Аллоҳ таоло бизларни рўза тутишга буюрган: “Эй, имон келтирганлар! Сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза тутиш фарз қилинди, шояд (у сабабли) тақволи бўлсангиз” (Бақара, 183).
Бошқа оятда: “Агар билсангиз, рўза тутишингиз (фидя бериб тутмаганингиздан) яхшироқдир”, деб марҳамат қилган (Бақара, 184).
Ҳар йили бизлар йилнинг энг яхши ойи рамазонга ошиқамиз, ундаги ибодат лаззатини ҳис этиб, катта қизиқиш билан қарши оламиз. Чунки рўзанинг дунёдаги фойдаларини ҳамда охиратда унинг сабабидан олинадиган неъматларни англаб етган мўмин, бу ойни интиқ кутиши шубҳасиз.
Баъзилар эса, рўзада камроқ сигарет чекишларидан ёки озроқ ейишларидан малолланади. Аслида улар бу ибодатнинг ҳаловатини сезишмайди.
Мана шундай ҳолатга тушмаслик учун улуғ неъмат бўлган рўзанинг руҳимизга, танамизга, соғлигимизга фойдаларини билишимиз керак.
Мутахассислар ҳужайраларни асровчи омил, вируслар, бактерияларни йўқ қилишда рўзани энг фойдали муолажа деб топишди.
Айрим давлатларда фақат рўза билан даволайдиган махсус муолажа марказлари, уларда замонавий тиббиёт даволаши қийин бўлган, лекин рўза тутиш билан қисқа муддатда шифо топаётганлар борлиги бу фикрга яққол далилдир.
Рўза ва тан қуввати
Тадқиқотчилар фикрича, рўза тутган инсоннинг қувват даражаси энг юқори бўлар экан. Рўзадор инсон жасадида ўзи сезмаган кўп ўзгаришлар содир бўлади. Шайтон васвасаси камайгани боис инсоннинг қуввати ошади.
Жисмда қувватнинг ўндан бир қисмидан кўпроғи овқатни чайнаш, ҳазм қилиш пайтига сарфланади. Рўза ҳолатида бундай қувват сарфининг йўқолиши, инсонга роҳат ва ҳушёрлик бағишлайди. Тежалган қувват жисмни зарарли моддалардан, кераксиз қолдиқлардан тозалашга сарфланади.
Зарарли моддалар
Шифокорлар инсон ҳаётига хавфли моддаларни фақат рўза тутиб, ейиш-ичишни чеклаш орқали бартараф этиш мумкинлигини айтишади. Ичимлик суви ва ҳаводан оксидлар, карбон, қўрғошин ва олтингугурт каби заҳарли моддаларни ютамиз. Бу эса танага оғир юк бўлиб инсонни заиф ва ланж, фикрини тарқоқ қилади. Натижада сурункали касалликлар пайдо бўлади.
Руҳан тетик бўламиз
Рўзанинг кучли руҳий беқарорликни масалан, ақлий толиқиш каби изтиробни даволовчи улкан қудрати бор. Бунда рўза бош мияга ҳамда мия ҳужайраларига дам беради ва айни шу вақтда тана ҳужайраларини зарарли моддалардан тозалашга киришади.
Рўза турди мусибат, қийинчиликларга сабр қилишда ҳамда тушкунликларга қарши туришда ёрдам беради. Шунингдек, рўза уйқуни яхшилаб, руҳий ҳолатни тўғри йўналтиради. Қондаги зарарли моддалар чиқариб ташлангач, бош мия ҳужайралари тозаланади. Натижада мия тафаккур қилишга кўпроқ куч топади.
Тадқиқотчилар 85 фоиз касалликлар тоза бўлмаган йўғон ичак ҳамда ифлос қондан келиб чиқишини таъкидлашган. Рўза эса ошқозон, йўғон ичак, ингичка ичакни зарарли моддалардан тозалаб, аъзоларга ёрдам беради.
ФАЙЗО
тайёрлади.
18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.
Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.
Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.
1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.
1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.
Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.
2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати