Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
12 Март, 2026   |   23 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:22
Қуёш
06:40
Пешин
12:38
Аср
16:40
Шом
18:30
Хуфтон
19:42
Bismillah
12 Март, 2026, 23 Рамазон, 1447

Умматимнинг аҳволи нима бўлади?

13.07.2019   12097   4 min.
Умматимнинг аҳволи нима бўлади?

Биз Ислом умматининг[1] деярли охир замон вакиллариданмиз. Биз шу умматнинг бир бўлаги сифатида, биз учун қайғурган, бунинг учун умрини бағишлаган, жони чиқар ҳолида ҳам умматининг аҳволи ташвиши билан бўлган Зотга жонимизни қўйинг майли, муҳаббатимиз қанчалик?

Пайғамбар алайҳиссаломни ҳаммадан ортиқ кўришимизнинг боиси, Пайғамбар алайҳиссалом бутун пайғамбарликлари даврида уммат қайғуси билан яшадилар, умматни ҳақ йўлга бошладилар. Ҳатто жонлари чиқаётганда ҳам умматларини ўйладилар.

Ривоят  қилинадики, “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўлим онларида Жаброил алайҳиссаломдан: “Мендан сўнг умматимнинг аҳволи нима бўлади?” деб сўрадилар. Шунда Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссаломга ваҳий этди: Ҳабибимга хушхабар бер, уммати ичида уни уялтирмайман. Ҳашр кунида у қабрдан энг олдин чиқадиганлардан бўлади ва Маҳшаргоҳда тўпланганларнинг саййиди қилинади. То унинг уммати кирмагунича бошқа умматларга жаннатга кириш ҳаромдир”.

“Ана энди  кўзим қувончга тўлди”, дедилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам” (Имом Табароний ривояти).

Кунларнинг бирида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам йиғладилар. Буни кўрган саҳобалар: “Ё Расулуллоҳ! Сизни нима йиғлатди?”, деб сўрашди. У зот эса: “Биродарларимни соғиндим!”, деб жавоб бердилар. Саҳобалар: “Бизлар биродарларингиз эмасмизми, ё Расулуллоҳ?”, дейишди. Шунда у зот алайҳиссалом: “Йўқ. Сизлар асҳобларимсиз. Биродарларим мендан кейин келадилар, мени кўрмасдан туриб менга имон келтирадилар!”, дедилар.

Мана шунинг учун ҳам Аллоҳ элчисини севиш комил имон рамзига айланди. Анас ибн  Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва  саллам:

لآ يُؤْمِنُ أحدُكم حتّي أحبَّ إليه مِن والده و ولدِه و الناس أجمعين

«Мен унга ота-онасидан, фарзандидан ва одамларнинг барчасидан суюкли бўлмагунимча у комил мўмин бўла олмайсиз», деганлар” (Имом Муслим ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни яхши кўришда саҳобаларга тенг келадигани йўқ эди. Булар ичида эса Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг олдига ҳеч ким туша олмасди[2].

Макка фатҳи куни Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг оталари Абу Қуҳофа мусулмон бўлди. Кўзи ожиз бўлиб қолган бу қариянинг мусулмон бўлиши анча кечиккан эди. Абу Бакр Сиддиқ оталари Исломга кирганини айтиб, байъат қилдириш учун у кишини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб бордилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй Абу Бакр! Кекса отангизни уйда қолдирсангиз бўлар эди. Олдиларига ўзимиз борардик», дедилар. Шунда Абу Бакр Сиддиқ: «Эй Аллоҳнинг Расули, бунга сиз ҳақлироқсиз», дедилар. Ўша кунларда Абу Бакр кўп йиғладилар. Шунда одамлар: «Энг хурсанд бўладиган кунда ҳам йиғлайсизми? Ахир отангиз мусулмон бўлиб, дўзахдан нажот топди-ку?» дейишди.

Абу Бакрнинг жавобларига эътибор беринг.

«Ҳозир отам Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга байъат қилганидан кўра Абу Толиб байъат қилса, кўпроқ хурсанд бўлар эдим. Чунки бундан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кўпроқ хурсанд бўлардилар» (Имом Аҳмад ва Табароний ривояти).

Бу зотлар ўз хурсадчилигидан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хурсандчилигини устун қўйганлар. Шунинг учун бу умматнинг устуни бўлишган.

Биз нима қилмоғимиз керак?

Бунинг учун ахлоқимизни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ахлоқлари каби хулқлантиришимиз, ҳаётимиз, турмуш тарзимиз, оиламизга У Зот соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатларини жорий қилишимиз ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ўгитлари асосида умр ўтказишимиз керак. Буларни ўрганиш учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни танишимиз зарур. Кўришмаганмиз-ку, дейишимиз мумкин. У Зотни танишимиз сийратлари, ҳаёт йўллари ва шамоилларини ўқиб, ўрганиш орқали бўлади. Яна салавотларни кўпайтириш ҳам муҳаббатнинг белгиларидан.

Вақтни қўлдан бой берманг! Сиз илм олиш ёки етказиш учун илк қадамни ташланг, барака Аллоҳдан!

Аллоҳумма солли аълаа саййидинаа Муҳаммад ва аълаа аали саййидинаа Муҳаммад!

Нодирбек НИШОНОВ,

Фарғона шаҳар “Муҳаммад авлиё” масжид имом-ноиби

Манба: Fargonaziyo

Сийрат ва ислом тарихи
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Рамазонда тўғри овқатланиш

12.03.2026   937   4 min.
Рамазонда тўғри овқатланиш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Рамазон ойи — нафақат руҳий покланиш, балки соғлом турмуш тарзини йўлга қўйиш, танани тартибга солиш ва умумий соғлиқни яхшилаш учун айни вақтда яхши имкониятдир. Бу ойда рўза тутиш орқали нафсни тийиш, сабр ва шукр қилиш муҳим бўлса, соғлом овқатланишнинг аҳамиятини ҳам унутмаслик керак. Саҳарлик ва ифторликда тўғри овқатланиш рўзани енгил тутиш, ҳолсизлик, қон шакарининг пасайиши ва ошқозон муаммоларининг олдини олишда муҳим роль ўйнайди.

Саҳарлик рўзага қувват

Саҳарлик кун давомидаги энергия манбаи, рўзадор учун кун бўйи қувват бериб, рўзани енгил тутишга ёрдам беради. Шунинг учун саҳарликни ўтказиб юбориш организмга жуда катта салбий таъсир кўрсатади.

Саҳарликда тавсия этиладиган маҳсулотлар:

  • Мураккаб углеводлар: Сули ёрмаси, қора нон, гречка, овқатни секин ўзига сингдирадиган углеводлар.
  • Оқсилга бой маҳсулотлар: Тухум, творог, қатиқ, йогурт ва бошқа оқсил манбалари.
  • Фойдали ёғлар: Ёнғоқ, бодом, чиа уруғи ва авокадо (қон томирлари учун фойдали).
  • Мева ва сабзавотлар: Банан, хурмо, бодринг, карам, помидор (организмга минерал ва витаминларни таъминлайди).
  • Сув: Кун давомида организм сувга эҳтиёж сезади, шунинг учун етарли миқдорда сув ичиш керак.

Саҳарликда тавсия этилмайдиган маҳсулотлар:

  • Жуда шўр ва аччиқ таомлар: Бу чанқоқни кучайтиради ва ичак фаолиятини бузади.
  • Қовурилган ва ёғли овқатлар: Уларнинг юқори калорияси рўза тутишни қийинлаштиради.
  • Газли ичимликлар: Газли ичимликлар ошқозонни бузади.

Саҳарликни бомдод намозига яқин вақтда, иложи борича кечиктириб истеъмол қилиш суннат ҳисобланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Саҳарликда барака бор”, деганлар.

 

Ифторликни қандай бошлаш керак?

  1. 1-3 дона хурмо ва сув – бу суннатга мувофиқ бўлиб, қондаги шакар миқдорини тезда кўтаришга ёрдам беради ва овқат ҳазм қилишни яхшилайди.
  2. Шўрва ёки салат – овқатни енгил овқатлар билан бошлаш тананинг секинлик билан қайта тикланишини таъминлайди.

 

Ифторликда қўлланиладиган қоидалар:

  • Бирданига кўп овқат еманг – Ошқозоннинг шикастланишини олдини олиш учун, овқатни оз-оздан ва эҳтиёткорлик билан истеъмол қилиш керак.
  • Секин ва яхшилаб чайнаб овқатланинг – бу ошқозонга енгиллик беради ва овқатнинг тўлиқ ҳазм бўлишини таъминлайди.
  • Ширинлик ва қовурилган таомларни чекланг – уларнинг калорияси юқори ва тананинг соғлигини бузади.
  • Ифтордан кейин дарҳол ётиб олманг – овқат ҳазм бўлишини таъминлаш учун вақт бериш керак.

 

Сув ичиш тартиби

Рамазон ойида сув ичиш режасига эътибор бериш жуда муҳим. Сувсизланишнинг олдини олиш учун, ифтор ва саҳарлик оралиғида 1,5–2 литр сув ичиш тавсия этилади. Сувни бир йўла эмас, балки бўлиб-бўлиб ичиш фойдали. Чунки бир вақтда кўп сув ичиш ошқозонга оғирлик қилади.

 

Тўғри саҳарлик ва ифторликнинг фойдали таъсири

Тўғри ташкил этилган саҳарлик ва ифторлик:

  • Ошқозон-ичак фаолиятини яхшилайди – соғлом овқатланиш, ҳазм қилишни нормаллаштиради.
  • Ортиқча вазн йиғилишини камайтиради – меъёрда овқатланиш, ортиқча вазнни йўқотишга ёрдам беради.
  • Қондаги шакар миқдорини меъёрда ушлаб туради.
  • Умумий тетикликни таъминлайди – соғлом овқатланиш жисмоний ва руҳий барқарорликни сақлашга ёрдам беради.


Хулоса

Рамазон нафсни тийиш, сабр ва шукр ойидир. Лекин бу ойда соғлиқни асраш ҳам муҳим ибодат ҳисобланади. Саҳарликни тарк этмаслик, ифторликда меъёрни сақлаш ва фойдали маҳсулотларни танлаш орқали рўзани енгил ўтказиш мумкин.

Шундай экан, ҳар бир мусулмон саодатга эришиш учун нафсни тарбиялаш ва соғлом турмуш тарзига ҳаракат қилиши керак.

Аллоҳ таоло, ҳар биримизга рўзаларимизни қабул қилсин ва бизни соғлом ҳолда ибодат қилишга муваффақ айласин!

 

Наргиза ТУЙЧИЕВА,
ЎМИ ҳамшираси.

Мақолалар