Ойша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қилдилар: “Энг баракали никоҳ – харажатлари енгил бўлганидир” (Имом Байҳақий ривояти).

Бугун баракали никоҳлар кўпаяётганидан халқимиз хурсанд. Тўй-ҳашамларни ихчамлаштириш тўғрисида қарор ва низом сабаб “кимўзар”га қилинаётган маросимлар анча камайди. Халқимиз 30– 40 кишилик тўй қилишнинг ҳам уддасидан чиқса бўлар экан, деган хулосага келди.

Алҳамдулиллаҳ , “Нон синдирди”, “Фотиҳа” тўйларида 10 ёки 20, никоҳда эса 200 – 250 нафар кишилар қатнашадиган тўйлар бўляпти. Дастурхонга ҳам илгаригидек меҳмонлар еса-емаса ҳар хил таомларни қўйишнинг олди олиняпти. Тўй -ҳашамларни ўтказишдан камида бир ҳафта олдин маҳалла раиси ва унинг ёрдамчилари билан маслаҳатлашади.

Оилавий тадбирларда диний мавзуда маъруза кўзда тутилган бўлса, ушбу маъруза Диний идоранинг вакили томонидан ўтказилмоқда. Ортиқча вақт ва харажат талаб қиладиган расм-русумлар, яъни “келин навкари”, “чорлар”, “ота кўрди”, “сеп ёйди”, “қуда чақирди”, “куёв чақирди”, “келин чақирди”, “тоғора юбориш”лар бўлмаяпти. Таъзия маросимлари билан боғлиқ тадбирлар, яъни “етти”, “пайшанбалик”, “якшанбалик”, “йигирма”, “қирқ”, “ҳайит”, “йил оши”, “пул тарқатиш”, “мато улашиш” кабилар ҳам ўтказилмайдиган бўлди.

Халқ ичида юрганимиз учун айрим аёлларнинг гап-сўзларига гувоҳ бўламиз. Қулоқ солсангиз, тўғри айтишади. Масалан, бир қайнона бундай дейди:

– Мен фарзандларимни уйлантириб бўлганман, у вақтлар қиз томон сарпо қиларди. Қизни онаси керак-керакмас буюмларни ҳам қилган вақтлари бўлган. Баъзи қайноналар эса қудаларидан сўнгги русумдаги, хорижники бўлган қиммат сарпою мебеллар келтиришни талаб қилишарди. Ҳозирги тўйларда куёв томон қўлидан келганча нарса-буюмларни оляпти, келинга аввалгидай “солиқ” солинмайди. Шунинг олди олинганига хурсанд бўламан.

Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳ: “Хайру эҳсонда исроф бўлмаганидек, исрофда ҳам ҳеч қандай хайр йўқдир”, деган. Баъзан олдимга тўй эгалари бирор маросимини ўтказиш ўрнига маҳалладаги етим-муҳтож инсонларга эҳсон ёки умрага йиғилган пулга хайр-саховат истагини айтиб, маслаҳат қилишади.

Афсуски, “Элникини еганман, қилмасам бўлмайди”, дейдиганлар ҳам йўқ эмас. Улар билан ишлаймиз, тушунтирамиз. Исрофнинг энг хайрсизлиги шундаки, қарзга тўй қилиб натижада уни тўлаш учун оиласини ташлаб кетаётган эркакларимиз бор. Бир кунлик тўй, ҳашамат оиладан узоқда яшашга, меҳнат қилишга арзимайди. Орзу-ҳавасимиз исрофли тўй эмас, илм-маърифат бўлсин. Тўй-маъракаларни исрофгарчиликсиз ўтказиш сиз билан бизга боғлиқ. Ақл билан иш юритсак, ҳаммаси яхши бўлишига аминмиз.

Интизор КАМОЛОВА,

Тошкент вилояти бош отинойиси

“Мўминалар” журналининг 2026 йил 5-сонидан