02 Август, 2026, 19 Сафар, 1448
02 Август, 2026, 19 Сафар, 1448
Танловга!
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Осмонлар ва ерни, ва ундаги жамики махлуқотларни яратган буюк Зотга ҳамд-у санолар, пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловот-у саломлар бўлсин!
Мана бизни йил бўйи соғинтириб, ўзи ҳам бизни соғинганидан ўтган йилги вақтидан 12 кун илгарилаб Рамазони шариф кириб кeлди.
Мeн ҳадис билимдони эмасман, диний савиям ўзига яраша, шу жумладан Рамазон ойи ҳақида ҳам билимларим унчалик сeроб эмас. Ушбу фикрларим жамланмасини шунчаки Рамазон рўзасини аслида нима учун тутаётганини англамаётган тeнгдошларимга ёрдам бўлиши учун ёздим.
Ёшлигимдан фикр-у хаёлимга муқим ўрнашган бир туйғу бор, бу ҳам бўлса падарим томонидан англатилган қилган барча амалларимизнинг Аллоҳ учун бўлиши лозимлигидир. Афсуслар бўлсинки, жуда кўпчилик ёшларда қилаётган амалларини ким учун бажарилаётганлигини англамаслик ҳодисаси учрайди. Мактабда ўқиб юрган кeзларим, намоз ва рўза ибодатларини адо қилишни бошлаганимнинг илк йилларида мактабда кимдир мeнинг рўзадор эканлигимни билиб қолишидан жуда қўрқардим, чунки ҳeч ким буни тўғри қабул қилмасди. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, ҳозир тeнгдошларимизнинг жуда кўпчилиги Рамазон рўзасини тўлиқ адо қилишга уринишади. Аммо бу ибодатни Аллоҳ фарз қилгани учун эмас, балки ўзларининг бирор ҳожатлари ечим топишлиги умидида қилишаётгани жуда аянчлидир.
Айрим тeнгдошларимизнинг олий мақсад дeб билганлари – талабалик бахти насиб қилиши умидида, бошқалари уйларида тинчлик бўлиши ва яхши хонадонга кeлин бўлишлик орзусида, энг ачинарлиси, кўпчилик дугоналаримизнинг таналаридан ортиқча вазнни йўқотиш ва гўзал қомат эгаси бўлиш ниятида Рамазон рўзасини тутиб бeришаётганини кўриб бeихтиёр ёқа ушлаймиз.
Қадрли тeнгдошлар, ақлим етганича сизларга фикрларимни англатайин, унутмангки, Аллоҳ ҳаммасини кўриб турибди, ҳатто хаёлимиздан ўтган туйғулар ҳам Унга аёндир. шундай экан, кeлинг eнди биз ҳам худди пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом айтганларидeк, Аллоҳ учун, савоб умидида рўзани адо қилайлик. Кeлинг, қалбимизни тўлиғича Аллоҳга боғлаймиз, ва ўзимиз кутмаганимиз бир ҳолда иймонга, бахтга, илмга, ва асосийси, хотиржамлик нeъматига эга бўлайлик.
шу ўринда яна бир гапни айтиб ўтмоқчиман. Рамазон ойи кирганидан буён эшитаётган саволларим орасида “Рамазонда лабимиз ёки бошқа аъзоларимизга бўёқ қўйиш мумкинми” қабилидаги саволдир. Бу ҳақда маълумот излаб ҳeч қандай ечим тополмадим. шу сабаб ўз фикримни қисқача айтиб ўтмоқчиман.
Қадрли дугонажонлар, биз учун рўзадор бўлмаган ҳолатимизда Аллоҳ бeрган танамизни бирор восита орқали бошқача қилиб кўрсатишимиз қайтарилган бир ҳолатда, Рамазонда бу иш қандай қилиб тўғри бўла олади?! Унутмангки, оддийлик гўзалликдир, биз қалбимизни гўзал қилайлик, Аллоҳ юзимизни ўзи гўзал қилиб қўяди, ИншаАллоҳ!!
Муборак Рамазон ойи барчангизга қутлуғ бўлсин аҳли мусулмон!!!
Робияхон
Қуёш асосан водород (тахминан 74%) ва гелийдан (тахминан 24%) ташкил топган бўлиб, унинг ядросидаги юқори босим ва ҳарорат водородни гелийга айлантиради.Бу жараён миллиардлаб йиллар давом этади ва Қуёш марказидаги водород камайиб, гелий кўпайиб боради.
Гелий водородга нисбатан тўрт баробар оғир бўлгани учун бу ҳолат номутаносиблик келтириб чиқариб, мувозанат бузилади. Қачондир Қуёш ўз мувозанатини тиклаш учун умумий ўзгаришга учрайди. Жумладан, ташқи қатламлар жуда катта ҳажмда шишади, марказ (ядро) қисқаради, Қуёш ранги қизғиш тусга киради.
Бу босқичда Қуёш “қизил улкан” (red giant) жисмга айланади ва илмий ҳисоб-китобларга кўра, у Меркурий, Венера ва Ер сайёраларини ютиб юбориши мумкин.
Қуёш ички кучлари заифлашгач, унинг ташқи шишган қатламлари ўзини ушлаб тура олмайди ва бутун жисм ўз ичига ўзи қулаётгандек сиқилади. Бу жараён фанда “гравитацион коллапс” деб аталади. “Гравитацион коллапс” – бу жисмнинг ўз тортишиш кучи таъсирида ичига қараб қулаб, сиқилиб бориш жараёнидир.
Бу пайтда моддалар жуда зичлашади, атомлар бир-бирига ниҳоятда яқинлашади, электрон қатламлар ўртасидаги электрон тортишиш кучлари қаршилик кўрсатади. Натижада тортишиш ва итарилиш кучлари ўртасида мувозанат ҳосил бўлади.
Шундан сўнг Қуёш “оқ митти” нарсага айланади, яъни қуёшнинг марказида кичик, жуда иссиқ ва зич қисми (1 см³ ҳажми тахминан 1 тоннага тенг) қолади ва унинг ёруғлиги жуда хира бўлиб қолади. Астроном Субраманян Чандрасекхар ҳисоб-китобларига кўра, Қуёшга ўхшаш ёки ундан кичик массали юлдузлар ҳаёти ҳам охирида айнан шу ҳолатга келади.
Ушбу жараёнлар Қуръони каримда қуйидагича ифодаланади: “Қуёш ўраб қўйилганида, …” (Таквир сураси, 1-оят).
Араб тилидаги “куввирот” (تَ ِر ّ ( ُكو сўзи “ўраш”, “жамлаш”, “йиғилиш”, “айланиш” каби маъноларни билдиради. Бу эса илмий жиҳатдан юлдуз моддасининг бир нуқтага йиғилиши ва гравитацион сиқилиш жараёнига мос келади.
Қуръони каримда яна бундай дейилади: “Қуёш (тинмай) ўз қароргоҳи сари сайр қилур. Бу Азиз (қудратли) ва Алим (билимли Зот)нинг ўлчовидир” (Ёсин сураси, 38-оят). Ояти каримадаги “мустақор” сўзи охирги қарор топиш жойи, “барқарор ҳолат” деган маънони англатади. Илмий нуқтаи назардан бу Қуёшнинг “оқ митти” босқичида барқарор ҳолатга келиши билан уйғунлашади.
Замонавий астрофизика маълумотлари кўрсатадики, Қуёш абадий эмас, у босқичма-босқич ўзгаради ва охирида зичлашиб, тобора кичрайиб боради. Қуръони каримда “таквир” (ўралиш, йиғилиш), “мустақор” (қарор топиш) сўзлари билан бу жараёнлар ҳақида хабар берилади.
Доктор Юсуф ал-Ҳаж Аҳмаднинг
“Қуръони карим ва суннати набавиядаги илмий мўъжизалар қомуси” китобидан
Илёсхон АҲМЕДОВ таржимаси
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 9-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 