Муқаддас динимизда тинчликка ва кишиларнинг осойишталигига раҳна соладиган барча ишлар бузғунчилик-фасод ишлардан саналади. Қуръони Каримнинг Бақара сураси 205-оятида “Ва ҳолбуки, Аллоҳ фасодни хуш кўрмас” дейилган.
Террорчилик ва ақидапарастлик бегуноҳ одамларнинг қони тўкилишига олиб келади. Муқаддас Ислом динимизда бундай ишлар қатъий ман этилиб, Қуръонда “Ким бир жонни ноҳақдан ёки ер юзида фасод қилмаса ҳам ўлдирса, худди ҳамма одамларни ўлдирган бўлади” (Моида, 32) дея қатъий қораланган.
Бугунги бузғунчи оқимларнинг асосий дастак қилиб ушлаган нарсаси шуки, улар шариат амалларини тўла-тўкис бажармаган бошқа мусулмонларга нисбатан «қозиликни» даъво қилиб, «мунофиқ» ва «муртад» деб ҳукм чиқаришдан тап тортмайдилар. Ҳадисда, «Кимки мўмин кишини «кофирсан» деб ҳақоратласа, гўёки унинг қонини тўкканчалик гуноҳ қилган бўлади», дейилади. Яъни, ҳеч бир одамга мусулмон инсонни «кофир», деб ҳукм чиқариш ҳуқуқи берилмаган.
Ҳанафийлик мазҳаби асосчиси Имом Аъзам Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ ушбу масалада қуйидаги қатъий хулосани берганлар: «Бирор мусулмонни қилган гуноҳи сабабли кофирга чиқармаймиз, гарчи у кабира гуноҳ бўлса ҳам, башарти уни ҳалол деб эътиқод қилмаган бўлса».
Юрти ва миллатига хиёнат қилишлик, бегуноҳ одамларнинг қонини тўкиш оғир гуноҳ бўлиб, бундай кимсалар илоҳий омонатга амал қилмаган бўлади. Бақара сураси, 191-оятда “Фитна қатл этишдан ёмонроқдир”, «Нисо» сураси, 59-оятида эса “Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган ишбошиларга итоат қилинг”, деган кўрсатма мавжудлигини инобатга олсак, Ислом шариатида итоатсизлик қаттиқ жазога лойиқ ҳисобланишини англаш мумкин.
Бир нарса аниқки, биз мусулмонларга ҳеч қачон бўлиниш, талашиб-тортишиш фойда бермаган, фойда бермайди ҳам. Зеро Аллоҳ таоло ўзининг каломида: “Барчангиз Аллоҳнинг ипини маҳкам тутинг ва бўлиниб кетманг”,(Оли Имрон, 103-оят ) деб марҳамат қилган. Талашиб тортишиш, фирқаларга бўлиниш туфайли ғайридинларга кулги бўлиш, мусулмонларнинг куч-қувватлари йўқ бўлиши юзага келади.
Дунё мусулмонларининг 92,5 % ини «Аҳли суннат вал-жамоат» ташкил этади. Иккита ақидавий (Ашъарий ва Мотуридий) мазҳаб асосидаги тўрт мўътабар фиқҳий мазҳаб (Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳнинг Ҳанафий, Имом Молик раҳимаҳуллоҳнинг Моликий, Имом Шофеъий раҳимаҳуллоҳнинг Шофеъий, Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳнинг Ҳанбалий мазҳаблари)га амал қилувчи мусулмонлар «Аҳли суннат вал-жамоат»дир. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Умматим залолат узра жам бўлмайди», — деганлар. Демак, ўша янги пайдо бўлган бир тутам фирқалар дунё мусулмонларининг деярли барчасига хилоф иш тутмоқдалар. Шу ўринда пул ишлаб келиш илинжида Хорижга кетаётган баъзи ёшларимиз диний-экстремистик оқимларга қўшилиб қолаётганини таъкидлаш лозим. Айрим ёшлар чет мамлакатларда мутаассибларнинг таъсирида “жиҳодий жамоа” тузиб, оила, маҳалла ва юртга хиёнат йўлига ўтган ҳолатлари кузатилмоқда. Шунинг учун, ёшларимиз қаерда ва нима билан шуғулланиб пул топаётганини назорат қилишимиз, маҳаллада ҳушёр бўлишимиз, керак бўлса, тергаб туришимиз лозим.
Биз ёшларимиз онги ва руҳиятини заҳарли мафкуралардан қатъият билан ҳимоя қилсак, ҳар қандай ғаразгўй кучлар мамлакат мустақиллиги ва унинг порлоқ келажагига раҳна сола олмайди. Бу, жамиятимиз, шу юрт, шу Ватанни муқаддас деб билган ҳар бир фуқаро олдида турган асосий вазифадир.
Аминов Ҳамдам
Янгиариқ тумани Муҳаммад саид масжиди имом-хатиби
Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.
Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.
Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.
Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.
Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.
Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.
Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.
Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.
Интернет манбалари асосида тайёрланди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws