Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
25 Май, 2026   |   7 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:17
Қуёш
04:56
Пешин
12:25
Аср
17:30
Шом
19:48
Хуфтон
21:20
Bismillah
25 Май, 2026, 7 Зулҳижжа, 1447

Ўз уйимизда жума намозини ўқисак бўладими?

19.03.2020   6582   3 min.
Ўз уйимизда жума намозини ўқисак бўладими?

Бисмиллаҳир роҳманир роҳим.

Аллоҳ таолога ҳамду сано, Пайғамбаримиз ва саҳобаларига салоту саломлар бўлсин!

Бир неча кунлардан бери юртимизда Коронавируси тарқалишини олдини олиш мақсадида кенг миқёсда чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Шу жумладан Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар кенгаши фатвоси билан жорий йилнинг 16 мартидан бери беш вақт жамоат намозлари ва жума намозига жамланмаслик, балки намозларни уйда адо этиш жорий этилди.

Эртага жума куни бўлиши муносабати билан: “Жума намозини ўйда ўқисак бўладими?” – деган саволлар кўпайди. Бунга жавобан айтамизки, шу кунларда аксар мусулмон юртларининг халқаро ва маҳаллий фатво уюшмалари, уламолари мўмин-мусулмонларнинг жонларини омон сақлаш учун масжидларда йиғилмаслик, хавф ўтиб кетгунча ибодатларни уйда адо этиб туриш қарорига келишган. Бунга етарлича асос борлигини ва масала жиддий эканлигини эслатишган. Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар кенгаши фатвосида ҳам жума намози ўрнига уйда пешин намози адо этилиши айтилган.

Фиқҳий манбаларимизга мурожаат қиладиган бўлсак, жума намози дуруст бўлиши учун жума намозига давлат бошлиғи ёки унинг ўринбосари томонидан умумий рухсат (изни омма) бўлиши, жума намозини одамларга муфтий томонидан тайинланган киши адо қилиб бериши керак. Демак, жума намозини уйда ўқилганда мана шу шартлар топилмайди, натижада намоз дуруст бўлмайди. Бу ҳақида муҳаққиқ олим Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ шундай дейдилар:

والإِذْنُ العَامُّ) أي وشرط لأدائها الإذن العامّ لأنها من شعائر الإسلام، فيجب إقامتها على وجه الاشتهار بين الأنام)

яъни: “Жумани адо қилиш учун умумий рухсат (изни омма) бўлиши шарт қилинган. Чунки жума – Ислом шиорларидан бири. Уни одамлар орасида очиқчасига қоим қилиш шарт бўлади” (“Фатҳу бобил иноя” китоби).

Бу мавзуда Ибн Обидин раҳимаҳуллоҳ шундай дейдилар:

الْإِذْنُ الْعَامُّ وَهُوَ أَنْ تُفْتَحَ أَبْوَابُ الْجَامِعِ وَيُؤْذَنَ لِلنَّاسِ ، حَتَّى لَوْ اجْتَمَعَتْ جَمَاعَةٌ فِي الْجَامِعِ وَأَغْلَقُوا الْأَبْوَابَ وَجَمَعُوا لَمْ يَجُزْ

яъни: “Умумий рухсат – жоме масжиди очилиб, одамлар киришига рухсат бўлишидир. Ҳатто, агар масжидда бир жамоат йиғилиб, эшикни ёпиб олиб жумъа намозини ўқисалар, намозлари дуруст бўлмайди” (“Раддул муҳтор” китоби).

Эътибор берилса, бу масалада, умумий рухсат бўлмаганда, ҳатто бир жамоат масжидга кириб, ўзларича жума ўқисалар ҳам, намозлари дуруст бўлмаслиги баён қилинмоқда.

Хулоса ўрнида айтамизки, ҳозирги шароитда ҳаммамиз иттифоқ бўлиб, шариатимиз кўрсатмаларига амал қилишимиз, Аллоҳ таолонинг синов-имтиҳонларидан гўзал суратда ўтишга ҳаракат қилишимиз лозимдир. Нафл ибодатлар, тиловати Қуръон, дуо-тасбеҳлар, қийин шароитда қолганларга хайру эҳсон қилиш каби Аллоҳ таолога хуш келадиган амалларни кўпайтирайлик. Бошимизга келган синовни ҳам савоб ишлаш учун ғанимат фурсат, деб билайлик. Шоядки, Аллоҳ таоло тез кунларда фазилатли, катта жамоатларда намозларни адо қилишни насиб айласа, халқимизга хотиржамликни қайтарса. Аллоҳ таоло дунё мусулмонлари, жумладан халқимиздан турли бало-офатларни узоқ қилсин! Омин!

 Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Инсон қадрини улуғлаш ва саховатнинг юксак намунаси

22.05.2026   7842   4 min.
Инсон қадрини улуғлаш ва саховатнинг юксак намунаси

Муносабат

Юртимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар ва туб янгиланишлар замирида эзгу мақсад — инсонни улуғлаш, унинг дарду ташвишлари билан яшаш ғояси мужассамдир. Айниқса, диний-маърифий соҳага, миллий ва диний қадриятларимизни тиклашга қаратилаётган юксак эътибор ҳамда “Инсон қадри учун” тамойили халқимиз қалбида эртанги кунга бўлган ишончни, Яратганнинг берган неъматларига шукроналик ҳиссини янада мустаҳкамламоқда.

Мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш, аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш, жамиятда меҳр-оқибат, саховат ва ҳамжиҳатлик муҳитини мустаҳкамлаш давлат сиёсатининг устувор йўналишига айланди. Олийжаноб, халқчил ва савобли ушбу тамойиллар, айниқса, имон-эътиқод, эзгулик фазилатлари янада жўш урадиган муборак кунларда, қутлуғ Қурбон ҳайити айёми арафасида ўзгача бир тароват ва амалий ифода касб этмоқда.

Давлатимиз Раҳбари томонидан эҳтиёжманд аҳолини ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан янада қўллаб-қувватлаш юзасидан янги таклифлар тақдимоти билан танишилиб, 690 миллиард сўм маблағ ажратилишини маъқуллаганлари бутун юртдошларимизни янада тўлқинлантириб юборди. Давлат кучи ва эътибори билан ажратилган бу катта маблағнинг айнан "Вақф" фонди ҳисобидан йўналтирилиши бизнинг зиммамизга улкан, шарафли масъулият юклайди. Бу ишонч фонднинг ҳар бир ходимидан ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ ғайрат, фидойилик талаб этади.

Халқнинг омонати бўлган бу маблағларни Муҳтарам Президентимиз таъкидлаганларидек, тўлиқ шаффоф, адолатли ва манзилли тарзда ўз эгаларига етказиш учун бор куч-ғайратимизни сафарбар этамиз. Зеро, бу хайрия ишлари шунчаки кўрсаткичлар учун эмас. Уларнинг замирида минглаб хонадонларга қайта кириб келадиган умид ва қувонч мужассам.

Мазкур маблағлар ҳисобидан оғир ва ногиронликни келтириб чиқарувчи касалликларга чалинган 10 минг нафар болада мураккаб жарроҳлик амалиётлари ўтказилади. Бу дегани, 10 минг оиланинг қайта бахтга эришиши, оналар кўзидаги ёшнинг тинишидир. Шунингдек, 2,3 минг нафар онкологик, гематологик ва онкогематологик ташхиси қўйилган беморларни тиббий текширувдан ўтказиш, даволаш ва жарроҳлик амалиётлари харажатлари, шу жумладан, камида 350 нафар оғир беморда жигар ва буйрак кўчириш амалиёти харажатлари тўлиқ қоплаб берилади. Кўрсатилаётган бу саховатлар доирасида ижтимоий ҳимояга муҳтож, етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган, шунингдек, Ватан сарҳадларини ҳимоя қилиш йўлида қурбон бўлган қаҳрамонларимизнинг 8 минг нафардан зиёд фарзандлари алоҳида эътиборга олиниб, уларнинг омонат ҳисобварақларига 200 АҚШ доллари миқдорида пул маблағлари ўтказиб берилиши фарзандларимиз бизга омонат, деган улуғ ғоянинг амалий исботидир.

Шу билан бирга, давлат таъминотидаги оилалар, ўзгалар парваришига муҳтож бўлган ёлғиз яшовчи ҳамда ёлғиз кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар озиқ-овқат тўпламлари билан таъминланиши, ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳоли тоифалари учун эҳсон дастурхонлари ёзилиши, зиёратгоҳлар ва диний таълим ташкилотларида қурбонлик тадбирларининг ўтказилиши байрам шукуҳини ҳар бир хонадонга олиб киради.

Муқаддас ислом динида инсонларга яхшилик қилиш билан бирга, Аллоҳнинг уйларини обод этиш, ўтганларнинг қабрларини зиёратгоҳга айлантириш энг улуғ савобли амаллардан саналади. Давлат раҳбари томонидан кўрсатилган бу галги ғамхўрлик доирасида диний-маърифий соҳа алоҳида эътиборда тутилиб, жойлардаги 500 та масжидда аҳоли учун қулай шароитлар яратиш мақсадида замонавий таҳоратхоналар қурилиши, реконструкция қилиниши ва таъмирланиши, шунингдек, қабристонлар обод этилиши ушбу эзгу ишларнинг ниҳоятда гўзал ва узвий давоми бўлди.

Муҳтарам Президентимиз ушбу тадбирларнинг шаффоф ва манзилли ташкил этилиши зарурлигини алоҳида таъкидлаб, мутасаддиларга тегишли топшириқларни бердилар.

Ҳадиси шарифда: "Ким бир мўминнинг дунёвий ташвишларидан бирини аритса, Аллоҳ таоло унинг қиёмат кунидаги ташвишларидан бирини аритади", деб марҳамат қилинади. Бугун юртимизда давлат даражасида олиб борилаётган бу тизимли саховат ва мурувват тадбирлари айни шу илоҳий даъватнинг жамиятдаги жонли намунасидир. Тинчлик ва осойишталик ҳукм сурган юртга мана шундай барака ва хайр-саховат ярашади.

"Вақф" хайрия жамоат фонди жамоаси мана шундай улуғвор жараёнларда халқимизга хизмат қилиш йўлида бор куч ва имкониятларини ишга солиб, зиммадаги масъулиятли вазифани юксак ғайрат ва виждон амри билан адо этишга киришган. Зеро, инсон қадри улуғланган юртда ҳамиша барака, тинчлик ва тараққиёт бардавом бўлади. Илоҳим, юртимиз тинч, халқимиз фаровон, муборак айёмлар қутлуғ бўлсин!

 

Зайниддин ЭШОНҚУЛОВ,

Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари,

"Вақф" хайрия жамоат фонди раиси

 

МАҚОЛА