Танловга!
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Осмонлар ва ерни, ва ундаги жамики махлуқотларни яратган буюк Зотга ҳамд-у санолар, пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловот-у саломлар бўлсин!
Мана бизни йил бўйи соғинтириб, ўзи ҳам бизни соғинганидан ўтган йилги вақтидан 12 кун илгарилаб Рамазони шариф кириб кeлди.
Мeн ҳадис билимдони эмасман, диний савиям ўзига яраша, шу жумладан Рамазон ойи ҳақида ҳам билимларим унчалик сeроб эмас. Ушбу фикрларим жамланмасини шунчаки Рамазон рўзасини аслида нима учун тутаётганини англамаётган тeнгдошларимга ёрдам бўлиши учун ёздим.
Ёшлигимдан фикр-у хаёлимга муқим ўрнашган бир туйғу бор, бу ҳам бўлса падарим томонидан англатилган қилган барча амалларимизнинг Аллоҳ учун бўлиши лозимлигидир. Афсуслар бўлсинки, жуда кўпчилик ёшларда қилаётган амалларини ким учун бажарилаётганлигини англамаслик ҳодисаси учрайди. Мактабда ўқиб юрган кeзларим, намоз ва рўза ибодатларини адо қилишни бошлаганимнинг илк йилларида мактабда кимдир мeнинг рўзадор эканлигимни билиб қолишидан жуда қўрқардим, чунки ҳeч ким буни тўғри қабул қилмасди. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, ҳозир тeнгдошларимизнинг жуда кўпчилиги Рамазон рўзасини тўлиқ адо қилишга уринишади. Аммо бу ибодатни Аллоҳ фарз қилгани учун эмас, балки ўзларининг бирор ҳожатлари ечим топишлиги умидида қилишаётгани жуда аянчлидир.
Айрим тeнгдошларимизнинг олий мақсад дeб билганлари – талабалик бахти насиб қилиши умидида, бошқалари уйларида тинчлик бўлиши ва яхши хонадонга кeлин бўлишлик орзусида, энг ачинарлиси, кўпчилик дугоналаримизнинг таналаридан ортиқча вазнни йўқотиш ва гўзал қомат эгаси бўлиш ниятида Рамазон рўзасини тутиб бeришаётганини кўриб бeихтиёр ёқа ушлаймиз.
Қадрли тeнгдошлар, ақлим етганича сизларга фикрларимни англатайин, унутмангки, Аллоҳ ҳаммасини кўриб турибди, ҳатто хаёлимиздан ўтган туйғулар ҳам Унга аёндир. шундай экан, кeлинг eнди биз ҳам худди пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом айтганларидeк, Аллоҳ учун, савоб умидида рўзани адо қилайлик. Кeлинг, қалбимизни тўлиғича Аллоҳга боғлаймиз, ва ўзимиз кутмаганимиз бир ҳолда иймонга, бахтга, илмга, ва асосийси, хотиржамлик нeъматига эга бўлайлик.
шу ўринда яна бир гапни айтиб ўтмоқчиман. Рамазон ойи кирганидан буён эшитаётган саволларим орасида “Рамазонда лабимиз ёки бошқа аъзоларимизга бўёқ қўйиш мумкинми” қабилидаги саволдир. Бу ҳақда маълумот излаб ҳeч қандай ечим тополмадим. шу сабаб ўз фикримни қисқача айтиб ўтмоқчиман.
Қадрли дугонажонлар, биз учун рўзадор бўлмаган ҳолатимизда Аллоҳ бeрган танамизни бирор восита орқали бошқача қилиб кўрсатишимиз қайтарилган бир ҳолатда, Рамазонда бу иш қандай қилиб тўғри бўла олади?! Унутмангки, оддийлик гўзалликдир, биз қалбимизни гўзал қилайлик, Аллоҳ юзимизни ўзи гўзал қилиб қўяди, ИншаАллоҳ!!
Муборак Рамазон ойи барчангизга қутлуғ бўлсин аҳли мусулмон!!!
Робияхон
Озарбайжон Республикаси пойтахти Боку шаҳрида ICESCOнинг Боку минтақавий ваколатхонаси ҳамда Истиқболни режалаштириш ва сунъий интеллект маркази (Center for Foresight and Artificial Intelligence – CFAI) ҳамкорлигида “Ислом оламини келажакка тайёрлаш: стратегик истиқбол қўлланмасини тақдим этиш ва мослаштириш” мавзусида халқаро анжуман бўлиб ўтди.
Тадбирнинг очилиш маросимида ICESCOнинг Боку минтақавий ваколатхонаси директори Абдулҳаким Ал-Сенан, ICESCO Бош директори доктор Салим бин Муҳаммад Ал-Малик (видеомурожаат орқали), Янги Жануб сиёсат марказининг катта илмий ходими Нужа Шекруни, Туркий маданият ва мерос жамғармаси президенти Актоти Райимқулова ҳамда Истиқболни режалаштириш ва сунъий интеллект маркази директори Каис Ҳаммами сўзга чиқиб, стратегик истиқболнинг давлат бошқарувидаги ўрни, сунъий интеллектнинг имкониятлари ҳамда халқаро ҳамкорликни ривожлантириш масалалари юзасидан маърузалар қилдилар.
Мазкур тадбир ICESCOга аъзо давлатларда стратегик истиқболни режалаштириш салоҳиятини ривожлантириш, давлат бошқаруви ва қарор қабул қилиш жараёнларига замонавий прогнозлаш усулларини жорий этиш, шунингдек, глобал ўзгаришларга мос ёндашувларни шакллантиришга бағишланди. Шу билан бирга, анжуман мусулмон мамлакатлари ўртасида илмий, маданий ва инновацион ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш, ўзаро тажриба алмашиш ҳамда ислом цивилизацияси меросини асраш соҳасида қўшма ташаббусларни ривожлантириш учун муҳим мулоқот майдони вазифасини ўтади.
Анжуман доирасида ICESCOнинг Strategic Foresight Guide – стратегик истиқболни режалаштириш бўйича қўлланмаси расман тақдим этилди. Ушбу ҳужжат ташкилотга аъзо давлатларда миллий истиқболни режалаштириш имкониятларини кучайтириш, давлат сиёсати, стратегик режалаштириш ва бошқарув тизимига илғор прогнозлаш усулларини интеграция қилишга қаратилган институционал дастурий ҳужжат ҳисобланади. Шунингдек, тадбир иштирокчилари мазкур қўлланмани аъзо давлатларнинг тажрибаси, илмий ёндашувлари ва миллий устувор йўналишлари асосида янада такомиллаштириш юзасидан фикр алмашдилар.
Халқаро анжуманда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази илмий котиби Рустам Жабборов ҳам иштирок этиб, “Сунъий интеллект даврида ислом цивилизацияси: меросни асраш, рақамли трансформация ва халқаро ҳамкорлик” мавзусида маъруза қилди.
Маърузада Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ислом цивилизацияси меросини илмий ўрганиш, асраб-авайлаш ва уни замонавий рақамли технологиялар асосида кенг жамоатчиликка етказишга хизмат қилаётгани алоҳида таъкидланди. Қайд этилганидек, Марказ музей, илмий тадқиқот, таълим, рақамли технологиялар ва халқаро ҳамкорликни ўзаро уйғунлаштирган замонавий илмий-маърифий платформа ҳисобланади.
Маърузада сунъий интеллект, катта маълумотлар (Big Data), рақамли технологиялар ва виртуал муҳитлар жадал ривожланаётган бугунги даврда ислом цивилизацияси меросини асраш ва уни келажак авлодларга тўлиқ ҳамда ҳаққоний етказиш долзарб вазифага айлангани таъкидланди. Шунингдек, ижтимоий тармоқларда ишончсиз маълумотларнинг кўпайиши, исломофобия ҳолатлари ва ноёб қўлёзмаларнинг халқаро бозорларда парчаланиб сотилиши каби омиллар маданий меросни муҳофаза қилиш соҳасида янги ёндашувларни талаб этаётгани қайд этилди.
– Бугун маданий меросни муҳофаза қилиш фақат музейлар ёки архивлар вазифаси эмас. Бу халқаро ҳамкорлик, ҳуқуқий ҳимоя, рақамли технологиялар ва сунъий интеллект имкониятларини бирлаштиришни талаб этадиган умумий масъулиятдир. Сунъий интеллект олимнинг ўрнини эгалламаслиги, балки унинг ишончли ёрдамчиси бўлиши лозим, – деди Рустам Жабборов.
Маърузада Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ислом цивилизацияси меросини илмий ўрганиш, асраб-авайлаш ва уни замонавий рақамли технологиялар асосида кенг жамоатчиликка етказишга хизмат қилаётгани алоҳида таъкидланди. Қайд этилганидек, Марказ музей, илмий тадқиқот, таълим, рақамли технологиялар ва халқаро ҳамкорликни ўзаро уйғунлаштирган замонавий илмий-маърифий платформа ҳисобланади.
Шунингдек, маърузада келгуси 20–25 йилда сунъий интеллект технологиялари қўлёзмаларни рақамлаштириш, таҳлил қилиш, реставрация қилиш ва турли тилларга таржима қилиш жараёнларида муҳим ўрин эгаллаши, музейлар эса экспонатларни сақлаш жойидан билим яратувчи интеллектуал марказларга айланиши ҳақида фикрлар билдирилди.
Тадбир ICESCOга аъзо давлатлар ўртасида стратегик истиқболни режалаштириш, маданий меросни асраб-авайлаш, сунъий интеллект имкониятларидан самарали фойдаланиш ҳамда мусулмон мамлакатлари ўртасида илмий ва маданий ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадамлардан бири сифатида эътироф этилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати