-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 12, 773-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4-моддалар; 2019 йил, № 1, 1, 5-моддалар, № 2, 47-модда, № 3, 166-модда, № 5, 267-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 215-модда; 2026 йил, № 6, 625-модда) 10-моддасининг иккинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган тартибда лавозимга» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
3. Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 25 декабрда қабул қилинган «Тезкор-қидирув фаолияти тўғрисида»ги ЎРҚ–344-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 12, 335-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда; 2017 йил, № 9, 506-модда, № 10, 605-модда; 2019 йил, № 1, 5-модда, № 2, 47-модда, № 9, 589-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 12, 689-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 6, 524-модда; 2024 йил, № 3, 244-модда) 17-моддасининг иккинчи қисми «судьялар» деган сўздан кейин «Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг ходимлари» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
4. Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 16 сентябрда қабул қилинган «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги ЎРҚ–407-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2016 йил, № 9, 272-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда; 2019 йил, № 2, 47-модда, № 5, 267-модда, № 9, 588, 591-моддалар, № 10, 674-модда, № 12, 891-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 466-модда, № 6, 570-модда, № 10, 984-модда; 2023 йил, № 7, 537-модда; 2024 йил, № 3, 244-модда, № 9, 958, 964-моддалар, № 11, 1291-модда; 2025 йил, № 12, 1329-модда; 2026 йил, № 1, 2-модда, № 4, 355-модда, № 5, 499-модда) 14-моддасининг иккинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган тартибда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
5. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 20 апрелда қабул қилинган «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги ЎРҚ–682-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 4, 288-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 8, 788-модда, № 10, 983-модда; 2023 йил, № 8, 629-модда, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 109-модда, № 9, 955-модда, № 10, 1075, 1076-моддалар; 2025 йил, № 4, 516-модда; 2026 йил, № 3, 256-модда) қуйидаги қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин:
1) 6-модда:
қуйидаги мазмундаги олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Раҳбарининг фармойишлари»;
олтинчи, еттинчи ва саккизинчи хатбошилари тегишинча еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
2) қуйидаги мазмундаги 121-модда билан тўлдирилсин:
«121-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Раҳбарининг фармойишлари
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг Раҳбари Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари, фармойишлари ва топшириқлари асосида ҳамда уларнинг ижросини, Администрациянинг фаолиятини самарали ташкил этиш учун Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудидаги барча давлат органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, мансабдор шахслар томонидан бажарилиши мажбурий бўлган фармойишлар қабул қилади»;
3) 16-модданинг учинчи қисми «Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари» деган сўзлардан кейин «Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Раҳбарининг фармойишлари» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
4) 36-модда:
қуйидаги мазмундаги олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Раҳбарининг фармойишларига нисбатан – Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Раҳбари»;
олтинчи – тўққизинчи хатбошилари тегишинча еттинчи – ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.
6. Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 25 октябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида»ги ЎРҚ–982-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2024 йил, № 10, 1081-модда; 2025 йил, № 12, 1327-модда; 2026 йил, № 4, 365-модда) 20-моддасига қуйидаги ўзгартиришлар ва қўшимча киритилсин:
еттинчи қисм қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Республика ижро этувчи ҳокимият органларининг раҳбарлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади»;
қуйидаги мазмундаги саккизинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Республика ижро этувчи ҳокимият органлари раҳбарларининг ўринбосарлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган тартибда лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади»;
саккизинчи – ўн учинчи қисмлар тегишинча тўққизинчи – ўн тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин.
32-модда. Ушбу Конституциявий Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Конституциявий Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
33-модда. Қонунчиликни ушбу Конституциявий Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Конституциявий Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Конституциявий Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
34-модда. Ушбу Конституциявий Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Конституциявий Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти
Ш. Мирзиёев
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 