Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Июл, 2026   |   2 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:23
Қуёш
04:58
Пешин
12:34
Аср
17:40
Шом
19:58
Хуфтон
21:31
Bismillah
16 Июл, 2026, 2 Сафар, 1448

Зиёратда ширкдан сақланайлик!

18.04.2019   7951   4 min.
Зиёратда ширкдан сақланайлик!

Шу кунларда Бухоро вилоятининг Когон туманидаги Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳидаги қуриган дарахтни муқаддас санаб, уни тавоф қилиш ва ундан ҳожатини сўраш каби ширк амаллар акс этган видеолавҳалар ижтимоий тармоқларда кенг тарқалаётгани кузатилди. Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан зиёратгоҳлардаги  ширк амаллардан сақланиш борасида аниқ кўрсатма ва фатволар эълон қилинган.

Дарҳақиқат, Ислом – тавҳидга асосланган дин. Аллоҳ таолонинг ягоналигига, барча яхшилик ва ёмонлик фақат Унинг иродаси билан бўлишига имон келтириш имоннинг асосий шарти ҳисобланади.

Мусулмон киши ўзининг имон-эътиқодига асосан барча ҳожатларини фақат Аллоҳ таолодан сўраши ва Унинг Ўзигагина ибодат қилиши шарт. Аллоҳ таоло бу ҳақда шундай дейди:

“...Бас, кимки Парвардигори билан мулоқотда бўлишдан умидвор бўлса, у ҳолда эзгу амал қилсин ва Парвардигорига ибодат қилишда ҳеч кимни (Унга) шерик қилмасин!” (Каҳф, 110).

Аллоҳ таоло ҳожатни ёлғиз Ўзидан сўраш кераклигини ана шу ва бошқа кўплаб ояти карималарида очиқ-ойдин маълум қилган. Ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва У зотнинг меросхўрлари бўлган уламолар инсон эҳтиёжини фақат Аллоҳ таолодан сўраш лозимлиги ҳақида таълимот берганлар. Афсуски, кўп йиллардан бери айрим кишилар билимсизлиги дейсизми, жоҳиллиги сабаб бўлибми, Бухоро вилоятининг Когон туманидаги Баҳоуддин Нақшбанд ҳазратлари зиёратгоҳи ҳудудидаги қуриган дарахтни муқаддас санаб, уни тавоф қилиш ва ундан ҳожатини сўраш каби ширк амалларни қилиб келмоқдалар.

Қуръони каримда:

“Албатта, Аллоҳ ўзига (бирор нарса) шерик қилинишини кечирмайди. Бундан ўзга (гуноҳлар)ни (Ўзи) хоҳлаган кишилар учун кечиргай. Кимда-ким Аллоҳга ширк келтирса, демак, у (тўғри йўлдан) жуда узоққа адашибди” (Нисо, 116).

Бугунги кунда кўплаб зиёратгоҳларда ана шундай бидъат ва ширк амалларига кўзингиз тушади. У ерлардаги нарса ва буюмлардан фарзанд, бахт, бойлик ва ҳоказоларни сўраш нодонлик ва улкан гуноҳдир.

Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳидаги қадимий дарахт ҳам инсонларнинг йўлдан озишларига, ширк амалларга қўл уришларига сабаб бўлмоқда. Зиёратга келганлар ўша дарахтни силаб, юз-кўзларини суртиб, атрофини айланиб, турли нарсаларни сўрашаётгани кузатилмоқда. Ахир аллақачон қуриб қолган, биттагина барг чиқаришга ҳам мажоли етмаётган дарахт инсонга қандай қилиб фойда келтириши мумкин?!

Бундан бир неча йил аввал мазкур ҳолат юзасидан Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг “Дарахт ва тош кабиларни муқаддас деб билишнинг ширклиги ҳақида”ги фатвоси ҳам эълон қилинган ҳамда тушунтириш ишларини олиб борилган эди. Шунингдек, зиёратгоҳларга Ислом ақидаси ва шариатида кўрсатилган зиёрат қилиш одоблари ҳақида лавҳалар қўйилган эди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Аллоҳ таолога ширк бўлган бундай амалларнинг давом этаётганидан жиддий ташвишда. Негаки, Аллоҳ таолони қўйиб, дарахтдан ҳожат истаган банда Аллоҳ таолонинг қаҳрини келтиради. Натижада ҳожати раво бўлиш у ёқда турсин, боши ташвишу ғамдан, мусибату балолардан чиқмай қолади. Диний идора уламолари ана шундан хавотирга тушиб зиёратчилардан ушбу ширк амални қилмаслик ҳамда зиёратгоҳ масъулларидан ушбу қадимий дарахт ҳақида тўғри тушунча беришни жорий этди.

Бугунги кунга келиб, Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳидаги мазкур қуриган дарахт атрофида бирмунча тартиб ўрнатилди. Жумладан, имом-хатиблар жалб этилиб, келган зиёратчиларга у қадимий қуриган дарахт экани, кимда-ким ундан бирор нарса сўраса, айланса ширк бўлиши ҳақида маълумотлар бериб турибдилар.

Аммо ушбу дарахтдан мадад сўраш ягона ҳодиса эмас, юртдошларимиз Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳридаги  дарахтдан, Тошкент вилоятидаги Кумушкон санаторияси тепасидаги садақайрағочдан, Самарқанд вилоятининг Чўнқаймиш қишлоғидаги чинор дарахтидан ҳам ҳожат сўрашдек ширк амалларни одат қилганлар.

Баъзи кишиларнинг ҳамма нарсага етган ақллари нега шунга қолганда оқсайди ҳайрон қолади одам: тагини юмшатиб сув қўйсангиз, ўсадиган; касалланса, дори сепсангиз тузаладиган; сув қўймасангиз қуриб қоладиган ёхуд сизнинг қаровингизга муҳтож бир дарахт сизга бойликни қаердан олиб келади. Ундан фарзанд сўраш-ку ақлга сиғмайдиган даражадаги таажжубли ҳолат.

Мусулмон одам нимаики ҳожати бўлса, барчасини фақат ва фақат Аллоҳ таолодан сўраши лозим. Бандани асровчи ҳам, унга бойлик, фарзанд неъмати ва бошқа

нарсаларни берувчи ҳам фақат Ҳақ таолонинг Ўзидир!

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“Al-Ahram” газетаси: Ўзбекистон ислом цивилизациясининг янги юксалиш марказига айланмоқда

16.07.2026   4280   1 min.
“Al-Ahram” газетаси: Ўзбекистон ислом цивилизациясининг янги юксалиш марказига айланмоқда

Мисрнинг энг йирик кундалик “Al-Ahram” газетасида Миср Бош муфтийси катта маслаҳатчиси Иброҳим Нажмнинг Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида бўлиб ўтган I Халқаро Ислом цивилизацияси форумидаги иштирокига бағишланган мақоласи эълон қилинди, деб хабар қилмоқда “Дунё” АА мухбири.

Муаллифнинг таъкидлашича, “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўли” мавзусида ўтказилган ушбу форум у кутганидан-да юксак савияда ташкил этилган. Олим, айниқса,  Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази унда унутилмас таассурот қолдирганини алоҳида таъкидлаган.

Мақолада муаллиф марказда сақланаётган ноёб қўлёзмалар, минг йиллик Қуръон нусхалари ва замонавий экспозиция технологияларидан ҳайратланганини ёзган. Унинг фикрича, бу масканда ўтмиш ва тарих шунчаки намойиш этилмаган, балки ҳар бир экспонат замонавий шаклда қайта “жонлантирилган”.

Иброҳим Нажм Ҳарвард университетидаги талабалик йилларини эслаб, “Цивилизациялар тўқнашуви” назарияси ҳақида фикр юритган. Бу назарияда Ислом Ғарб учун асосий рақиб сифатида талқин этилган бўлса-да, муаллиф унинг илмий асосларига доимо шубҳа билан қараганини қайд этади. Унинг айтишича, Ислом цивилизацияси ҳеч қачон ҳаракатсиз бўлмаган ёки тараққиётдан ортда қолмаган.

Ўзбекистонга ташрифи давомида Иброҳим Нажм бу ердаги тарихий ва замонавий обидаларни, хусусан, Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий мажмуаси, Ҳаким ат-Термизий мақбараси ва ислом оламини улуғловчи бошқа масканларни кўздан кечириб, ислом цивилизацияси ва унинг маънавий-илмий мероси тобора ривожланиб, янги тараққиёт босқичига қадам қўяётганини эътироф этган.

Муаллиф Ислом цивилизацияси марказида сақланаётган Усмон мусҳафи нафақат Ўзбекистоннинг, балки бутун ислом оламининг энг қимматли ёзма меросларидан бири экани, Қуръон матнининг илк даврларда сақланиш тарихини ўрганишда муҳим манба ҳисобланишини таъкидлаган.

Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари