Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
27 Июл, 2026   |   13 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:37
Қуёш
05:08
Пешин
12:35
Аср
17:35
Шом
19:50
Хуфтон
21:18
Bismillah
27 Июл, 2026, 13 Сафар, 1448

Рамазон ойи хайр-саховат ойи

30.05.2019   44212   6 min.
Рамазон ойи хайр-саховат ойи

Танловга!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.

Аллоҳ таборака ва таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.

Пайғамбаримиз Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Рамазон ойлар ичида енг буюк мағфиратли, гўзал ойдир!

Рамазон ойининг фойдалари жуда улкан. Рамазон рўзасини тутмоқлик фарз қилинган. Унда минг ойдан ҳам яхшироқ Қадр кечаси борлиги, Қуръон нозил бўла бошланганлиги билан у ўн бир ойдан улкан фарқ қилади. Ушбу ойда мусулмонларга  икки дунёнинг манфаатлари чексиздир. Бу ойда Аллоҳнинг раҳмати тинмай ёғилиб туради, дуолар қабул бўлади айниқса рўзадорнинг дуоси, ота-онанинг фарзандига бўлган дуоси, мусофирнинг дуолари мустажоб бўлур. Рўзадорларга фаришталар кун-у тун тиловатлар айтишади.

Рамазон ойида Қуръони каримни хатм қилиш, хайр-у эҳсон қилиш суннатдир.

Бу ойда Жаннат ешиклари очилиб Жаҳаннам ешиклари ёпилади, итоатсиз жин-шайтонлар эса занжирбандланади. Бу кунни барча мўмин - мусулмонлар интизорлик билан кутиб, Олиму-уламолар унга етишиш йўлида дуода бўлиб туришади. Рамазон рўзасини тутмоқлик фақат Аллоҳ учун ва унинг мукофотини ўзи беради. Рамазон рўзасини тутмоқлик дўзах ўтидан асровчи воситадир. 

Рамазон ойида барча мўминлар бирлашади, масжидларда таровеҳ намозларида жамланишиб, барча катта-кичик, бой-камбағаллар хамма бирдек тенглашади, бир-бирлари билан танишиб, мехр-оқибатлари зиёда бўлади, ҳулқимиз гўзаллашади, қолаверса саховатлари ошиб-тошиб  бир-бирларидан  ўзишга, мусобақалашиб кўпроқ савобли ишларга улгуриб қолишга харакат қиладилар. Рўза тутишнинг саломатлигимизга таъсири жуда катта ҳисобланади. Буни рўза тугагунича ёки тугагандан сўнг чуқурроқ хис этамиз. Рамазоннинг фазилатлари хам шунда барча мўмин – мусулмонлар бир- бирларига меҳр-мурруватда бўлишлари мақсадга мувоффиқ эканлигини барчамиз англамоғимиз даркор. Қолаверса шодлик, хурсандчиликни бирга бахам кўришимиз, бир-биримизга қўлдан келганича ёрдам қўлларини узатмоғимиз, бир гўзал, улуғ савоб бўлур.

Рамазон ойида ёру-дўстлар уришиб қолишган бўлсалар ярашганлари мақбул ишдир, ёки биз мусулмонларга, уларни яраштириб қўйиш беҳисоб савобларга эга бўлишдек бахт калитига муяссар бўламиз. Хатто дўст-душманлар хам бир –бирларига бўлган ўртадаги адоватни унутиб,  меҳр-мурувватли бўлиб қолишлари ажаб эмас! Зеро Аллоҳ рахмлиларнинг рахимлисидир ва биродарию яқинларига дўст–душманларига раҳм қилганларни севади! 

Рўза тутувчиларнинг Жаннатга Раййон номли махсус эшик орқали киришлари хусусида шундай мархамат қилинган ҳадис бор.

Саҳл розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: Жаннатда Раййон номли бир эшик бор, - дейдилар Жаноб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, - бу эшикдан рўзани канда қилмай тутганларгина кирадилар холос. Қиёмат куни ‹‹Рўзадорлар қани?›› деб нидо қилинади. Шунда, улар ўринларидан туриб мазкур эшикдан киришади. Сўнг, эшик ёпилади. Улардан бошқа бирорта одам бу эшикдан кира олмайди››.

Рамазон ойининг руҳимизга таъсири жуда каттадир!

Рамазон ойида руҳимиз тетиклашади, қалбларимиз хайрли ишлар ортидан покланади, ором олади, нафсимизни ҳар-хил ёмон ишлардин тийиб руҳимизни поклаймиз. Кўпроқ яхши аммаларни қилишга киришиб, ёмонликлардан узоқлашиб руҳий оламимизни гўзаллаштирамиз, уни  фақат очликдан иборат эмаслигини аста –секин фахмлаймиз ва руҳиятимизда, танамизда қандақдир гўзал ўзгаришлар бўлаётганини сезиб хотиржамликга эришамиз, рухимиз батамом енгиллашиб, тарбияланиб бораверади, қолаверса бунинг ортидан яна  ўн бир ой давомида рўзанинг шундай гўзал одоб-аҳлоқ тарбиявий жихатларини руҳимизга сингдирган холда, шундай холатда сақлаб қолишга, унинг бардавом бўлишга харакат қиламиз.

Рамазон ойи ҳаётий ҳикматлар ила гўзал безалган!

Унда мусулмонлар Аллоҳнинг берган барча синовларига сабр-тоқат қилиб чидамли бўлиб ўзини беодоб сўзларни айтишдан, ёлғон сўзларни гапиришдан, бировнинг дилини оғритишдан, қаттиқ гапиришдан, кўзларини ҳар хил ҳаромдан, умум қилиб айтганда Аллоҳ таолонинг барча қайтарган нарсаларидан ўзларини тиядилар.

Рамозон ойи хайр-саховат ойи, мусулмонлар Аллоҳнинг рози бўлиши учун савоб умидида бир-бирларини кўпроқ йўқлаб, ифторликлар қилишади, айниқса қарияларни, касалманд, бева- бечораларни, яқин ва узоқ қариндошларининг холидан хабар олишдан ва  бир-бирларига хурсандчилик улашишдан чарчашмайди. Бироқ бир нарсани унутмаслигимиз керак! У хам бўлса исрофгарчилик қилишдан холи бўлишга, Аллоҳ берган неъматларига куфр келтирмаслик учун хушёр холда бўлишимиз барчамизга фойдалидир.                      

Рамазон ойининг фазилатлари жуда кўп уни санаб саноғига етишингиз амри  маҳолдир. Рамазонда бир кеча борки У минг ойдан хам яхшидир У Лайлатул Қадр кечасидир. Лайлатул Қадр кечасининг фазилати ҳақида Аллоҳ таоло бундай дейди:

‹‹Албатта, Биз уни (Қуръонни ‹‹Лавҳул-Маҳфуз››дан биринчи осмонга) Қадр кечасида нозил қилдик. ( Эй Мухаммад!) Қадр кечаси нима эканини Сизга не ҳам англатур?!  Қадр кечаси минг ойдан яхшироқдир. У (кечада фаришталар ва Руҳ (Жаброил) Парвардигорларининг изни билан ( йил давомида қилинадиган) барча ишлар (режаси) билан (осмондан ерга) тушарлар. У ( кеча ) то тонг отгунича саломатликдир›› ( Қадр сураси).

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар. ‹‹Кимки Қадр кечасида имон-эътиқод ва савоб умидида қоим бўлса олдинги гуноҳлари кечирилади››.

Рўзага нисбатан рағбат уйғотиш, унга шараф уйғотиш, қалбни покланиши, рухни тарбияланиши, аҳлоқ-одобни гўзалланиши, ундаги барча ман қилинган нарсалардан тийилиши,унда сабрнинг кучайиши, юқоридаги барча айтилганларга устун қўйиб айтсак, унинг фойдалари, хайр-баракаси, дуоларнинг мустажоб бўлиши, барча –барча яхшиликларнинг кўпайиши, бошқа ойларда бирор-бир савоб учун қилинган ишга бир савоб берилса, бу ойда минг баробар савоб бўлиши, бу ойда олинган савобларни, бошқа ойларда минг уринсак хам топаолмаслигимиз,  кишида рўзага нисбатан рағбат уйғотади десак муболаға бўлмас. Валлоҳу аълам!

Сўзларимни ниҳоясида шуларни холисона айтаманки, Рамазон ойи барчамизга муборак бўлсин, иймонимиз мустаҳкам бўлсин, бир-биримизга бўлган меҳр-мурувватимиз ошиб бораверсин!

Хато ва камчиликларимни Аллоҳнинг ўзи кечирсин! Илму-зеҳнимни зиёда қилсин. 

 

Муаллиф: Зоиржон ўғли Иброхим Хидоятов.

Рамазон-2019
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Илмсиз, орсиз эрни ким дейиш мумкин?

24.07.2026   15036   5 min.
Илмсиз, орсиз эрни ким дейиш мумкин?

Яқинда қариндошларникига меҳмонга борганимизда оила бекаси ташвишли кўринди. Суҳбат орасида ёрилди. Бир йил олдин турмушга узатган қизи яқинда фарзандини дунёга келтирибди. У туғуруқхонага қизини кўргани борса, аёл қуда: “Неварам янги бешикда ётишини хоҳлайман, шунга қараб тайёргарлик кўраверасиз-да”, деб писанда қилибди. Бу гап ёлғиз боши билан оиласини зўрға тебратаётган аёлни ғамга ботирибди. Ахир қудасиникига бешикка қўшиб куёвига ва унинг барча оила аъзоларига сарпо-суруқ ҳам кўтариб бориши керак-да.
 

Ўйлаб қоласан, келин эрига бола, қайнона-қайнотасига невара туғиб берса-ю, яна унинг ота-онаси муттаҳамдек куёви ва қудаларига хушомад қилиб совға улашишга мажбур бўлса…


Тўғри, ҳадя бериш орадаги меҳр-оқибатни мустаҳкамлайди. Лекин бу вазиятда совға аслида кимга берилиши лозим? Барча эҳтиром тўққиз ой ҳомиласини кўтариб юриб, минг оғриқ-азоб ичида чақалоқни дунёга келтирган келинга қаратилиши керак эмасми?


Афсус, ҳозирги кунда қиз узатган ота-онанинг боши узоқ вақт сарфу харажатдан чиқмайди. Тўйда қилинган келин сеплари, сарпо-суруқлар, мебеллар билан қутулса кошкийди. Невара кўришса, бешик тўйи қилиб беришлари, қуданикида ўтказиладиган оилавий тадбирларга совғалар, суннат тўйида маълум одамларга бошоёқ сарполар, маиший жиҳозлар олиб боришлари урфга айланган. Совғалар бироз камтарона бўлиб қолса, келин ва ота-онасининг боши маломатдан чиқмайди. Юқоридаги мисол айрим куёвларнинг нафақат шаръий ҳукмларни билмаслиги, балки орсизлиги, жоҳила онасининг измидан чиқмаслиги ва у билан бу масалада ҳамфикрлигини ҳам кўрсатади.


Булар – ҳали урфга айлангани учун келин томоннинг елкасига ортиладиган мажбуриятлар. Аянчлиси, хотинининг ота-онасидан турли нарсаларни очиқдан-очиқ тама қилувчи эркаклар ҳам учрамоқда. Аёлига: “Машина сотиб олмоқчиман, отанг ёрдам берворсин”, “Уй қураман, қурилиш материаллари олиб берсин” қабилида талаблар қўяётган боқиманда эрларни ким деб аташ мумкин?


Бир танишимнинг айтишича, келин бўлиб тушганига икки йилча бўлган синглисини эри ва қайнона-қайнотаси ёз бўйи томорқасида ишлатиб, бемор бўлиб қолгач, “қизингиз касалманд экан” деб ота уйига олиб келиб ташлашибди. Мақсад – хотинни даволатишга кетадиган сарф-харажатни унинг ота-онаси зиммасига юклаш. Ахир динимиз аёлни нафақа, бошпана билан таъминлаш, касал бўлса, даволатиш ва бошқа тасарруфларини эрнинг вазифаси этиб белгилаган-ку.


Аллоҳ таоло таълим беради: “Эркаклар хотинлар устидан (оила бошлиғи сифатида доимий) қоим турувчилардир. Сабаб – Аллоҳ уларнинг айримлари (эркаклар)ни айримлари (аёллар) дан (баъзи хусусиятларда) ортиқ қилгани ва (эркаклар ўз оиласига) ўз мол-мулкларидан сарф қилиб туришларидир…” (Нисо сураси, 34-оят). 


Эркак киши оила раҳбари бўлгани учун аҳли аёли, фарзандларини ҳимоя қилишга, уларнинг моддий таъминотига масъулдир. Унинг ҳалол йўл билан бола-чақасини боқиши ибодат бўлиб, бунинг учун ажру савобга эришади.


Омир ибн Саъддан, у отасидан ривоят қилади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Албатта, сен аҳлингга ҳар қандай нафақа қилсанг, унга ажр оласан. Ҳаттоки, аёлингнинг оғзига тутган луқмага ҳам”» (Имом Аҳмад ривояти). Демак, ҳалол меҳнат қилиб, оиласига ризқ олиб келадиган эркак дангасалик, боқимандалик оқибатида содир бўладиган гуноҳдан сақланиш билан бирга, ажр-савобга ҳам эришади.


Юқоридаги ҳолатларда эса эркаклар ўзининг оилада раҳбарлигини аёлига ёки фарзандларига ғамхўрлик эмас, зулм қилиш деб тушунмоқда. Улар тезда ўзларини ислоҳ қилмасалар, золим банда сифатида катта гуноҳ орттириб, охиратда мазлумларнинг ҳақини топтагани учун жавоб беришларига тўғри келади.


Исломда нима учун оила раҳбарлиги эркакка берилган? Бу саволга ушбу ояти каримада жавоб берилади: “Aллоҳ баъзиларини баъзиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлари учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар” (Бақара сураси, 34-оят).


Ояти каримада эркаклар аёлларга нисбатан жисмонан кучли, оғир-босиқ табиатли этиб яратилгани, шу билан бирга, оиласига нафақа ажратганлари учун уларга раҳбар эканлари айтиляпти. Демак, раҳбарлик учун фақат жисмоний ва ақлий устунлик эмас, олийҳимматлик ҳам зарур. Мухтасар айтганда, эркак киши оиладаги бурчини шариатга мувофиқ адо этса, дунёда ва охиратда яхшиликларга эга бўлади. Масъулиятсизлик эса унга фақат ва фақат бахтсизлик, пушаймонлик олиб келади.


Азимжон АЛИМЖОНОВ,

Тошкентдаги “Иброҳим ота” жоме масжиди имом-хатиби

“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 2-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

Ўзбекистон янгиликлари