Танловга!
Дунёнинг бир чеккасида номи оламга маълум ва машҳур бўлган бир шаҳар бор эди. Шаҳар ниҳоятда обод; кўркам бинолари, озиқ-овқатга тўлиб тошган расталари ҳар қандай кишининг ҳавасини уйғотар, одамлари ўзига тўқ, деярли муҳтожликда яшайдиган одамнинг ўзи йўқ эди.
Бу ерда ҳар куни зиёфатлар, кўнгилочар томошалар, ва бир-биридан қизиқарли тўй-у тантаналар бўларди. Дастурхонларда бўш ернинг ўзи қолмас, ортиб қолган нарсаларни эса биров бир тийинга олмас эди...
Жазирама кунларнинг бирида ўша бадавлат шаҳарнинг ичида бир нотаниш кимса пайдо бўлди. У оппоқ ёпинчиқ ўраб юзини беркитиб олган, кўчада кимни кўрса унга салом бериб кўнглини олган, одамларга илиқ сўзлар айтиб эзгуликка даъват қилар эди.
Бу ҳол шаҳар маъмурининг қулоғига етиб боргач, ўша ҳар йили бир пайдо бўладиган нотанишнинг мақсадини билмоқчи бўлиб, уни ҳузурига чақиришларини буюрди. Бироз ўтиб, нотанишнинг ўзи шаҳар маъмурининг ёнида пайдо бўлди. Ва унга қараб:
− Салом сенга эй Аллоҳнинг бандаси, – гап бошлади у, − қутлуғ кунларинг муборак бўлсин!
− Нималар деяпсан ўзинг?! Ўзи шундоқ ҳам ҳар кунимиз қутлуғ бўлса, яна қанақа кун ҳақида айтяпсан? – ҳайрон бўлиб сўради маъмур.
− Қандай бўларди, Яратганга кечалари дуо қиладиган, ундан гуноҳларни кечиришликни сўраб илтижо қилинадиган, кечалари ибодатга қоим бўлиб, унга истиғфорлар айтиладиган, одамларга ҳайр-у саҳоват қилиб, уларнинг кўнгилларини оладиган, кўзни, қўлни, тил ва дилни гуноҳлардан муҳофаза қилиб, фақат яхшиликлар қилинадиган кунларни айтяпман-да! – жавоб берди нотаниш.
Маъмур унинг сўзларини тинглаб, истеҳзоли кулиб қўйди. Ва деди:
− Менга қара ҳой нотаниш йўловчи! Бизнинг ҳеч нарсадан кам жойимиз йўқ! Ҳар нарсамиз етарли, одамларнинг қорни тўқ, устлари бут! Ҳар кунимиз байрам, зиёфат! Энди менга айтчи, сен айтган ишларни қилишликдан бизга нима наф?! Сен яхшиси, йўлингдан қолма...
Нотаниш кимса бошқа сўз айтмади. Ва бир зум ўтмай кўздан ғойиб бўлди.
Орадан бир неча кунлар ўтди. Шаҳар аҳли ҳар доимгидек «ширин» ҳаётида яшашда давом этди. Ҳар кунлари бир хилликда – базм-у жамшидларда ўтар, бу кунларнинг ўз поёнига етиши эса ҳеч кимсанинг ҳаёлига ҳам келмас эди.
Бир куни шундай бўлди: шаҳарда қурғоқчилик бошланиб, экинлар нобуд бўлди. Расталар тез орада бўшаб одамлар оч қола бошлади. Энди ўша тотли дамлар йўқ, ҳаммаёқни қаҳатчилик эгаллаб бўлган эди. Ушбу ҳолатни кўриб одамлар негадир ўша нотаниш кимсани йўқлаб қолишди. «Балки унинг айтганларини қилсак, Яратган бизларни кечириб, яна аввалги ҳолимизга қайтариб қўяр?!» деб ўйлашарди улар. Шаҳар маъмури зудлик билан ўша нотанишни олиб келишга буюрди. Бироқ...Энди кеч эди! Ўша нотанишни ҳеч қаердан топа олишмади...
Ўша нотанишнинг исми – Рамазони Шариф эди! Шаҳар аҳлининг ҳолига тушишликдан Аллоҳнинг ўзи сақласин...
Шерзод ҲАЙДАРБЕКОВ
ЮНЕСКО Бутунжаҳон мероси қўмитасининг Корея Республикасининг Пусан шаҳрида бўлиб ўтган 48-сессиясида юртимиз учун хайрли ва қувончли янгилик эълон қилинди. Унда "Тошкент модернизм меъморчилиги. Марказий Осиёда замонавийлик ва анъаналар" миллий номинацияси ЮНЕСКО Бутунжаҳон мероси рўйхатига расман киритилди.
Шу тариқа, пойтахтимиз Тошкентнинг XX аср иккинчи ярмига оид 10 та ноёб ва муҳташам меъморий иншооти халкаро миқёсда эътироф этилди.
Сессияда Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси ҳамда ЮНЕСКО ишлари бўйича Миллий комиссияси делегацияси иштирок этди. Бу юксак натижа давлатимиз томонидан миллий, тарихий ва маданий меросимизни асраб-авайлаш, чуқур ўрганиш ҳамда дунёга кенг тарғиб этишга қаратилаётган хайрли сиёсатнинг намунасидир.
Жаҳон мероси рўйхатидан ўрин олган ноёб бинолар:
- “Марварид” турар жой биноси;
- Ўзбекистон тарихи давлат музейи;
- “Халқлар дўстлиги” санъат саройи;
- Ўзбекистон давлат санъат музейи;
- Тошкент давлат цирки;
- Ўзбекистон Бадиий академиясининг Марказий кўргазмалар зали;
- Ўзбекистон кино саъат саройи;
- “Эски Жўва” (Чорсу) бозори;
- “Космонавтлар” метро бекати;
- “Қуёш” гелиокомплекси.
Ушбу меъморий ёдгорликлар замонавий муҳандислик ғоялари ҳамда Марказий Осиё ва шарқона миллий меъморчилик анъаналарининг юксак бадиий уйғунлигини ўзида мужассам этгани билан ғоят аҳамиятлидир.
Уларнинг ЮНЕСКО рўйхатига киритилиши юртимиз меъморий меросининг халқаро майдондаги нуфузини янада ошириб, уларни асл ҳолича муҳофаза қилиш, тарихимиз ва қадриятларимизни келажак авлодларга бекаму кўст етказиш борасида улкан масъулият юклайди.
Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси ҳамда ЮНЕСКО ишлари бўйича Миллий комиссия раиси Гаянэ Умерованинг таъкидлашича, бу тарихий қарор мамлакатимизнинг замонавий меъморчилик хазинасини жаҳон саҳнасида муносиб ўринга қайтариш билан бирга, уларни энг юқори профессионал даражада асраш ва парваришлаш вазифасини ҳам тақозо этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати