25 Апрел, 2026, 7 Зулқаъда, 1447
25 Апрел, 2026, 7 Зулқаъда, 1447
Яхши келдинг, эй шарофатли азиз меҳмонимиз,
Интизор эрди йўлингда дийдаи гирёнимиз,
Эй кўнгиллар истаги, маҳбубимиз, жононимиз,
Ўртанур шавқинг била бу сийнаи сўзонимиз,
Тийра кулбамиз ёрутдинг, эй маҳи тобонимиз.
Жилвалар айлаб саодат буржида, эй навниҳол,
Юз очиб, қилдинг намоён нозанинлардек жамол,
Барқарор ўлғил камолот авжида кўрмай завол,
Хуш келибсан, кетмағил, то умримиз борича қол,
Кечсин эмди сен била қолган ҳаёти фонимиз.
Дилҳазинларни қудуминг шоду хандон айлади,
Кечамизни партави моҳинг чароғон айлади,
Ҳар саҳар субҳинг насими анжумафшон[i] айлади,
Сен туфайли Тангри неъматлар фаровон айлади,
Ҳайри баркат келганинг моҳи шариф рамадонимиз.
Қайси бир мадҳинг рақам қилгай сенинг, эй яхши зот,
Улки мўмин баҳравар сендин ҳаёту ҳам мамот,
Эй карамбахшу сахолик, боиси хайру закот,
Топғуси бечоралар сен бирла тангликдин нажот,
Хайри мақдам, эй фазилатли маҳи ғуфронимиз.
Таърихи ҳижратга ўтгач икки йил ул биру бор,
Бандаларга рўза тутмоқ амрин этди ошкор,
Эҳтиром ила тутинг одобини, эй рўзадор,
Кони хислат, хосиятбахшу маҳи раҳматнисор,
Бир улуғ неъматки, бизга туҳфаи раҳмонимиз.
Ассалом, эй моҳи олий, хуш келибсан, марҳабо,
Эй ғубори хоки пойинг дийдаларга тўтиё,
Қилмадик шойиста амринг, тутмадик шартинг бажо,
Бўлғумиз афв этмасанг, шармандаи явмил-жазо,
Ул куни сўрганда биздин адл ила султонимиз.
Ҳақ таоло бизга кўп лутфу иноят айлади,
Сен каби бир моҳи раҳматни каромат айлади,
Холисанлиллоҳ агар ким сенга хизмат айлади,
Они Тангрим лойиқи дийдору жаннат айлади,
Иллати журму гунаҳлар дардига дармонимиз.
Жумла ойлардин фазилатли, муборак номсан,
Бенаволарга саховатли улуғ айёмсан,
Соим[ii] аҳлини зиёфат қилғучи ҳар шом сан,
Раҳматидин Жабраилдек қосиди пайғомсан,
Хайрхоҳу журмпўшу[iii] пардаи нуқсонимиз.
Мушкбўйи файзи субҳингдин муаттардур димоғ,
Рўшнойи лайлатил-қадрингда юлдузлар чироғ,
Ғафлат аҳли уйқуда бебаҳра, кундуз кун синоғ,
Яхшилар бедор ўлиб, тунлар фароғатдин йироғ,
Айлашиб хатму тиловат ҳофизи қуръонимиз.
Эй маҳи ашраф[iv], фазилат сенда беҳад бордур,
Ҳам савобинг беҳисобу ҳикматинг бисёрдур,
Сусти ҳозим[v], заъфи меъда бирла ким бемордур,
Ҳикматинг бу дарду иллатга шифо изҳордур,
Ҳар маризу[vi] ҳар тани бемора сен Луқмонимиз.
Бизни, ё Раб, яхшиларнинг зумрасига қил вусул,
Журмимизни мағфират қил, айла раҳматга духул,
Айбу нуқсон бирла тутган рўзамизни қил қабул,
Бу Суҳайлий осийнинг сендин мудом уммиди шул,
Вақти риҳлатда саломат айлагил иймонимиз.
[i] анжумафшон — юлдуз сочувчи, нур сочувчи
[ii] соим – рўзадор
[iii] журмпўш – айбларни ёпгувчи
[iv] ашраф – энг улуғ
[v] сусти ҳозим – ҳазм тизимининг бузилиши
[vi] мариз – касал
Дадахон қори Суҳайлий
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Мўмин киши Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга яқин бўлишни, У зотга яқинлаштирувчи амалларни бажаришни кўзлаб яшайди. Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг Аҳзоб сураси, 56-оятида Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга қурбат ҳосил қилишнинг бош омили дея салавот ва салом йўллаш эканини айтиб ўтган:
إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا
“Албатта Аллоҳ ва Унинг фаришталари Набийга саловот айтурлар. Эй, иймон келтирганлар! Сиз ҳам унга саловот айтинг ва салом юборинг!”.
Абу Умома розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ алайҳи васаллам: “Менга жума куни ва жума кечаси салавот айтишни кўпайтиринглар. Ким менга бир салавот айтса, Аллоҳ унга ўнта салавот айтади”, деганлар (Имом Байҳақий ривояти).
Набий алайҳи васалламга салавот айтиш Қуръон орқали ҳам, ҳадислар билан ҳам буюрилган амалдир. Набий ссллаллоҳу алайҳи васалламга Аллоҳ таоло, фаришталар ва пайғамбарлар ҳам салавот айтишади. Биз мўминлар ҳам салавот айтишга буюрилганмиз. Бу, нафақат Аллоҳ олдидаги бандалик вазифамиз, балки икки олам саодатини кўрсатган икки олам Сарвари олдидаги умматлик ташаккуримиздир!
Яъни, салавот тилимиз осон айтадиган, енгил қараладиган оддий калима эмас, аксинча, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга миннатдорчилик билдиришимиз, раҳмат айтишимиз ҳамда Аллоҳ ҳузурида янада даражалари кўтарилишини сўраб берган дуоимиздир.
Салавот сўзи – дуо, раҳмат, улуғлаш ва мақташ маъноларини англатади.
Салавот кимдан ҳосил бўлишига кўра турли маъноларни ифода этади. Салавот Аллоҳ таолодан бўлса раҳмат, фаришталардан бўлса истиғфор, инсонлардан эса дуо ва улуғлашдир. Демак, биз Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаққиларига салавот ила дуо қилган, шаъни обрўларини янада улуғлаган бўламиз. Салавотни кўпайтирган сари, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга яқинлашиб борамиз.
Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот айтиш махсус вақт, кун ёки маконга хосланмайди. Бироқ, қуйидаги ҳолатларда салавот айтишга янада диққатли бўлиш талаб қилинади:
Дуонинг аввалида, ўртасида ва охирида;
Масжидга кираётганда ва чиқаётганда;
Мусулмон биродарлари билан кўришганда;
Бир мажлис ва йиғилишга тўпланганда;
Хайрли сўзларни гапиришдан аввал;
Эрталаб ва кеч кирганда;
Уйқуга кетишдан аввал ва уйғонганда;
Қулоққа ғувуллаган овоз эшитилганда;
Бирор нарсани унутиб қўйганда;
Ғам, қайғу қийинчилик вақтида.
Бундан бошқа ўринларда ҳам салавот зикр сифатида айтилаверади. Кўп салавот айтишнинг фойдаси улкан бўлиб, фойдаларнинг энг улуғи қиёмат куни Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан яқин бўлиш ва у зотнинг шафоатларига эришишдир.
Ибн Масуд разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қиёмат куни менга энг яқин одамлар менга кўп салавот айтганларидир”, деганлар.
Шунингдек, салавот айтиш нифоқдан пок бўлиш ва дўзахдан нажот топишга сабаб бўладиган улуғ амалдир. Ва яна дунё-ю охиратда ҳожатлар равон бўлишининг сабаби ҳамдир.
Жобир разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким менга ҳар куни 100 марта салавот айтса, Аллоҳ таоло унинг 100 та ҳожатини равон қилади. 70 таси охиратда, 30 таси эса дунёда”, дедилар.
Салавот айтган кишига яхшилик эшиклари очилади фақирлик эшиклари эса ёпилади, гуноҳ ва хатолари кечирилишига сабаб бўлади.
Салавот айтишнинг бу дунёда фойдалари санаб саноғига етиб бўлмайдиган даражада кўп бўлса, охиратда ҳам худди шундай. Масалан, салавот соҳиби учун қиёмат куни сиротдан ўтишда нур, қиёматнинг дахшатли ҳолатларидан нажот ва омонлик бўлади.
Шу билан бирга, сиротдан ўтишни ҳам енгиллаштиради. Ҳаттоки салавот айтган киши жаннат хушхабарини олмагунча вафот этмайди.
Бунинг далили Ибн Қоййим раҳимаҳуллоҳ “Жилаул афҳам”да Анас ибн Моликдан ривоят қилган ҳадис бўлиб, Расулуллоҳ алайҳи васаллам: “Ким бир кунда минг марта салавот айтса, жаннатдаги ўрнини билмай туриб ўлмайди” (Заиф ҳадис).
Салавот лафзининг энг афзали ҳар намоз ичида айтиладиган машҳур салавотдир. Асосийси, саноқ ёхуд адад эмас – ихлос ва муҳаббат ила айтилган салавотдир!
Абдуллоҳ Сирожиддиннинг “Набий алайҳи васалламга салавот айтиш” китоби асосида
“Ҳадис ва ислом тарихи” кафедраси катта ўқитувчиси
Н.Саидакбарова ва 2-курс талабаси М.Нигматова тайёрлади
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа