15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
Танловга!
Кўз ҳам рўза тутадими дейсизми? Ҳа, албатта. Кўз ҳам рўза тутади. Қандай қилиб дейсизми?
Кўзнинг рўзаси: ҳаромдан уни сақлаш, фаҳш нарсалардан узоқлаштириш ва қайтарилган нарсалардан йироқ тутиш.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ * وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ
(سورة النور 30-31)
“Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Ана шу улар учун покдир. Албатта, Аллоҳ нима ҳунар қилаётганларидан хабардордир. Сен мўминаларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар” (Нур сураси 30-31-оятлар).
Кўз қалбнинг юргазувчиси ва руҳнинг эшигидир. У сабабли яхшиликлар ва покиза нарсаларга эришиш ёки мункар ишлар сабабли азобга дучор бўлиши мумкин.
Абу Саид ал-Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кўзни тийгин” дедилар (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
Назарини сақлай олмаган киши тўртта мусибатга дучор бўлади:
Биринчиси: Қалб ҳар жойда, ҳар ўринда хавотирда ва синиқ ҳолатда бўлади. Кўнгил хотиржамлигини йўқотади. Бир жойга ўрнаша олмайди. Доим нималардандир шикоят қилади. Бу кўзнинг у ёқ бу ёққа аланглашишидан бўлади.
Иккинчиси: Кўзи олдида гавдаланиб турган нарсанинг йўқотишлиги билан жону танни толиқтириб, унга қийинчиликлар келтириб чиқаради.
Учинчиси: Ибодатни ва унинг ҳаловатини кетишлиги.
Иймон ва яқиний илм ҳаловатини кўзини тия олган ва қовоқларини беркитган кишигина тотади.
Тўртинчиси: Ён-атрофдаги нарсаларга қарайверганлигига яраша катта гуноҳ ва жазога лойиқ бўлиш.
Аллоҳ таоло бизни булардан асрасин!
Киши кўзини харом нарсалардан тийиши эвазига Аллоҳ таоло унга ҳақиқий иймон ҳаловатини тотишликни неъмат қилиб беради.
Уламолар кўз ҳақида шундай дейишган: “Кўз йўлбошловчидир. Қўйиб юборилса овлайди, бўйсундирилса бош эгади ва ўз ҳолига ташлаб қўйилса қалбга фасодни олиб келади”.
Кўзни бўш қўйсанг, сени уқубатга ташлайди. Тизгинини бўш қўйсанг сени азобга дучор қилади. Кўзини харомдан тийиб, ботинини тақво ва зоҳирини эса суннат билан безаган кишига бирор нарса хавф туғдира олмайди.
Кўзни муҳофаза қилишда 5 та каромат ва фойдалар бор:
Рамазон ойида ошқозонларимиз рўза тутганидек, кўзларимиз ҳам Аллоҳ таоло ҳаром қилган нарсалардан рўза тутсин!
Ушбу муборак ойда қилаётган ибодатларимизни Аллоҳ Ўз даргоҳида мақбул айласин!
Кўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти
Мударриси Файзуллаев Дониёр
Манбалар асосида тайёрлади
Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.
Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.
Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.
Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.
Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.
Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.
Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 