23 Август, 2026, 10 Рабиъул аввал, 1448
23 Август, 2026, 10 Рабиъул аввал, 1448
Окапи – Марказий Африканинг тропик ўрмонларида, хусусан, Конго демократик республикасида яшайди. Танасининг узунлиги 2 ярим метр, баландлиги 1 ярим метр, вазни 230 кг атрофида.
Бу ҳайвон кўринишидан отни эслатади, оёқлари ва орқа томонларида зебраникига ўхшаш чизиқлар, танасининг ўрта қисми ёввойи эшакка, боши жирафаникига ўхшайди. Ўзи жирафасимонлар оиласига мансуб. Бўйни жирафаникидан қисқароқ. Танасининг чизиқсиз жойидаги ранги тўқ жигарранг. Жирафага ўхшайдиган яна бир томони тилининг узунлигидир. У узун тили орқали юзини ювиши ва дарахт баргларини юлиб олиб ейиши мумкин.
Қулоқлари катта бўлиб, душман хавфини узоқдан сезишига ёрдам беради. Инсон учун заҳарли бўлган баргларни окапи ея олади.
Ҳомиладорлик даври 440 кун атрофида бўлиб, боласи 14-30 кг оралиғида туғилади ва она сути билан озиқланади. Одатда боласи 6 ой эмади. Баъзан бу муддат 1 йилгача чўзилиши мумкин.
Урғочисининг танаси эркагининг танасидан каттароқ. Тутқунликда 30 йилгача яшаши мумкин. Аммо табиат қўйнида қанча яшаши маълум эмас.
Бу ҳайвон фанга 1901 йилда маълум бўлди. Британиялик Гарри Жонстон исмли тадқиқотчи, табиатшунос Африка қитъасида изланиш олиб борган пайтда ушбу ҳайвонни кашф этган. У бундан ташқари қушларнинг 100 дан ортиқ турини, сут эмизувчи ва умуртқасиз жонзотларни кашф этган.
Ҳозирги кунда дунёнинг кўпгина давлатларидаги ҳайвонот боғларида ушбу ҳайвонни учратиш мумкин.
Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай деб марҳамат қилган:
وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِن مَّاء فَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
“Аллоҳ ҳамма жониворни сувдан яратди. Бас, улардан баъзилари қорни билан юрадир, баъзилари икки оёқ билан юрадир ва баъзилари тўрт (оёқ) билан. Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир” (Нур сураси, 45-оят).
Интернет материаллари асосида
Нозимжон ИМИНЖОНОВ
тайёрлади.
Шу йилнинг 3 август куни Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси, БМТ Тараққиёт дастури ва Ислом тараққиёт банки ҳамкорлигида “Ўзбекистонда вақф тизимини ривожлантириш: имкониятлар ва қийинчиликлар” мавзусида давра суҳбати ташкил этилди. Унда мутахассислар томонидан ишлаб чиқилган Ўзбекистонда вақф тизимини жорий этиш концепциясининг натижалари ва тавсиялари тақдим этилиб, атрофлича муҳокама қилинди.
Давра суҳбатида қатор давлат, нодавлат ва диний-маърифий ташкилотлар вакиллари, жумладан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, “ВАҚФ” хайрия жамоат фонди, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия, Адлия ҳамда Маданият вазирликлари, Марказий банк, Солиқ қўмитаси ва Савдо-саноат палатаси масъуллари, шунингдек, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ва Тошкент ислом институти устозлари ҳамда ислом молияси йўналишида фаолият юритаётган консалтинг компаниялари вакиллари иштирок этди.
Ислом ижтимоий молиясининг муҳим воситаси бўлган вақф тарихан ижтимоий фаровонлик ва жамият ривожини таъминлашнинг муҳим институционал механизми бўлиб хизмат қилган. Замонавий шароитда у барқарор ривожланишга улкан ҳисса қўшувчи тизим сифатида эътироф этилмоқда. Жаҳон банки, Халқаро ислом молия таълими маркази (INCEIF) ва Халқаро ислом молияси шариат тадқиқот академияси (ISRA)нинг ҳамкорликдаги ҳисоботига кўра, бугунги кунда глобал вақф активларининг қиймати 100 миллиарддан 1 триллион АҚШ долларигача баҳоланмоқда.
Тадбир давомида соҳа мутахассислари томонидан қатор долзарб мавзуларда маърузалар қилинди. Хусусан, ислом молияси бўйича халқаро эксперт, доктор Аълам Асадов “Вақфнинг асосий тамойиллари, барқарор ривожланиш ва халқаро илғор тажриба” мавзусида ҳамда БМТТД эксперти, доктор Ихтиёржон Тўрабоев “Ўзбекистондаги ҳозирги вақф тизимининг ҳолати: асосий камчиликлар ва таркибий муаммолар” мавзусида тақдимот қилишди. Тақдимотлар якунида “Ал-Муомалат” компанияси раҳбари Искандар Турсунов, “Мезон кенгаши” директори Музаффар Хусниддинов ҳамда “Islamic Business and Finance” (IsBF) таъсисчиси Жаҳонгир Имамназаровлар тизимни ривожлантириш бўйича ўзларининг амалий таклиф ва мулоҳазаларини ўртоқлашди.
Хулоса қилиб айтганда, мазкур тадбир манфаатдор томонлар учун Ўзбекистонда тизимли вақф механизмини жорий этишнинг тегишли ҳуқуқий, меъёрий ва институционал базасини ишлаб чиқиш бўйича муҳим муҳокама майдони бўлиб хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 