Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Январ, 2026   |   24 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:47
Пешин
12:37
Аср
15:35
Шом
17:20
Хуфтон
18:38
Bismillah
13 Январ, 2026, 24 Ражаб, 1447

Ғордаги воқеа

15.11.2019   21924   3 min.
Ғордаги воқеа

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага ҳижрат қилиб бораётганларида ҳамроҳлари Абу Бакр розияллоҳу анҳу билан Савр ғорига беркинишди. Кофирлар уларнинг изларидан қидириб, ғор оғзигача етиб келишди. Изқувар “Оёқ излари шу ерга келганда тугаган”, яъни ғор оғзига келганда тўхтаган деди.

Ичкарида Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу “Агар улардан бири оёқлари турган ерга қараса, бизни кўриб қолади” деб хавотир олганларида, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишига “Эй Абу Бакр, учинчиси Аллоҳ бўлган икки киши ҳақида гумонингиз қандай?” дедилар. (Имом Бухорий, Имом Муслим, Аҳмад, Ибн Абу Шайба, Ибн Абу Осим, Табарий ривоятлари)

Аллоҳ таоло ғордаги ушбу ҳодиса ҳақида Қуръони Каримда шундай марҳамат қилган:

إِلاَّ تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُواْ ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللّهَ مَعَنَا فَأَنزَلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُواْ السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

“Агар сиз унга ёрдам бермасангиз, батаҳқиқ, Аллоҳ унга, куфр келтирганлар уни икки кишининг бири бўлган ҳолида чиқарганларида, нусрат берди. Улар икковлон ғорда турганларида, у шеригига, хафа бўлма, Аллоҳ, албатта, биз билан, деди. Бас, Аллоҳ унинг устидан Ўз сокинлигини нозил қилди ва сиз кўрмаган лашкарлар билан қўллади. Куфр келтирганлар калимасини паст қилди. Аллоҳнинг калимаси эса, ўзи юқори. Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир” (Тавба сураси, 40-оят).

Албатта, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳамроҳлари Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг эътиборларини Аллоҳ улар билан бирга эканига, уларни У Зотнинг инояти ўраб турганига, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло бандаларига кўринмайдиган Зотлиги, шу боис ким Аллоҳ таолонинг инояти остида бўлса, уни ҳеч ким кўра олмаслигига, шу сабабли мушриклар, кофирлар ғор ичига ҳар қанча назар солмасинлар, улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ва Абу Бакр розияллоҳу анҳуни ҳаргиз кўра олмасликларига қаратмоқчи бўлдилар.

Кофирларни ғорга киришдан ўргимчак уяси ёки кабутар тухуми тўсгани йўқ, балки Аллоҳнинг Ўзи тўсди. Агар мушриклар “Муҳаммад бу ғорга беркиниши ақлга тўғри келмайди” деган тақдирда ҳам, ғорда ҳеч ким йўқлигига кўнгиллари хотиржам бўлиши учун у ерга кириб кўришган бўларди. Лекин Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло ўйлар ва ақллар устидан Ўзи ҳокимлик қилиб, Ўзи идора қилувчидир. Шу боис Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло ғор оғзигача излаб келган мушрикларнинг хаёлларига ғорга кириб чиқиш фикрини келтирмади. Мабодо улар ғор ичига кирган тақдирда ҳам Аллоҳ таоло Ўзининг Расули ва Расулининг ҳамроҳи Абу Бакр розияллоҳу анҳу билан бирга бўлгани учун мушриклар барибир кўра олишмаган бўларди!

 

Шайх Муҳаммад Мутаваллий Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг “Саҳобалар ва солиҳлар қиссаси” китоби асосида

Нозимжон Ҳошимжон тайёрлади

Сийрат ва ислом тарихи
Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Мир Араб”да Шайх Юсуфхон тўра Шокиров ёд этилди

13.01.2026   1763   2 min.
“Мир Араб”да Шайх Юсуфхон тўра Шокиров ёд этилди

Бухоро шаҳридаги Мир Араб ўрта махсус ислом таълим муассасасида таниқли уламо, шайх Юсуфхон тўра Шокиров таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан “Юсуфхон тўра Шокиров – умрини ислом маърифатига бағишлаган аллома” мавзусида маънавий-маърифий тадбир ташкил этилди.

 

 

Давра суҳбатида таълим муассасаси маънавий-маърифий ишлар бўйича мудир ўринбосари А.Нажмиддинов, Бухоро давлат университети Филология факультети ўқитувчиси А.Ҳамидов, мадраса устозлари ва талабалар иштирок этдилар.

 

 

Тадбир давомида сўзга чиққанлар алломанинг ибратли ҳаёт йўли ва илмий мероси ҳақида тўхталиб ўтдилар. Таъкидланганидек, Юсуфхон тўра Шокиров 1926 йили Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида таваллуд топган бўлиб, илм йўлидаги дастлабки қадамларини машҳур “Мир Араб” мадрасасида (1948–1954 йиллар) бошлаган. Кейинчалик Мисрнинг дунёга машҳур “Ал-Азҳар” университетида (1955–1961 йиллар) таҳсил олиб, юксак илмий салоҳиятга эга бўлган.

Юсуфхон тўра Шокиров ўз фаолияти давомида нафақат маъмурий масъул лавозимларда ишлаган, балки Мир Араб мадрасаси ва Тошкент ислом институтида кўплаб шогирдлар тарбиялаган.

 

 

Унинг қаламига мансуб:

· “Қиссаси Рабғузий китобидаги оят ва ҳадислар”,

· “Ислом – иймон, эътиқод ва ҳаёт рамзи” каби монографияси,

· “Алишер Навоий асарларининг изоҳли луғати” каби илмий ишлари бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган.

 

 

Тадбирдан кўзланган асосий мақсад — талаба-ёшларни буюк уламоларнинг ҳаёти ва ижоди билан яқиндан таништириш, уларда илмга муҳаббат ва аждодлар меросига ҳурмат туйғусини шакллантиришдан иборат.

Давра суҳбати қизғин савол-жавоблар билан якунланди. Талабалар ўзларини қизиқтирган саволларга мутахассислардан атрофлича жавоб олдилар.

А.Нажмиддинов

 

Идора фаолияти